Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2014
Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου 2014
Οποιος αντέξει .....
«Voi che entrate qui lasciate ogni speranza»
«Εσείς που εισέρχεστε εδώ, αφήστε κάθε ελπίδα»: Αν μη τι άλλο, η Κόλαση του Δάντη προειδοποιεί τους νεοεισερχόμενους με μεγαλύτερη εντιμότητα από ό,τι οι πολιτικές ελίτ της Ευρωζώνης αντιμετωπίζουν τους πολίτες τους. Οι εξελίξεις τις τελευταίες ημέρες είναι καταιγιστικές και μας προτρέπουν ξεκάθαρα να αφήσουμε κάθε ελπίδα, αν είχε απομείνει καμία, για το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Πρώτο σοκ οι δηλώσεις του επικεφαλής της ΕΚΤ Μ. Ντράγκι από το Νταβός και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Ο αριστοτέχνης του χειρισμού της κρίσης της Ευρωζώνης στα ελάχιστα περιθώρια που έχει αφήσει στους εταίρους του το Βερολίνο, με επικοινωνιακούς ελιγμούς για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του 2012 και την αποφασιστική δήλωσή του ότι για την προστασία του ευρώ θα κάνει ,ότι χρειάζεται (Whatever it takes) με κύριο υπερόπλο -μπαζούκα ήταν η λέξη που επέλεξαν τότε σχολιαστές και αναλυτές- τη μαζική αγορά κρατικών ομολόγων από την πρωτογενή αγορά, μίλησε με διατύπωση που θολώνει τα νερά: Τον Ιούλίο του 2012 επέμενε και μαζί του όλοι οι άλλοι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης πλην του επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ Βάιντμαν ότι η δυνατότητα μαζικής αγοράς δημόσιου χρέους από την πρωτογενή αγορά είναι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Τράπεζας και των Συνθηκών της Ε.Ε., μια θέση με την οποία συμφώνησε λίγες μέρες μετά και η Μέρκελ.
Οποιος αντέξει, παραμένει στη γερμανική Ευρωζώνη
Από το Νταβός ο Ντράγκι τόνισε ότι μια απευθείας αγορά δημόσιου χρέους από την πρωτογενή αγορά θα μπορούσε να θεωρηθεί παραβίαση των Συνθηκών και προτείνει ως πιο ρεαλιστική λύση τη διερεύνηση της δυνατότητας να αγοράσει η ΕΚΤ από τις τράπεζες της Ευρωζώνης τιτλοποιημένα δάνεια προς νοικοκυριάα και επιχειρήσεις.
Μένει να αποδειχθεί αν η κίνηση Ντράγκι αποτελεί τακτικό ελιγμό, ώστε να εξαναγκάσει το Βερολίνο να έρθει στα λόγια του.
Μια στροφή που δικαιώνει τον Βάιντμαν και τη σκληρή απομόνωσή του προ διετίας και μας αποδεικνύει ότι η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που εξακολουθεί να τρώγεται κρύο.
Την ίδια στιγμή, λες και υπήρχε κρυφή προσυνεννόηση, ο Βάιντεμαν κάνει εντυπωσιακή επανεμφάνιση με εκτεταμένη συνέντευξή του στο Der Spiegel, όπου το μήνυμα είναι ότι όταν λέει όχι έστω και μόνος εναντίον όλων ο εκπρόσωπος της Μπούντεσμπανκ, δεν είναι αυτός απομονωμένος, αλλά οι άλλοι που επί της ουσίας έχουν μειωμένη αξιοπιστία χωρίς την προσυπογραφή του κεντρικού τραπεζίτη της Γερμανίας. Μια προσέγγιση της πραγματικότητας που παραπέμπει στην βρετανική παροιμία «Smog in the Channel , the Continent isolated!» ( Ομίχλη στη Μάγχη, η Ηπειρωτική Ευρώπη απομονωμένη!), αλλά και την απάντηση του Γερμανού φιλοσόφου Χέγγελ σε επισήμανση ότι αυτά που λέει είναι εκτός πραγματικότητας, «τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα!».
Τα παραπάνω το προσεκτικό mea culpa του Ντράγκι και η επάνοδος του Βάιντμαν συμπίπτουν με την πρόταση της Μπούντεσμπανκ για νέα φόρμουλα διάσωσης των χωρών-μελών της Ευρωζώνης που χάνουν την πρόσβαση στις αγορές. Επιβολή εφάπαξ εισφοράς 10% επί του πλούτου φυσικών προσώπων και εταιρειών αντί του δανεισμού από τον Μηχανισμό ESM, μια πρόταση που συμπληρώνει τη φόρμουλα διάσωσης τραπεζών μέσω του «κουρέματος» των καταθέσεων.
Ο εγκλωβισμός είναι πλήρης, για να παραμείνουν εντός Ευρωζώνης οι χώρες του Νότου θα πρέπει να αποστραγγιστούν υποθηκεύοντας για μακρά περίοδο την επιστροφή τους στην ανάπτυξη, ενώ δεν υπάρχει σενάριο η σχέδιο Β για εθελούσια και συντεταγμένη έξοδο από την Ευρωζώνη, που δεν θα είχε μεγαλύτερο κόστος από την παραμονή σε αυτήν.
Δύο φορές στο πρόσφατο παρελθόν η Γερμανία έσβησε την υπογραφή της σε ευρωπαϊκές δεσμεύσεις: Τον Ιούνιο του 2012 αναγκαζόταν να αποδεχθεί την Τραπεζική Ενωση αλλά και την ανακεφαλαίωση των τραπεζών στην Ευρωζώνη απευθείας από τον Μόνιμο Μηχανισμό ESM, ώστε να μην επιβαρύνεται το δημόσιο χρέος της κάθε χώρας. Τον Οκτώβριο της ίδιας χρόνιας, ο Σόιμπλε έσβησε την υπογραφή της Γερμανίας στην απευθείας χρηματοδότηση των τραπεζών και μετέθεσε την Τραπεζική Ενωση για ένα χρόνο, με αποτέλεσμα μια φόρμουλα, σκιά της αρχικής, που θεσμοθετεί περιορισμένο και με υπεργολαβίες σε εθνικούς ελεγκτές κοινή τραπεζική εποπτεία μόνον των συστημικών τραπεζών.
Σήμερα ο Βάιντεμαν έχει πιάσει ξανά τη γομολάστιχα για να σβήσει όχι την δική του υπογραφή που δεν την έβαλε ποτέ, αλλά αυτές όλων των άλλων μελών του Δ.Σ. της ΕΚΤ που είχαν στηρίξει τον Ιούλιο του 2012 τον Ντράγκι, σε μια πρόταση που ο ίδιος είναι έτοιμος να την απαρνηθεί σήμερα.
Η Γερμανία είναι η χώρα που δανείζεται με αρνητικά επιτόκια, καθώς για να «παρκάρεις» τα χρήματα σου στην πιο ασφαλή τοποθεσία, πληρώνεις. Κάπως έτσι διαμορφώνεται και το μέλλον του Νότου, να πληρώνει γιά την παραμονή του στην Ευρωζώνη, εκτός της οποίας οι συνθήκες μπορεί να είναι ακόμη πιο σκληρές.
Πολιτική πρόσδεση Γαλλίας στη Γερμανία
Η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Γαλλίας και Γερμανίας, Φαμπιούς και Σταινμάγιερ, στο Παρίσι πριν από δύο βδομάδες είναι πρώτον, η λογική συνέπεια της ευθυγράμμισης Ολάντ στην πολιτική του Βερολίνου για δημοσιονομική πειθαρχία και δεύτερον, μιας προσπάθειας αναβίωσης, έστω και προσχηματικής, του γαλλογερμανικού άξονα.
Οι δύο υπουργοί Εξωτερικών συμφώνησαν σειρά κοινών επισκέψεων εκτός Ε.Ε.: θα επισκεφθούν μαζί τη Μολδαβία και τη Γεωργία, σε μια πανηγυρική αποδοχή από το Παρίσι της θέσης του Βερολίνου για ευρωπαϊκή προοπτική των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών που υπονοεί, εμμέσως πλην σαφώς, κοινή στάση ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Γαλλία θα έλθει δίπλα στη Γερμανία σε αντιπαράθεση με τη Μόσχα, καθώς παραιτείται από μια εθνική πολιτική εμβάθυνσης των διμερών σχέσεων με τη Μόσχα. Σε αντάλλαγμα, ο Σταϊνμάγιερ θα συνοδεύσει τον Φαμπιούς σε επισκέψεις στη Μεσόγειο, χωρίς να προσδιορίζεται σε ποιες χώρες, με προφανή στόχο τη δημιουργία εντυπώσεων για στήριξη από το Βερολίνο της γαλλικής πολιτικής στο Μαγκρέμπ, στην Υποσαχάρια Αφρική και τη Λιβύη.
Η εξισορρόπηση ανάμεσα στην Ανατολική Ευρώπη και τη Μεσόγειο είναι αδύνατη, καθώς στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για ενταξιακή προοπτική που ενισχύει την επιρροή της Γερμανίας στη Miteleuropa και πέραν αυτής στην κατεύθυνση επέκτασης προς Ανατολάς (Drag nach Osten) που είναι στο DNA της γερμανικής διπλωματίας ως εναλλακτική αντίθετη επιλογή της Ειδικής Σχέσης με την Ρωσία που θεμελίωσε ο Μπίσμαρκ. Σε ό,τι αφορά τη Μεσόγειο, το πρόβλημα του Βερολίνου δεν ήταν ποτέ η επιρροή του Παρισιού στην Υποσαχάρια και Βόρεια Αφρική, αλλά η αξιοποίηση της Ενωσης για τη Μεσόγειο που πρότεινε ο Σαρκοζί το 2007, για να καταστεί ο Νότος της Ευρωζώνης ζώνη ηγεμονικής επιρροής της Γαλλίας. Σήμερα, μετά την ευθυγράμμιση πρώτα του Σαρκοζί και πρόσφατα του Ολάντ με την πολιτική των Μέρκελ-Σόιμπλε στην Κρίση της Ευρωζώνης, δεν υπάρχει παρόμοια προοπτική και δυνατότητα.
Σχεδόν σιωπηλά και αθόρυβα πίσω από τον ορυμαγδό των ροζ δραστηριοτήτων του Ολάντ, η Γαλλία παραιτείται και από το τελευταίο συγκριτικό πλεονέκτημα που της είχε απομείνει απέναντι στη Γερμανία ,να αξιοποιεί το πυρηνικό της οπλοστάσιο και τη μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για να στηρίζει μια πολιτικοστρατιωτική εθνική ισχύ και αυτονομία, που θα εξισορροπεί την οικονομική υπεροχή του Βερολίνου.
Καθοριστικό ρόλο στις παραπάνω σημαντικές για την Ε.Ε. -Ευρωζώνη εξελίξεις έχει διαδραματίσει η ευρωπαϊκή περιθωριοποίηση της Βρετανίας του Κάμερον. Ας θυμηθούμε ότι τον Νοέμβριο του 1998 λίγους μήνες μετά τον εξαναγκασμό του Κολ από τους Σιράκ-Ζοσπέν να δεχθούν την Ιταλία και κατά συνέπεια το σύνολο του Νότου της Ε.Ε. στην πρώτη Ομάδα Χωρών της Ευρωζώνης η γαλλική ηγεσία συνήψε με τη Βρετανία του Μπλερ συμφωνία στενής διμερούς πολιτικής και αμυντικής συνεργασίας στο Σεν Μαλό, με τη φιλοδοξία να λειτουργήσει ως σκληρός πυρήνας μιας ευρωπαϊκής πολιτικής και αμυντικής συνεργασίας.
Το έλλειμμα πολιτικής και αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας-Βρετανίας σχολίασε πολύ εύστοχα στους Financial Times ο Philip Stephens, με την ειρωνική επισήμανση ότι οι δύο χώρες νιώθουν πιο άνετα να βουλιάζουν μαζί, παρά να συνεργάζονται. Καμιά από τις δύο χώρες, καταλήγει, δεν έχει εθνική γραμμή πλεύσης σε έναν κόσμο που δεν ανήκει πια στη Δύση.
Για την Αθήνα έχει ενδιαφέρον αν κατά τη διάρκεια της Προεδρίας εκδηλωθούν διμερείς γαλλογερμανικές πολιτικές πρωτοβουλίες σε θέματα εθνικού ενδιαφέροντος για την Αθήνα, από τα Δυτικά Βαλκάνια και την ΠΓΔΜ, μέχρι και την αναζήτηση μιας Ειδικής Σχέσης Ε.Ε. ?Τουρκίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και τα συμπεράσματα στα οποία θα καταλήξει η Ουάσιγκτον μετά την διπλή οικονομική και πολιτική συνθηκολόγηση του Ολάντ στη Μέρκελ και την ευρωπαϊκή περιθωριοποίηση της Βρετανίας από τον Κάμερον. Εκ των πραγμάτων, οι ΗΠΑ ωθούνται να αναβιώσουν το Partnership in Leadership που είχαν προτείνει οι Μπους πατήρ και Κλίντον στους Κολ και Σρέντερ, μια δυναμική που είναι ακόμη βραχυκυκλωμένη λόγω της μετωπικής σύγκρουσης Ουάσιγκτον-Βερολίνου ως προς την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει για την Αθήνα η σχέση της Ρωσίας με τη Δύση: Την ώρα που Κέρι και Λαβρόφ συνεργάζονται αρμονικά για τη Συρία και το Ιράν, η απεξάρτηση της Γερμανίας από το φυσικό αέριο της Gazprom χάρη στις εξαγωγές των ΗΠΑ σε μορφή LNG, πριμοδοτούν μια δυναμική απόσπαση της Ουκρανίας από τη Μόσχα με τη συνυπογραφή της Γαλλίας. Με άλλα λόγια, η Αθήνα βλέπει να αντιστρέφονται τα δεδομένα: Η Γερμανία σε δυναμική ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, την ώρα που οι ΗΠΑ αναζητούν ένα Modus Vivendi με τη Μόσχα.
«Εσείς που εισέρχεστε εδώ, αφήστε κάθε ελπίδα»: Αν μη τι άλλο, η Κόλαση του Δάντη προειδοποιεί τους νεοεισερχόμενους με μεγαλύτερη εντιμότητα από ό,τι οι πολιτικές ελίτ της Ευρωζώνης αντιμετωπίζουν τους πολίτες τους. Οι εξελίξεις τις τελευταίες ημέρες είναι καταιγιστικές και μας προτρέπουν ξεκάθαρα να αφήσουμε κάθε ελπίδα, αν είχε απομείνει καμία, για το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Πρώτο σοκ οι δηλώσεις του επικεφαλής της ΕΚΤ Μ. Ντράγκι από το Νταβός και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Ο αριστοτέχνης του χειρισμού της κρίσης της Ευρωζώνης στα ελάχιστα περιθώρια που έχει αφήσει στους εταίρους του το Βερολίνο, με επικοινωνιακούς ελιγμούς για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του 2012 και την αποφασιστική δήλωσή του ότι για την προστασία του ευρώ θα κάνει ,ότι χρειάζεται (Whatever it takes) με κύριο υπερόπλο -μπαζούκα ήταν η λέξη που επέλεξαν τότε σχολιαστές και αναλυτές- τη μαζική αγορά κρατικών ομολόγων από την πρωτογενή αγορά, μίλησε με διατύπωση που θολώνει τα νερά: Τον Ιούλίο του 2012 επέμενε και μαζί του όλοι οι άλλοι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης πλην του επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ Βάιντμαν ότι η δυνατότητα μαζικής αγοράς δημόσιου χρέους από την πρωτογενή αγορά είναι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Τράπεζας και των Συνθηκών της Ε.Ε., μια θέση με την οποία συμφώνησε λίγες μέρες μετά και η Μέρκελ.
Οποιος αντέξει, παραμένει στη γερμανική Ευρωζώνη
Από το Νταβός ο Ντράγκι τόνισε ότι μια απευθείας αγορά δημόσιου χρέους από την πρωτογενή αγορά θα μπορούσε να θεωρηθεί παραβίαση των Συνθηκών και προτείνει ως πιο ρεαλιστική λύση τη διερεύνηση της δυνατότητας να αγοράσει η ΕΚΤ από τις τράπεζες της Ευρωζώνης τιτλοποιημένα δάνεια προς νοικοκυριάα και επιχειρήσεις.
Μένει να αποδειχθεί αν η κίνηση Ντράγκι αποτελεί τακτικό ελιγμό, ώστε να εξαναγκάσει το Βερολίνο να έρθει στα λόγια του.
Μια στροφή που δικαιώνει τον Βάιντμαν και τη σκληρή απομόνωσή του προ διετίας και μας αποδεικνύει ότι η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που εξακολουθεί να τρώγεται κρύο.
Την ίδια στιγμή, λες και υπήρχε κρυφή προσυνεννόηση, ο Βάιντεμαν κάνει εντυπωσιακή επανεμφάνιση με εκτεταμένη συνέντευξή του στο Der Spiegel, όπου το μήνυμα είναι ότι όταν λέει όχι έστω και μόνος εναντίον όλων ο εκπρόσωπος της Μπούντεσμπανκ, δεν είναι αυτός απομονωμένος, αλλά οι άλλοι που επί της ουσίας έχουν μειωμένη αξιοπιστία χωρίς την προσυπογραφή του κεντρικού τραπεζίτη της Γερμανίας. Μια προσέγγιση της πραγματικότητας που παραπέμπει στην βρετανική παροιμία «Smog in the Channel , the Continent isolated!» ( Ομίχλη στη Μάγχη, η Ηπειρωτική Ευρώπη απομονωμένη!), αλλά και την απάντηση του Γερμανού φιλοσόφου Χέγγελ σε επισήμανση ότι αυτά που λέει είναι εκτός πραγματικότητας, «τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα!».
Τα παραπάνω το προσεκτικό mea culpa του Ντράγκι και η επάνοδος του Βάιντμαν συμπίπτουν με την πρόταση της Μπούντεσμπανκ για νέα φόρμουλα διάσωσης των χωρών-μελών της Ευρωζώνης που χάνουν την πρόσβαση στις αγορές. Επιβολή εφάπαξ εισφοράς 10% επί του πλούτου φυσικών προσώπων και εταιρειών αντί του δανεισμού από τον Μηχανισμό ESM, μια πρόταση που συμπληρώνει τη φόρμουλα διάσωσης τραπεζών μέσω του «κουρέματος» των καταθέσεων.
Ο εγκλωβισμός είναι πλήρης, για να παραμείνουν εντός Ευρωζώνης οι χώρες του Νότου θα πρέπει να αποστραγγιστούν υποθηκεύοντας για μακρά περίοδο την επιστροφή τους στην ανάπτυξη, ενώ δεν υπάρχει σενάριο η σχέδιο Β για εθελούσια και συντεταγμένη έξοδο από την Ευρωζώνη, που δεν θα είχε μεγαλύτερο κόστος από την παραμονή σε αυτήν.
Δύο φορές στο πρόσφατο παρελθόν η Γερμανία έσβησε την υπογραφή της σε ευρωπαϊκές δεσμεύσεις: Τον Ιούνιο του 2012 αναγκαζόταν να αποδεχθεί την Τραπεζική Ενωση αλλά και την ανακεφαλαίωση των τραπεζών στην Ευρωζώνη απευθείας από τον Μόνιμο Μηχανισμό ESM, ώστε να μην επιβαρύνεται το δημόσιο χρέος της κάθε χώρας. Τον Οκτώβριο της ίδιας χρόνιας, ο Σόιμπλε έσβησε την υπογραφή της Γερμανίας στην απευθείας χρηματοδότηση των τραπεζών και μετέθεσε την Τραπεζική Ενωση για ένα χρόνο, με αποτέλεσμα μια φόρμουλα, σκιά της αρχικής, που θεσμοθετεί περιορισμένο και με υπεργολαβίες σε εθνικούς ελεγκτές κοινή τραπεζική εποπτεία μόνον των συστημικών τραπεζών.
Σήμερα ο Βάιντεμαν έχει πιάσει ξανά τη γομολάστιχα για να σβήσει όχι την δική του υπογραφή που δεν την έβαλε ποτέ, αλλά αυτές όλων των άλλων μελών του Δ.Σ. της ΕΚΤ που είχαν στηρίξει τον Ιούλιο του 2012 τον Ντράγκι, σε μια πρόταση που ο ίδιος είναι έτοιμος να την απαρνηθεί σήμερα.
Η Γερμανία είναι η χώρα που δανείζεται με αρνητικά επιτόκια, καθώς για να «παρκάρεις» τα χρήματα σου στην πιο ασφαλή τοποθεσία, πληρώνεις. Κάπως έτσι διαμορφώνεται και το μέλλον του Νότου, να πληρώνει γιά την παραμονή του στην Ευρωζώνη, εκτός της οποίας οι συνθήκες μπορεί να είναι ακόμη πιο σκληρές.
Πολιτική πρόσδεση Γαλλίας στη Γερμανία
Η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Γαλλίας και Γερμανίας, Φαμπιούς και Σταινμάγιερ, στο Παρίσι πριν από δύο βδομάδες είναι πρώτον, η λογική συνέπεια της ευθυγράμμισης Ολάντ στην πολιτική του Βερολίνου για δημοσιονομική πειθαρχία και δεύτερον, μιας προσπάθειας αναβίωσης, έστω και προσχηματικής, του γαλλογερμανικού άξονα.
Οι δύο υπουργοί Εξωτερικών συμφώνησαν σειρά κοινών επισκέψεων εκτός Ε.Ε.: θα επισκεφθούν μαζί τη Μολδαβία και τη Γεωργία, σε μια πανηγυρική αποδοχή από το Παρίσι της θέσης του Βερολίνου για ευρωπαϊκή προοπτική των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών που υπονοεί, εμμέσως πλην σαφώς, κοινή στάση ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Γαλλία θα έλθει δίπλα στη Γερμανία σε αντιπαράθεση με τη Μόσχα, καθώς παραιτείται από μια εθνική πολιτική εμβάθυνσης των διμερών σχέσεων με τη Μόσχα. Σε αντάλλαγμα, ο Σταϊνμάγιερ θα συνοδεύσει τον Φαμπιούς σε επισκέψεις στη Μεσόγειο, χωρίς να προσδιορίζεται σε ποιες χώρες, με προφανή στόχο τη δημιουργία εντυπώσεων για στήριξη από το Βερολίνο της γαλλικής πολιτικής στο Μαγκρέμπ, στην Υποσαχάρια Αφρική και τη Λιβύη.
Η εξισορρόπηση ανάμεσα στην Ανατολική Ευρώπη και τη Μεσόγειο είναι αδύνατη, καθώς στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για ενταξιακή προοπτική που ενισχύει την επιρροή της Γερμανίας στη Miteleuropa και πέραν αυτής στην κατεύθυνση επέκτασης προς Ανατολάς (Drag nach Osten) που είναι στο DNA της γερμανικής διπλωματίας ως εναλλακτική αντίθετη επιλογή της Ειδικής Σχέσης με την Ρωσία που θεμελίωσε ο Μπίσμαρκ. Σε ό,τι αφορά τη Μεσόγειο, το πρόβλημα του Βερολίνου δεν ήταν ποτέ η επιρροή του Παρισιού στην Υποσαχάρια και Βόρεια Αφρική, αλλά η αξιοποίηση της Ενωσης για τη Μεσόγειο που πρότεινε ο Σαρκοζί το 2007, για να καταστεί ο Νότος της Ευρωζώνης ζώνη ηγεμονικής επιρροής της Γαλλίας. Σήμερα, μετά την ευθυγράμμιση πρώτα του Σαρκοζί και πρόσφατα του Ολάντ με την πολιτική των Μέρκελ-Σόιμπλε στην Κρίση της Ευρωζώνης, δεν υπάρχει παρόμοια προοπτική και δυνατότητα.
Σχεδόν σιωπηλά και αθόρυβα πίσω από τον ορυμαγδό των ροζ δραστηριοτήτων του Ολάντ, η Γαλλία παραιτείται και από το τελευταίο συγκριτικό πλεονέκτημα που της είχε απομείνει απέναντι στη Γερμανία ,να αξιοποιεί το πυρηνικό της οπλοστάσιο και τη μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για να στηρίζει μια πολιτικοστρατιωτική εθνική ισχύ και αυτονομία, που θα εξισορροπεί την οικονομική υπεροχή του Βερολίνου.
Καθοριστικό ρόλο στις παραπάνω σημαντικές για την Ε.Ε. -Ευρωζώνη εξελίξεις έχει διαδραματίσει η ευρωπαϊκή περιθωριοποίηση της Βρετανίας του Κάμερον. Ας θυμηθούμε ότι τον Νοέμβριο του 1998 λίγους μήνες μετά τον εξαναγκασμό του Κολ από τους Σιράκ-Ζοσπέν να δεχθούν την Ιταλία και κατά συνέπεια το σύνολο του Νότου της Ε.Ε. στην πρώτη Ομάδα Χωρών της Ευρωζώνης η γαλλική ηγεσία συνήψε με τη Βρετανία του Μπλερ συμφωνία στενής διμερούς πολιτικής και αμυντικής συνεργασίας στο Σεν Μαλό, με τη φιλοδοξία να λειτουργήσει ως σκληρός πυρήνας μιας ευρωπαϊκής πολιτικής και αμυντικής συνεργασίας.
Το έλλειμμα πολιτικής και αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας-Βρετανίας σχολίασε πολύ εύστοχα στους Financial Times ο Philip Stephens, με την ειρωνική επισήμανση ότι οι δύο χώρες νιώθουν πιο άνετα να βουλιάζουν μαζί, παρά να συνεργάζονται. Καμιά από τις δύο χώρες, καταλήγει, δεν έχει εθνική γραμμή πλεύσης σε έναν κόσμο που δεν ανήκει πια στη Δύση.
Για την Αθήνα έχει ενδιαφέρον αν κατά τη διάρκεια της Προεδρίας εκδηλωθούν διμερείς γαλλογερμανικές πολιτικές πρωτοβουλίες σε θέματα εθνικού ενδιαφέροντος για την Αθήνα, από τα Δυτικά Βαλκάνια και την ΠΓΔΜ, μέχρι και την αναζήτηση μιας Ειδικής Σχέσης Ε.Ε. ?Τουρκίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και τα συμπεράσματα στα οποία θα καταλήξει η Ουάσιγκτον μετά την διπλή οικονομική και πολιτική συνθηκολόγηση του Ολάντ στη Μέρκελ και την ευρωπαϊκή περιθωριοποίηση της Βρετανίας από τον Κάμερον. Εκ των πραγμάτων, οι ΗΠΑ ωθούνται να αναβιώσουν το Partnership in Leadership που είχαν προτείνει οι Μπους πατήρ και Κλίντον στους Κολ και Σρέντερ, μια δυναμική που είναι ακόμη βραχυκυκλωμένη λόγω της μετωπικής σύγκρουσης Ουάσιγκτον-Βερολίνου ως προς την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει για την Αθήνα η σχέση της Ρωσίας με τη Δύση: Την ώρα που Κέρι και Λαβρόφ συνεργάζονται αρμονικά για τη Συρία και το Ιράν, η απεξάρτηση της Γερμανίας από το φυσικό αέριο της Gazprom χάρη στις εξαγωγές των ΗΠΑ σε μορφή LNG, πριμοδοτούν μια δυναμική απόσπαση της Ουκρανίας από τη Μόσχα με τη συνυπογραφή της Γαλλίας. Με άλλα λόγια, η Αθήνα βλέπει να αντιστρέφονται τα δεδομένα: Η Γερμανία σε δυναμική ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, την ώρα που οι ΗΠΑ αναζητούν ένα Modus Vivendi με τη Μόσχα.
Μειώσεις από 2,3% έως και 6% σε ένα εκατομμύριο συντάξεις
Μεγαλύτερες κρατήσεις φόρου στις συντάξεις φέρνει το νέο σύστημα υπολογισμού της παρακράτησης φόρου μισθωτών υπηρεσιών, το οποίο θα εφαρμοστεί αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Με το νέο σύστημα, ο φόρος για τις επικουρικές συντάξεις δεν θα υπολογίζεται πλέον αυτοτελώς, όπως γινόταν μέχρι σήμερα. Το ποσό της επικουρικής σύνταξης θα προστίθεται στην κύρια σύνταξη και ο φόρος θα υπολογίζεται επί του συνόλου. Στο συνολικό ποσό θα παρακρατείται και η ειδική εισφορά αλληλεγγύης.
Υψηλότερη κλίμακα
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η συνολική σύνταξη να «ανεβαίνει» σε πολύ πιο υψηλά φορολογικά κλιμάκια όπου ισχύουν μεγαλύτεροι συντελεστές φόρου και η τελική επιβάρυνση -μέσω των μηνιαίων κρατήσεων φόρου- να αυξηθεί σημαντικά.
Ετσι, πάνω από ένα εκατομμύριο συνταξιούχοι θα δουν τις συντάξεις τους να είναι μειωμένες κατά 2,3% έως και 6%.
Το νέο σύστημα πιθανότατα να ενεργοποιηθεί μετά τις εκλογές για τις συντάξεις που θα καταβληθούν τον Ιούλιο, καθώς η εταιρεία Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), που αναλαμβάνει την εφαρμογή του νέου μέτρου, δεν είναι ακόμη έτοιμη για να υπολογίζει την παρακράτηση φόρου με το νέο σύστημα.
Οι αλλαγές στο σύστημα παρακράτησης φόρου για τις συντάξεις περιγράφονται στην υπουργική απόφαση με την οποία ορίζεται ότι τα ποσά φόρου που θα παρακρατούνται από το σύνολο των κύριων και επικουρικών συντάξεων κάθε συνταξιούχου θα υπολογίζονται κεντρικά από την εταιρεία ΗΔΙΚΑ ως εξής:
Το συνολικό φορολογητέο εισόδημα από συντάξεις καθώς και άλλες παροχές παρόμοιας φύσης που καταβάλλονται από Ταμεία, επικουρικά, μετοχικά, αρωγής ή αλληλοβοηθείας, σε μηνιαία βάση, αθροιστικά, λαμβανόμενο ανά δικαιούχο αποδοχών, υποβάλλεται σε φόρο με βάση την κλίμακα φόρου εισοδήματος των μισθωτών και των συνταξιούχων, δηλαδή με βάση τους συντελεστές 22%, 32% και 42%. Ουσιαστικά, καταργείται η αυτοτελής κλίμακα υπολογισμού των μηνιαίων κρατήσεων φόρου για τις επικουρικές συντάξεις, η οποία προέβλεπε πολύ χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές 5%, 10% και 15%, και ορίζεται ότι οι επικουρικές συντάξεις θα αθροίζονται με τις κύριες και θα υπόκεινται και αυτές σε παρακράτηση με τους συντελεστές 22%, 32% και 42%. Στη συνέχεια ο φόρος που προκύπτει μερίζεται ανάλογα και με βάση τα ποσά του φορολογητέου εισοδήματος κάθε σύνταξης ή παροχής, που αθροιστικά λήφθηκαν για τον υπολογισμό του συνολικού φόρου. Στα εισοδήματα αυτά παρακρατείται και η ειδική εισφορά αλληλεγγύης.
Στα εισοδήματα που καταβάλλονται αναδρομικά με βάση νόμο ή δικαστική απόφαση ή συλλογική σύμβαση ή καθυστερημένα και ανεξάρτητα από το έτος φορολόγησής τους θα γίνεται παρακράτηση φόρου 20% και δεν θα διενεργείται παρακράτηση φόρου έναντι της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης.
Με την εφαρμογή του νέου συστήματος υπολογισμού του παρακρατούμενου φόρου, τα συνολικά καθαρά ποσά κύριων και επικουρικών συντάξεων θα μειωθούν κατά 27 έως 143 ευρώ για πολύ μεγάλο αριθμό συνταξιούχων. Με τον νέο τρόπο υπολογισμού της μηνιαίας παρακράτησης φόρου μισθωτών υπηρεσιών θα εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των συνταξιούχων κατά την καταβολή των συντάξεων, ώστε όταν θα έλθει η ώρα της τελικής εκκαθάρισης του φόρου με την υποβολή της φορολογικής δήλωσης να μην προκύπτει κανένα χρεωστικό υπόλοιπο προς πληρωμή, όσον αφορά τα εισοδήματα από συντάξεις. Δηλαδή η παρακράτηση φόρου αυξάνεται αλλά το εκκαθαριστικό σημείωμα που θα λάβουν οι συνταξιούχοι δεν θα αναγράφει κανέναν επιπλέον φόρου προς πληρωμή.
Για τους μισθωτούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα δεν προβλέπεται καμία αλλαγή στον τρόπο παρακράτησης των μηνιαίων αποδοχών τους.
Με το νέο σύστημα, ο φόρος για τις επικουρικές συντάξεις δεν θα υπολογίζεται πλέον αυτοτελώς, όπως γινόταν μέχρι σήμερα. Το ποσό της επικουρικής σύνταξης θα προστίθεται στην κύρια σύνταξη και ο φόρος θα υπολογίζεται επί του συνόλου. Στο συνολικό ποσό θα παρακρατείται και η ειδική εισφορά αλληλεγγύης.
Υψηλότερη κλίμακα
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η συνολική σύνταξη να «ανεβαίνει» σε πολύ πιο υψηλά φορολογικά κλιμάκια όπου ισχύουν μεγαλύτεροι συντελεστές φόρου και η τελική επιβάρυνση -μέσω των μηνιαίων κρατήσεων φόρου- να αυξηθεί σημαντικά.
Ετσι, πάνω από ένα εκατομμύριο συνταξιούχοι θα δουν τις συντάξεις τους να είναι μειωμένες κατά 2,3% έως και 6%.
Το νέο σύστημα πιθανότατα να ενεργοποιηθεί μετά τις εκλογές για τις συντάξεις που θα καταβληθούν τον Ιούλιο, καθώς η εταιρεία Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), που αναλαμβάνει την εφαρμογή του νέου μέτρου, δεν είναι ακόμη έτοιμη για να υπολογίζει την παρακράτηση φόρου με το νέο σύστημα.
Οι αλλαγές στο σύστημα παρακράτησης φόρου για τις συντάξεις περιγράφονται στην υπουργική απόφαση με την οποία ορίζεται ότι τα ποσά φόρου που θα παρακρατούνται από το σύνολο των κύριων και επικουρικών συντάξεων κάθε συνταξιούχου θα υπολογίζονται κεντρικά από την εταιρεία ΗΔΙΚΑ ως εξής:
Το συνολικό φορολογητέο εισόδημα από συντάξεις καθώς και άλλες παροχές παρόμοιας φύσης που καταβάλλονται από Ταμεία, επικουρικά, μετοχικά, αρωγής ή αλληλοβοηθείας, σε μηνιαία βάση, αθροιστικά, λαμβανόμενο ανά δικαιούχο αποδοχών, υποβάλλεται σε φόρο με βάση την κλίμακα φόρου εισοδήματος των μισθωτών και των συνταξιούχων, δηλαδή με βάση τους συντελεστές 22%, 32% και 42%. Ουσιαστικά, καταργείται η αυτοτελής κλίμακα υπολογισμού των μηνιαίων κρατήσεων φόρου για τις επικουρικές συντάξεις, η οποία προέβλεπε πολύ χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές 5%, 10% και 15%, και ορίζεται ότι οι επικουρικές συντάξεις θα αθροίζονται με τις κύριες και θα υπόκεινται και αυτές σε παρακράτηση με τους συντελεστές 22%, 32% και 42%. Στη συνέχεια ο φόρος που προκύπτει μερίζεται ανάλογα και με βάση τα ποσά του φορολογητέου εισοδήματος κάθε σύνταξης ή παροχής, που αθροιστικά λήφθηκαν για τον υπολογισμό του συνολικού φόρου. Στα εισοδήματα αυτά παρακρατείται και η ειδική εισφορά αλληλεγγύης.
Στα εισοδήματα που καταβάλλονται αναδρομικά με βάση νόμο ή δικαστική απόφαση ή συλλογική σύμβαση ή καθυστερημένα και ανεξάρτητα από το έτος φορολόγησής τους θα γίνεται παρακράτηση φόρου 20% και δεν θα διενεργείται παρακράτηση φόρου έναντι της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης.
Με την εφαρμογή του νέου συστήματος υπολογισμού του παρακρατούμενου φόρου, τα συνολικά καθαρά ποσά κύριων και επικουρικών συντάξεων θα μειωθούν κατά 27 έως 143 ευρώ για πολύ μεγάλο αριθμό συνταξιούχων. Με τον νέο τρόπο υπολογισμού της μηνιαίας παρακράτησης φόρου μισθωτών υπηρεσιών θα εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των συνταξιούχων κατά την καταβολή των συντάξεων, ώστε όταν θα έλθει η ώρα της τελικής εκκαθάρισης του φόρου με την υποβολή της φορολογικής δήλωσης να μην προκύπτει κανένα χρεωστικό υπόλοιπο προς πληρωμή, όσον αφορά τα εισοδήματα από συντάξεις. Δηλαδή η παρακράτηση φόρου αυξάνεται αλλά το εκκαθαριστικό σημείωμα που θα λάβουν οι συνταξιούχοι δεν θα αναγράφει κανέναν επιπλέον φόρου προς πληρωμή.
Για τους μισθωτούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα δεν προβλέπεται καμία αλλαγή στον τρόπο παρακράτησης των μηνιαίων αποδοχών τους.
Μεταρρυθμίσεις; Εχουμε εκλογές
Για να καταστεί βιώσιμη η εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους, που θα απομείνει μετά την όποια μείωσή του αποφασίσει η Ευρωζώνη, θα πρέπει να αυξηθούν δραστικά τα δημόσια έσοδα. Και γι' αυτό απαιτούνται υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, μεγάλη εισροή επενδυτικών κεφαλαίων και στροφή των επιχειρήσεων στις εξαγωγές, εδραίωση και ενίσχυση της θέσης των ελληνικών επιχειρήσεων στις ξένες αγορές.
Για να επιτευχθούν όμως... βιώσιμοι ρυθμοί ανάπτυξης πρέπει να διαμορφωθεί ένα νέο ανταγωνιστικό παραγωγικό πρότυπο. Καμιά οικονομία δεν μπορεί να είναι ανταγωνιστική στηριζόμενη μόνο στο φθηνό κόστος εργασίας, εάν οι υπόλοιποι συντελεστές της παραγωγής υπολείπονται των διεθνών επιπέδων. Εξάλλου, το πλεονέκτημα του χαμηλού εργατικού κόστους σταδιακά εξανεμίζεται...
Το «κλειδί» για την επίτευξη, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, υψηλής ανταγωνιστικότητας προϊόντων και υπηρεσιών βρίσκεται στην ικανότητα της οικονομίας να προσαρμόζεται στα δεδομένα που κάθε φορά δημιουργούνται. Είναι προφανές ότι μια οικονομία η οποία δεν προσαρμόζει συνεχώς με μεταρρυθμίσεις την παραγωγική της δομή θα διολισθαίνει έναντι των ανταγωνιστών της.
Τα αξιώματα αυτά δυστυχώς φαίνεται ότι στην περίπτωση της Ελλάδας πέφτουν «θύματα» της μεγάλης «ασθένειας» του πολιτικού συστήματος, του εκλογικού κύκλου. Και τα συμπτώματα είναι πλέον ορατά σε όλους.
Παρά τις... ασφυκτικές πιέσεις της τρόικας, αλλά και των εκκλήσεων του παραγωγικού κόσμου, η μεταρρυθμιστική ορμή της κυβέρνησης δείχνει να αποδυναμώνεται δραματικά. Η κυβέρνηση με τις πράξεις της δείχνει ότι κατεβάζει συνεχώς ταχύτητα, καθώς έχει στρέψει το βλέμμα της στις προσεχείς, και όχι μόνον, εκλογές. Το αποτέλεσμα είναι καίριες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είτε να «ευνουχίζονται» είτε να παραπέμπονται στις ελληνικές καλένδες. Ακόμη και η περιβόητη απελευθέρωση της λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές στην πράξη δεν λειτουργεί. Οι αντιπεριφερειάρχες δηλώνουν ότι δεν υιοθετούν «άναρχες ετσιθελικές πρακτικές» και απαγορεύουν να λειτουργούν τις Κυριακές μικρά καταστήματα, από... μανάβικα μέχρι φούρνους, σε περιοχές της Αττικής που έως την ψήφιση του νόμου λειτουργούσαν κανονικά επί δεκαετίες! Ας μην ξεχνάμε ότι τον Μάιο εκτός από ευρωεκλογές θα γίνουν και αυτοδιοικητικές...
Πριν από λίγες ημέρες, το ΙΟΒΕ έστειλε μια ηχηρή προειδοποίηση για τους κινδύνους από την ανακοπή των μεταρρυθμίσεων. Η προώθηση των διαρθρωτικών αλλαγών θα συνεισφέρει αποφασιστικά στην προσέλκυση και ενθάρρυνση επενδύσεων από την άμεση εισροή κεφαλαίων του εξωτερικού. Μεταρρυθμίσεις σε αγορές προϊόντων και υπηρεσιών που διευκολύνουν υφιστάμενη αλλά και νέα επιχειρηματικότητα μπορούν να ευνοήσουν την επενδυτική δραστηριότητα με εμφατικό τρόπο. Μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά σε επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε ανάκαμψη και τελικά την έξοδο από την κρίση. Σε διαφορετική περίπτωση και το 2014 η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να ασφυκτικά και θα παραμείνει σε ύφεση.
Για να επιτευχθούν όμως... βιώσιμοι ρυθμοί ανάπτυξης πρέπει να διαμορφωθεί ένα νέο ανταγωνιστικό παραγωγικό πρότυπο. Καμιά οικονομία δεν μπορεί να είναι ανταγωνιστική στηριζόμενη μόνο στο φθηνό κόστος εργασίας, εάν οι υπόλοιποι συντελεστές της παραγωγής υπολείπονται των διεθνών επιπέδων. Εξάλλου, το πλεονέκτημα του χαμηλού εργατικού κόστους σταδιακά εξανεμίζεται...
Το «κλειδί» για την επίτευξη, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, υψηλής ανταγωνιστικότητας προϊόντων και υπηρεσιών βρίσκεται στην ικανότητα της οικονομίας να προσαρμόζεται στα δεδομένα που κάθε φορά δημιουργούνται. Είναι προφανές ότι μια οικονομία η οποία δεν προσαρμόζει συνεχώς με μεταρρυθμίσεις την παραγωγική της δομή θα διολισθαίνει έναντι των ανταγωνιστών της.
Τα αξιώματα αυτά δυστυχώς φαίνεται ότι στην περίπτωση της Ελλάδας πέφτουν «θύματα» της μεγάλης «ασθένειας» του πολιτικού συστήματος, του εκλογικού κύκλου. Και τα συμπτώματα είναι πλέον ορατά σε όλους.
Παρά τις... ασφυκτικές πιέσεις της τρόικας, αλλά και των εκκλήσεων του παραγωγικού κόσμου, η μεταρρυθμιστική ορμή της κυβέρνησης δείχνει να αποδυναμώνεται δραματικά. Η κυβέρνηση με τις πράξεις της δείχνει ότι κατεβάζει συνεχώς ταχύτητα, καθώς έχει στρέψει το βλέμμα της στις προσεχείς, και όχι μόνον, εκλογές. Το αποτέλεσμα είναι καίριες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είτε να «ευνουχίζονται» είτε να παραπέμπονται στις ελληνικές καλένδες. Ακόμη και η περιβόητη απελευθέρωση της λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές στην πράξη δεν λειτουργεί. Οι αντιπεριφερειάρχες δηλώνουν ότι δεν υιοθετούν «άναρχες ετσιθελικές πρακτικές» και απαγορεύουν να λειτουργούν τις Κυριακές μικρά καταστήματα, από... μανάβικα μέχρι φούρνους, σε περιοχές της Αττικής που έως την ψήφιση του νόμου λειτουργούσαν κανονικά επί δεκαετίες! Ας μην ξεχνάμε ότι τον Μάιο εκτός από ευρωεκλογές θα γίνουν και αυτοδιοικητικές...
Πριν από λίγες ημέρες, το ΙΟΒΕ έστειλε μια ηχηρή προειδοποίηση για τους κινδύνους από την ανακοπή των μεταρρυθμίσεων. Η προώθηση των διαρθρωτικών αλλαγών θα συνεισφέρει αποφασιστικά στην προσέλκυση και ενθάρρυνση επενδύσεων από την άμεση εισροή κεφαλαίων του εξωτερικού. Μεταρρυθμίσεις σε αγορές προϊόντων και υπηρεσιών που διευκολύνουν υφιστάμενη αλλά και νέα επιχειρηματικότητα μπορούν να ευνοήσουν την επενδυτική δραστηριότητα με εμφατικό τρόπο. Μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά σε επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε ανάκαμψη και τελικά την έξοδο από την κρίση. Σε διαφορετική περίπτωση και το 2014 η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να ασφυκτικά και θα παραμείνει σε ύφεση.
«ΑΝΤΙΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΓΙΑΤΙ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΦΟΡΟ», ΛΕΕΙ ΤΟ ΣΤΕ - ΠΩΣ ΑΝΤΙΔΡΑ ΤΟ ΥΠΕΚΑ Απόφαση για το Τέλος Ρύπων
Νέο «πονοκέφαλο» στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και στη ΔΕΗ προκαλεί δικαστική απόφαση με την οποία απειλείται άμεσα με κατάρρευση ως αντισυνταγματικό το Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αέριων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές ηλεκτρικού ρεύματος, μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, για να χρησιμοποιούνται πηγές ενέργειας φιλικές προς το περιβάλλον.
Το Β΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικές όλες τις διατάξεις που σχετίζονται με τη θέσπιση και τον προσδιορισμό του ύψους του από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ). Κατά την ομόφωνη κρίση της επταμελούς σύνθεσης του τμήματος, το ΕΤΜΕΑΡ αποτελεί φόρο και όχι ανταποδοτικό τέλος και ο τρόπος επιβολής του με τον νόμο 4001/11 και τις εξουσιοδοτικές ρυθμίσεις του παραβιάζει τις συνταγματικές διατάξεις που αφορούν στη φορολόγηση των πολιτών και ανέχονται την επιβάρυνσή τους μόνο με ειδικούς φορολογικούς νόμους.
Με δύο δικαστικές αποφάσεις κρίνονται αντισυνταγματικές οι επίμαχες ρυθμίσεις του ν. 4001/11, που ανέθεσαν στον υπουργό Περιβάλλοντος να καθορίσει τη μεθοδολογία για τη διαμόρφωση του ύψους του ΕΤΜΕΑΡ, αλλά και οι αποφάσεις της ΡΑΕ που προσδιόρισαν τον σχετικό συντελεστή για τους πελάτες οικιακής χρήσης χαμηλής τάσης και τους αυτοπαραγωγούς υψηλής τάσης (φωτοβολταϊκά κ.λπ.) για το β' εξάμηνο του 2013. Στην πρώτη περίπτωση η χρέωση στους λογαριασμούς της ΔΕΗ ανέρχεται σε 20,80 ευρώ/MWh, ενώ στη δεύτερη σε 1,79 ευρώ/MWh, γεγονός που σημαίνει ότι συχνά η κατανάλωση π.χ. σε ένα σπίτι μπορεί να ξεπεράσει τα ποσά αυτά ανά δίμηνο. Λόγω της αντισυνταγματικότητας, η υπόθεση παραπέμφθηκε υποχρεωτικά στην Ολομέλεια του ΣτΕ, που αναμένεται να επικυρώσει σύντομα τη σχετική ομόφωνη κρίση, αφού στηρίζεται σε πάγια νομολογία του δικαστηρίου την τελευταία δεκαετία σχετικά με τη φορολόγηση και τη θέσπιση ανταποδοτικών τελών. Μόλις επικυρωθεί η αντισυνταγματικότητα, θα ανοίξει ο δρόμος για να διεκδικήσουν οι καταναλωτές την επιστροφή του ΕΤΜΕΑΡ τουλάχιστον για το β' εξάμηνο του 2013 (και ίσως και νωρίτερα) που καθορίστηκε για πελάτες.
Απόφαση-βόμβα για το Τέλος Ρύπων
Το Β' Τμήμα ΣτΕ εκδίδοντας την απόφασή του σε χρόνο-ρεκόρ μέσα σε μόλις δύο μήνες, επισημαίνει ότι το ΕΤΜΕΑΡ αποτελεί φόρο και δεν έχει τον χαρακτήρα ανταποδοτικού τέλους. Κι αυτό γιατί δεν καταβάλλεται ως ειδική αντιπαροχή προς τις κατηγορίες πολιτών που βαρύνει και μάλιστα σε κάποια αντιστοιχία προς το ύψος του. Αντίθετα, το ΕΤΜΕΑΡ αποσκοπεί στην ενίσχυση ενός ειδικού λογαριασμού για χάρη του γενικότερου δημοσίου συμφέροντος ως προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΚΑ επισημαίνει ότι θα περιμένει την οριστική απόφαση της Ολομέλειας ΣτΕ και μέχρι τότε θα συνεχιστεί το ισχύον καθεστώς. «Σε κάθε περίπτωση το ΥΠΕΚΑ θα προβεί, αν χρειαστεί βάσει των αποφάσεων της Ολομέλειας, στην κατάλληλη νομοθετική ρύθμιση», τονίζεται. Για τη διεκδίκηση αναδρομικών επισημαίνει ότι αφορά τον εξαμηνιαίο προσδιορισμό του ΕΤΜΕΑΡ από τον Ιούλιο του 2013.
Καταναλωτές θα αξιώσουν αναδρομικά
Νομικοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση πρέπει να νομοθετήσει ξανά από την αρχή για να επιβάλει το ΕΤΜΕΑΡ μέσα από έναν ειδικό φορολογικό νόμο που θα προσδιορίζει εξαντλητικά (χωρίς παραπομπές και εξουσιοδοτήσεις) το ύψος του, αν θέλει να το διασώσει για το μέλλον. Γιατί με την αναμενόμενη σύντομα ακύρωση και από την ολομέλεια ΣτΕ (και εν όψει αυτής), όλοι θα σπεύσουν να ζητήσουν τη διαγραφή του από τους λογαριασμούς της ΔΕΗ, αλλά και να αξιώσουν επιστροφή αναδρομικά όλων των ποσών που αχρεωστήτως κατέβαλαν. Αγνωστο παραμένει εάν στην περίπτωση αυτή επιχειρηθεί η κάλυψη του κενού με άλλου είδους αυξήσεις στα τιμολόγια.
Στο ΣτΕ προσέφυγαν κατά του ΕΤΜΕΑΡ δεκάδες πολίτες διαφόρων περιοχών της χώρας, καθώς και αγροτικοί κτηνοτροφικοί συνεταιρισμοί, αστικές εταιρείες εφαρμογών βιώσιμης ανάπτυξης και πετρελαιοειδών, σωματεία πολιτιστικά - περιβαλλοντικά κ.λπ.
Το Β΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικές όλες τις διατάξεις που σχετίζονται με τη θέσπιση και τον προσδιορισμό του ύψους του από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ). Κατά την ομόφωνη κρίση της επταμελούς σύνθεσης του τμήματος, το ΕΤΜΕΑΡ αποτελεί φόρο και όχι ανταποδοτικό τέλος και ο τρόπος επιβολής του με τον νόμο 4001/11 και τις εξουσιοδοτικές ρυθμίσεις του παραβιάζει τις συνταγματικές διατάξεις που αφορούν στη φορολόγηση των πολιτών και ανέχονται την επιβάρυνσή τους μόνο με ειδικούς φορολογικούς νόμους.
Με δύο δικαστικές αποφάσεις κρίνονται αντισυνταγματικές οι επίμαχες ρυθμίσεις του ν. 4001/11, που ανέθεσαν στον υπουργό Περιβάλλοντος να καθορίσει τη μεθοδολογία για τη διαμόρφωση του ύψους του ΕΤΜΕΑΡ, αλλά και οι αποφάσεις της ΡΑΕ που προσδιόρισαν τον σχετικό συντελεστή για τους πελάτες οικιακής χρήσης χαμηλής τάσης και τους αυτοπαραγωγούς υψηλής τάσης (φωτοβολταϊκά κ.λπ.) για το β' εξάμηνο του 2013. Στην πρώτη περίπτωση η χρέωση στους λογαριασμούς της ΔΕΗ ανέρχεται σε 20,80 ευρώ/MWh, ενώ στη δεύτερη σε 1,79 ευρώ/MWh, γεγονός που σημαίνει ότι συχνά η κατανάλωση π.χ. σε ένα σπίτι μπορεί να ξεπεράσει τα ποσά αυτά ανά δίμηνο. Λόγω της αντισυνταγματικότητας, η υπόθεση παραπέμφθηκε υποχρεωτικά στην Ολομέλεια του ΣτΕ, που αναμένεται να επικυρώσει σύντομα τη σχετική ομόφωνη κρίση, αφού στηρίζεται σε πάγια νομολογία του δικαστηρίου την τελευταία δεκαετία σχετικά με τη φορολόγηση και τη θέσπιση ανταποδοτικών τελών. Μόλις επικυρωθεί η αντισυνταγματικότητα, θα ανοίξει ο δρόμος για να διεκδικήσουν οι καταναλωτές την επιστροφή του ΕΤΜΕΑΡ τουλάχιστον για το β' εξάμηνο του 2013 (και ίσως και νωρίτερα) που καθορίστηκε για πελάτες.
Απόφαση-βόμβα για το Τέλος Ρύπων
Το Β' Τμήμα ΣτΕ εκδίδοντας την απόφασή του σε χρόνο-ρεκόρ μέσα σε μόλις δύο μήνες, επισημαίνει ότι το ΕΤΜΕΑΡ αποτελεί φόρο και δεν έχει τον χαρακτήρα ανταποδοτικού τέλους. Κι αυτό γιατί δεν καταβάλλεται ως ειδική αντιπαροχή προς τις κατηγορίες πολιτών που βαρύνει και μάλιστα σε κάποια αντιστοιχία προς το ύψος του. Αντίθετα, το ΕΤΜΕΑΡ αποσκοπεί στην ενίσχυση ενός ειδικού λογαριασμού για χάρη του γενικότερου δημοσίου συμφέροντος ως προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΚΑ επισημαίνει ότι θα περιμένει την οριστική απόφαση της Ολομέλειας ΣτΕ και μέχρι τότε θα συνεχιστεί το ισχύον καθεστώς. «Σε κάθε περίπτωση το ΥΠΕΚΑ θα προβεί, αν χρειαστεί βάσει των αποφάσεων της Ολομέλειας, στην κατάλληλη νομοθετική ρύθμιση», τονίζεται. Για τη διεκδίκηση αναδρομικών επισημαίνει ότι αφορά τον εξαμηνιαίο προσδιορισμό του ΕΤΜΕΑΡ από τον Ιούλιο του 2013.
Καταναλωτές θα αξιώσουν αναδρομικά
Νομικοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση πρέπει να νομοθετήσει ξανά από την αρχή για να επιβάλει το ΕΤΜΕΑΡ μέσα από έναν ειδικό φορολογικό νόμο που θα προσδιορίζει εξαντλητικά (χωρίς παραπομπές και εξουσιοδοτήσεις) το ύψος του, αν θέλει να το διασώσει για το μέλλον. Γιατί με την αναμενόμενη σύντομα ακύρωση και από την ολομέλεια ΣτΕ (και εν όψει αυτής), όλοι θα σπεύσουν να ζητήσουν τη διαγραφή του από τους λογαριασμούς της ΔΕΗ, αλλά και να αξιώσουν επιστροφή αναδρομικά όλων των ποσών που αχρεωστήτως κατέβαλαν. Αγνωστο παραμένει εάν στην περίπτωση αυτή επιχειρηθεί η κάλυψη του κενού με άλλου είδους αυξήσεις στα τιμολόγια.
Στο ΣτΕ προσέφυγαν κατά του ΕΤΜΕΑΡ δεκάδες πολίτες διαφόρων περιοχών της χώρας, καθώς και αγροτικοί κτηνοτροφικοί συνεταιρισμοί, αστικές εταιρείες εφαρμογών βιώσιμης ανάπτυξης και πετρελαιοειδών, σωματεία πολιτιστικά - περιβαλλοντικά κ.λπ.
Οι πολίτες αδυνατούν να πληρώσουν τους φόρους
Αυξάνονται και πληθύνονται τα ληξιπρόθεσμα χρέη, δείγμα ότι οι πολίτες αδυνατούν να αποπληρώσουν τους απανωτούς φόρους που επιβλήθηκαν τα τελευταία χρόνια και παράλληλα όπως προκύπτει από τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών η φορολογική διοίκηση χάνει τους στόχους για ελέγχους σε επιχειρήσεις και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου
Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων για το 2013 οι φορολογούμενοι πέρυσι δεν κατάφεραν να πληρώσουν φόρους 9,2 δισ. ευρώ . Μάλιστα μόνο σε ένα μήνα τον Δεκέμβριο τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο ανήλθαν σε 1,01 δισ. ευρώ.
Επιπλέον την χρονιά που πέρασε η φορολογική διοίκηση δεν ολοκλήρωσε τους φορολογικούς ελέγχους που είχε δεσμευθεί να διενεργήσει βάσει Μνημονίου σε μεγάλες επιχειρήσεις και φορολογούμενους με υψηλά εισοδήματα και μεγάλη ακίνητη περιουσία.
Πιο αναλυτικά από τα στοιχεία της ΓΓΔΕ προκύπτουν τα ακόλουθα:
-Στην εκπνοή του Δεκεμβρίου τα «νέα» ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο, δηλαδή οι οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες εντός του 2013 ανήλθαν σε 9,27 δισ. ευρώ από 8,26 δισ. ευρώ που είχαν φθάσει στο τέλος Νοεμβρίου . Μέσα σε ένα μόνο μήνα προστέθηκαν άλλα 1,01 δισ. ευρώ στην δεξαμενή των ληξιπρόθεσμων οφειλών . Οι εισπράξεις έναντι των «νέων» ληξιπρόθεσμων οφειλών ανήλθαν στο δωδεκάμηνο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2013 στα 1,68 δισ. ευρώ, καλύπτοντας το 18,69% του συνόλου των συγκεκριμένων χρεών .Σύμφωνα με το Μνημόνιο, το 2013 θα έπρεπε να είχε εισπραχθεί το 24,5% των «νέων» ληξιπρόθεσμων χρεών, δηλαδή θα έπρεπε να είχαν εισρεύσει στα κρατικά ταμεία τουλάχιστον 2,27 δισ. ευρώ.
-Οι παλιές προ του 2013 ληξιπρόθεσμες οφειλές διαμορφώθηκαν στο ποσό των 53 δισ. ευρώ. Μέσα στον περασμένο χρόνο από παλιές οφειλές εισπράχθηκε το ποσό του 1,52 δισ. ευρώ. Σύμφωνα πάντα με το Μνημόνιο θα έπρεπε να είχαν εισπραχθεί 1,9 δισ. ευρώ. Προκύπτει δηλαδή πως και στις εισπράξεις παλαιών ληξιπρόθεσμων χρεών δε επιτεύχθηκε ο στόχος που είχε τεθεί .
-Μακριά από τους στόχους κινήθηκαν και οι φορολογικοί έλεγχοι σε μεγάλες επιχειρήσεις. Μέσα στο 2013 ολοκληρώθηκαν 324 τακτικοί φορολογικοί έλεγχοι σε μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ, βάσει Μνημονίου , θα έπρεπε να είχαν γίνει 596 έλεγχοι. Από τους ολοκληρωμένους τακτικούς ελέγχους βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα ύψους 179,2 εκατ. ευρώ και εισπράχθηκαν 97,9 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, το 2013 πραγματοποιήθηκαν 561 προσωρινοί έλεγχοι σε μεγάλες επιχειρήσεις ενώ, θα έπρεπε να είχαν γίνει 680. Από τους προσωρινούς ελέγχους που τελικά πραγματοποιήθηκαν βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα ύψους 132,7 εκατ. ευρώ και εισπράχθηκαν 72,7 εκατ. ευρώ.
-Σε αυτοαπασχολούμενους και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου θα έπρεπε να είχαν πραγματοποιηθεί 910 έλεγχοι εντός του 2013 .Τελικά ολοκληρώθηκαν μόλις 454 έλεγχοι σε φορολογούμενους μεγάλης οικονομικής επιφάνειας. Οι έλεγχοι αυτοί απέδωσαν στο Δημόσιο έσοδα ύψους μόλις 16,4 εκατ. ευρώ από το σύνολο των 73 εκατ. ευρώ που βεβαιώθηκαν.
Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων για το 2013 οι φορολογούμενοι πέρυσι δεν κατάφεραν να πληρώσουν φόρους 9,2 δισ. ευρώ . Μάλιστα μόνο σε ένα μήνα τον Δεκέμβριο τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο ανήλθαν σε 1,01 δισ. ευρώ.
Επιπλέον την χρονιά που πέρασε η φορολογική διοίκηση δεν ολοκλήρωσε τους φορολογικούς ελέγχους που είχε δεσμευθεί να διενεργήσει βάσει Μνημονίου σε μεγάλες επιχειρήσεις και φορολογούμενους με υψηλά εισοδήματα και μεγάλη ακίνητη περιουσία.
Πιο αναλυτικά από τα στοιχεία της ΓΓΔΕ προκύπτουν τα ακόλουθα:
-Στην εκπνοή του Δεκεμβρίου τα «νέα» ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο, δηλαδή οι οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες εντός του 2013 ανήλθαν σε 9,27 δισ. ευρώ από 8,26 δισ. ευρώ που είχαν φθάσει στο τέλος Νοεμβρίου . Μέσα σε ένα μόνο μήνα προστέθηκαν άλλα 1,01 δισ. ευρώ στην δεξαμενή των ληξιπρόθεσμων οφειλών . Οι εισπράξεις έναντι των «νέων» ληξιπρόθεσμων οφειλών ανήλθαν στο δωδεκάμηνο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2013 στα 1,68 δισ. ευρώ, καλύπτοντας το 18,69% του συνόλου των συγκεκριμένων χρεών .Σύμφωνα με το Μνημόνιο, το 2013 θα έπρεπε να είχε εισπραχθεί το 24,5% των «νέων» ληξιπρόθεσμων χρεών, δηλαδή θα έπρεπε να είχαν εισρεύσει στα κρατικά ταμεία τουλάχιστον 2,27 δισ. ευρώ.
-Οι παλιές προ του 2013 ληξιπρόθεσμες οφειλές διαμορφώθηκαν στο ποσό των 53 δισ. ευρώ. Μέσα στον περασμένο χρόνο από παλιές οφειλές εισπράχθηκε το ποσό του 1,52 δισ. ευρώ. Σύμφωνα πάντα με το Μνημόνιο θα έπρεπε να είχαν εισπραχθεί 1,9 δισ. ευρώ. Προκύπτει δηλαδή πως και στις εισπράξεις παλαιών ληξιπρόθεσμων χρεών δε επιτεύχθηκε ο στόχος που είχε τεθεί .
-Μακριά από τους στόχους κινήθηκαν και οι φορολογικοί έλεγχοι σε μεγάλες επιχειρήσεις. Μέσα στο 2013 ολοκληρώθηκαν 324 τακτικοί φορολογικοί έλεγχοι σε μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ, βάσει Μνημονίου , θα έπρεπε να είχαν γίνει 596 έλεγχοι. Από τους ολοκληρωμένους τακτικούς ελέγχους βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα ύψους 179,2 εκατ. ευρώ και εισπράχθηκαν 97,9 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, το 2013 πραγματοποιήθηκαν 561 προσωρινοί έλεγχοι σε μεγάλες επιχειρήσεις ενώ, θα έπρεπε να είχαν γίνει 680. Από τους προσωρινούς ελέγχους που τελικά πραγματοποιήθηκαν βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα ύψους 132,7 εκατ. ευρώ και εισπράχθηκαν 72,7 εκατ. ευρώ.
-Σε αυτοαπασχολούμενους και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου θα έπρεπε να είχαν πραγματοποιηθεί 910 έλεγχοι εντός του 2013 .Τελικά ολοκληρώθηκαν μόλις 454 έλεγχοι σε φορολογούμενους μεγάλης οικονομικής επιφάνειας. Οι έλεγχοι αυτοί απέδωσαν στο Δημόσιο έσοδα ύψους μόλις 16,4 εκατ. ευρώ από το σύνολο των 73 εκατ. ευρώ που βεβαιώθηκαν.
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΜΙΧΕΛΑΚΗ Δήμοι: "Πράσινο" για 17.500 προσλήψεις εξπρές
Την πλήρη καταγραφή των αναγκών τους σε έκτακτο προσωπικ ζητεί ο υπουργός Εσωτερικών Γιάννης Μιχελάκης με εγκύκλιο που ήδη έχει αποσταλεί προς τους δήμους και τις περιφέρειες όλης της χώρας ανοίγοντας το δρόμο για την πρόσληψη 17.500 εποχικών υπαλλήλων στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Σύμφωνα με το Έθνος, η μεγάλη πλειονότητα των προσλήψεων αναμένεται να πραγματοποιηθεί μέχρι τις 18 Μαρτίου, δεδομένης της απαγόρευσης που ισχύει για προσλήψεις και μεταβολές προσωπικού δύο μήνες πριν από τη διενέργεια των επερχόμενων αυτοδιοικητικών εκλογών (18 Μαΐου).
Παράλληλα, το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης ξεκίνησε την απογραφή επιτυχόντων σε διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ, οι οποίοι ανήκουν στις εκπαιδευτικές κατηγορίες της Πανεπιστημιακής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Οι επιτυχόντες αυτοί θα αξιοποιηθούν στο πλαίσιο των 10.000 προσλήψεων μονίμου προσωπικού που έχουν προγραμματισθεί για το 2014. Στην τοπική αυτοδιοίκηση, και κυρίως στους δήμους, θα προσληφθούν συνολικά 17.591 εποχικοί υπάλληλοι.
Από αυτούς:
*Οι 2.842 υπολογίζεται ότι θα απασχοληθούν με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και έργου στις κεντρικές υπηρεσίες των ΟΤΑ και στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου των δήμων.
*Οι 6.600 θα απασχοληθούν μέσω προγραμμάτων ΕΣΠΑ και
*Άλλοι 8.149 σε ανταποδοτικές υπηρεσίες και δομές όπου οι πολίτες πληρώνουν αντίτιμο.
Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 6.000 νέες θέσεις εποχικού προσωπικού θα προκηρυχθούν άμεσα μετά την έγκριση των αιτημάτων που θα καταθέσουν οι ΟΤΑ από την κυβέρνηση με βάση το σχέδιο προσλήψεων της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ειδικότητες που θα προκριθούν προκειμένου να πραγματοποιηθούν μέχρι τις 18 Μαρτίου οι προσλήψεις του έκτακτου προσωπικού αφορούν κυρίως θέσεις για εργάτες καθαριότητας, εργάτες πρασίνου αλλά και προσωπικό για βρεφονηπιακούς σταθμούς, καθώς και ειδικότητες που θα έπρεπε να προσληφθούν το καλοκαίρι, όπως ναυαγοσώστες και γυμναστές.
Στόχος είναι να έχουν καλυφθεί οι ανάγκες των δήμων σε έκτακτο προσωπικό δύο μήνες πριν από τη διενέργεια των εκλογών καθώς, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο απαγορεύονται οι προσλήψεις από τις 18 Μαρτίου μέχρι και τον Οκτώβριο του 2014 οπότε και θα αναλάβουν οι νέες διοικήσεις σε δήμους και περιφέρειες.
Σύμφωνα με το Έθνος, η μεγάλη πλειονότητα των προσλήψεων αναμένεται να πραγματοποιηθεί μέχρι τις 18 Μαρτίου, δεδομένης της απαγόρευσης που ισχύει για προσλήψεις και μεταβολές προσωπικού δύο μήνες πριν από τη διενέργεια των επερχόμενων αυτοδιοικητικών εκλογών (18 Μαΐου).
Παράλληλα, το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης ξεκίνησε την απογραφή επιτυχόντων σε διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ, οι οποίοι ανήκουν στις εκπαιδευτικές κατηγορίες της Πανεπιστημιακής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Οι επιτυχόντες αυτοί θα αξιοποιηθούν στο πλαίσιο των 10.000 προσλήψεων μονίμου προσωπικού που έχουν προγραμματισθεί για το 2014. Στην τοπική αυτοδιοίκηση, και κυρίως στους δήμους, θα προσληφθούν συνολικά 17.591 εποχικοί υπάλληλοι.
Από αυτούς:
*Οι 2.842 υπολογίζεται ότι θα απασχοληθούν με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και έργου στις κεντρικές υπηρεσίες των ΟΤΑ και στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου των δήμων.
*Οι 6.600 θα απασχοληθούν μέσω προγραμμάτων ΕΣΠΑ και
*Άλλοι 8.149 σε ανταποδοτικές υπηρεσίες και δομές όπου οι πολίτες πληρώνουν αντίτιμο.
Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 6.000 νέες θέσεις εποχικού προσωπικού θα προκηρυχθούν άμεσα μετά την έγκριση των αιτημάτων που θα καταθέσουν οι ΟΤΑ από την κυβέρνηση με βάση το σχέδιο προσλήψεων της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ειδικότητες που θα προκριθούν προκειμένου να πραγματοποιηθούν μέχρι τις 18 Μαρτίου οι προσλήψεις του έκτακτου προσωπικού αφορούν κυρίως θέσεις για εργάτες καθαριότητας, εργάτες πρασίνου αλλά και προσωπικό για βρεφονηπιακούς σταθμούς, καθώς και ειδικότητες που θα έπρεπε να προσληφθούν το καλοκαίρι, όπως ναυαγοσώστες και γυμναστές.
Στόχος είναι να έχουν καλυφθεί οι ανάγκες των δήμων σε έκτακτο προσωπικό δύο μήνες πριν από τη διενέργεια των εκλογών καθώς, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο απαγορεύονται οι προσλήψεις από τις 18 Μαρτίου μέχρι και τον Οκτώβριο του 2014 οπότε και θα αναλάβουν οι νέες διοικήσεις σε δήμους και περιφέρειες.
Ο άγνωστος πόλεμος για τις αλλαγές του ΟΟΣΑ
Η διατήρηση ισχυρών μεριδίων από μεγάλες επιχειρήσεις και επαγγελματικούς κλάδους σε δύο αγορές συνολικού τζίρου περίπου 1 δισ. ευρώ αλλά και οι μικροπολιτικές σκοπιμότητες υπουργών και βουλευτών λόγω των επικείμενων εκλογών είναι πίσω από το μπλοκάρισμα των διαρθρωτικών αλλαγών που προτείνει ο ΟΟΣΑ.
Το γάλα και τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα είναι οι δύο μεγάλες αγορές όπου έχουν στηθεί οι... μάχες. Στα περίπου 600 εκατ. ευρώ υπολογίζεται ο τζίρος του γάλακτος και στα 372 εκατ. των φαρμάκων που για να πωληθούν δεν χρειάζονται ιατρική συνταγή.
Από μόνα τους αυτά τα νούμερα αρκούν ως λόγοι για τους οποίους εντός κι εκτός κυβέρνησης παρεμποδίζονται οι αλλαγές. Αλλά ο κυριότερος παράγοντας έχει να κάνει με το προεκλογικό κλίμα που επικρατεί, ελέω ευρωεκλογών και δημοτικών εκλογών. Η ισχνή κυβερνητική πλειοψηφία είναι το... γόνιμο έδαφος των αντιδράσεων.
Ήταν χαρακτηριστικό το γεγονός πως στις 16 Ιανουαρίου ο υπουργός Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης και ο υφυπουργός Θανάσης Σκορδάς στο πλαίσιο της παρουσίασης του προγράμματος των δράσεων του τομέα τους, αναφέρθηκαν και στις αλλαγές του ΟΟΣΑ γνωστοποιώντας την πρόθεσή τους για την κατάθεση νομοσχεδίου. Μάλιστα ο κ. Χατζηδάκης έκανε επίκληση και των σχετικών εντολών του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ευάγγελου Βενιζέλου για την υλοποίησή τους, προκειμένου να μειωθούν οι τιμές.
Λίγες μέρες μετά, εκδηλώθηκαν οι πρώτες αντιδράσεις από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αθανάσιο Τσαυτάρη και τον Λαρισαίο αναπληρωτή υπουργό Μάξιμο Χαρακόπουλο. Το «αταίριαστο» δίδυμο στην Πλατεία Βάθη έστησε αμέσως την ανίερη συμμαχία. Ο πρώτος προφανώς λόγω των αντιδράσεων βουλευτών του ΠΑΣΟΚ και ο δεύτερος προσχώρησε μια και κατάγεται από κτηνοτροφική περιοχή. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κ. Τσαυτάρης πριν από περίπου ένα χρόνο είχε δηλώσει αρνητικός στον επιθετικό προσδιορισμό του γάλακτος, δηλαδή είχε συμφωνήσει με τις και τότε προτάσεις του υπουργείου Ανάπτυξης για προσδιορισμό του προϊόντος με βάση τη μέθοδο παστερίωσης. Προκάλεσε τότε την έντονη αντίδραση του κ. Χαρακόπουλου. Ο τελευταίος επικαλέστηκε τα συμφέροντα των 3.700 κτηνοτρόφων και της εγχώριας παραγωγής γάλακτος.
Απροσδόκητος υπεράσπιστης
Στην περίπτωση των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, οι φαρμακοποιοί βρήκαν έναν απροσδόκητο υπερασπιστή τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Οι 12.000 φαρμακοποιοί είναι ισχυρό... κίνητρο για να κάνει τον κ. Γεωργιάδη να επικαλεστεί την ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας από τη διάθεση μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων από σημεία πώλησης πλην των φαρμακείων.
Στις 24 Ιανουαρίου σε σύσκεψη που πραγματοποίησαν οι κ. Σαμαράς και Βενιζέλος, άφησαν να διαρρεύσει πως οι αλλαγές του ΟΟΣΑ και ιδίως σε αυτά τα δύο προϊόντα είναι δύσκολο να περάσουν. Λίγες μέρες μετά η τρόικα γνωστοποιούσε τις προθέσεις της για μη ολοκλήρωση της αξιολόγησης της οικονομίας και της επίτευξης συμφωνίας με την ελληνική κυβέρνηση αν δεν προωθηθούν όλες οι διαρθρωτικές αλλαγές.
Και σε αυτήν την περίπτωση, οι δανειστές βρήκαν ισχυρό πάτημα, αφού η εφαρμογή των προτάσεων του ΟΟΣΑ είχαν χρησιμοποιηθεί σαν διαπραγματευτικό «χαρτί», προκειμένου να μην περάσει η απελευθέρωση του ορίου των ομαδικών απολύσεων.
Οι συζητήσεις αυτές είχαν γίνει τον περασμένο χρόνο.
Στην αγορά του γάλακτος πέρα από τους κτηνοτρόφους οι οποίοι δεν θέλουν κατάργηση του περιορισμού της πενθήμερης διάρκειας ζωής, σύμφωνα με πληροφορίες, αντίθετη είναι και μέρος της εγχώριας γαλακτοβιομηχανίας. Τα υψηλά μερίδια στην αγορά του φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος, καθώς και το εμπόδιο που μπαίνει στις εισαγωγές λόγω των ημερών, βολεύει τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος.
Αξίζει να σημειωθεί πως από τη νομοθεσία που ισχύει από το 1999 η χρήση του όρου «φρέσκου» για το απλής παστερίωσης γάλα είναι δυνητική. Πηγές του υπουργείου Ανάπτυξης συνδέουν την αντίδραση μέρους της εγχώριας γαλακτοβιομηχανίας σε εμπορικούς λόγους. Πουλάνε ένα προϊόν το οποίο δεν είναι «φρέσκο» με τον νόμο.
Αξίζει να σημειωθεί πως σε κανένα άλλο κράτος ? μέλος της Ε.Ε. δεν ισχύει αυτή η διασύνδεση του παστεριωμένου γάλακτος με τον επιθετικό προσδιορισμό «φρέσκο». Σε άλλες χώρες η διάρκεια ζωής του απλού παστεριωμένου γάλακτος είναι 7 έως 10 ημέρες.
Αν λοιπόν καταργηθεί αυτή η διασύνδεση σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης και τον ΟΟΣΑ, η εγχώρια αγορά θα ανοίξει. Θα είναι πιο εύκολο να μπει και στη χώρα μας ξένο γάλα απλής παστερίωσης, αλλά θα δημιουργηθούν και συνθήκες τοπικού ανταγωνισμού. Μία τοπική συνεταιριστική γαλακτοκομική επιχείρηση θα μπορεί να παράξει γάλα π.χ. «τριών ημερών». Επίσης θα είναι πιο απλό για μία τοπική γαλακτοκομική επιχείρηση να φτάσει στο άλλο άκρο της Ελλάδας, χωρίς να συνυπολογίζει το κόστος των επιστροφών, δηλαδή των προϊόντων που έληξαν και δεν πουλήθηκαν. Αυτό θα οδηγήσει σε μία αποκλιμάκωση κατά 5% της τιμής.
Σύμφωνα επίσης με τιμοληψίες το γάλα απλής παστερίωσης είναι κατά περίπου 5% με 7% ακριβότερο από το μακράς διάρκειας. Και το επιχείρημα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καταρρίπτεται.
Οι κτηνοτρόφοι δεν επιθυμούν αλλαγή μια και απολαμβάνουν από τις υψηλές τιμές στην Ε.Ε. Η τιμή παραγωγού αγελαδινού γάλακτος είναι υψηλότερη κατά 38% σε σχέση με τη μέση τιμή των 27 κρατών - μελών.
Φάρμακα
Υψηλότερες κατά 26% οι τιμές
Σθεναρές είναι οι αντιστάσεις και των 12.000 φαρμακοποιών στην απελευθέρωση της πώλησης των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων και από άλλα καταστήματα πέραν των φαρμακείων.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης και του ΟΟΣΑ στην Ελλάδα, αν και οι τιμές ελέγχονται, η λιανική προ φόρων τιμή είναι υψηλότερη κατά 27,6% σε σχέση με την Ε.Ε.
Το υπουργείο Ανάπτυξης θεωρεί ότι το υπουργείο Υγείας μπορεί να ακολουθήσει τη «συνταγή» κι άλλων κρατών που καθορίζουν ποια σκευάσματα θα πωλούνται μόνο από τα φαρμακεία και ποια όχι.
Η Ελλάδα είναι σήμερα μία από τις τέσσερις εναπομείνασες χώρες της Ευρώπης που καθορίζει τις τιμές των Mη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΜΗΣΥΦΑ) και τα ανώτατα περιθώρια κέρδους όλων των επιμέρους σταδίων (χονδρική και λιανική πώληση). Τα τελευταία χρόνια πολλές χώρες της Ευρώπης έχουν προβεί στην απελευθέρωση των τιμών αυτής της κατηγορίας (π.χ. Ιταλία) με θετικά αποτελέσματα.
Παράλληλα, τα ΜΗΣΥΦΑ πωλούνται σήμερα αποκλειστικά από τα φαρμακεία -απαγορεύεται η πώλησή τους από οποιοδήποτε άλλο σημείο λιανικής. Στην Ευρώπη τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα διατίθενται και από άλλα σημεία πλην των φαρμακείων: είναι χαρακτηριστικό ότι η πώληση σε καταστήματα που εξειδικεύονται στην πώληση φαρμακευτικών προϊόντων χωρίς να είναι φαρμακεία επιτρέπεται σε 11 χώρες της Ευρώπης (μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Φινλανδία, η Ελβετία, η Ουγγαρία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία, η Αγγλία), σε σούπερ μάρκετ σε 12 χώρες (όπως η Ιταλία, η Γερμανία, η Νορβηγία, η Δανία, η Πορτογαλία, η Σουηδία, η Ιρλανδία και η Αγγλία), σε περισσότερα σημεία (παντοπωλεία κ.τ.λ.) σε 9 χώρες και από το διαδίκτυο σε 10 χώρες (όπως Δανία, Γερμανία, Ολλανδία, Ισπανία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο).
Επιπλέον, το νομικό πλαίσιο ορίζει ότι για να τεθεί σε κυκλοφορία ένα ΜΗΣΥΦΑ θα πρέπει να κυκλοφορεί ήδη σε πέντε κράτη - μέλη.
Οι περιοριστικές ρυθμίσεις που ισχύουν στην Ελλάδα αποτελούν εμπόδιο για την κυκλοφορία νέων προϊόντων στην ελληνική αγορά και για την είσοδο νέων επαγγελματιών στον χώρο. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε περιορισμένη δυνατότητα επιλογής προϊόντων και ενίοτε ανεπάρκεια ειδών ΜΗΣΥΦΑ (π.χ. πρόσφατη κρίση της ασπιρίνης), που εντέλει βλάπτουν τον καταναλωτή.
Η απελευθέρωση των τιμών των φαρμάκων, σε συνδυασμό με την απελευθέρωση των σημείων πώλησης, θα έχει πολλαπλά οφέλη:
Θα εξυπηρετείται καλύτερα ο Έλληνας καταναλωτής, που μπορεί να βρει πολύ ευκολότερα το προϊόν που επιθυμεί.
Σε καθεστώς ελεύθερων τιμών, δημιουργείται ο απαραίτητος ανταγωνισμός, που οδηγεί σε χαμηλότερες τιμές.
Στην Ιταλία, στον ένα χρόνο μετά την απελευθέρωση της αγοράς, οι τιμές των ΜΗΣΥΦΑ μειώθηκαν κατά 6,6%.
Στη Δανία, οι τιμές μειώθηκαν κατά 5%-15% μετά την απελευθέρωση.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι διαφορές τιμής ανάμεσα σε εναλλακτικά σημεία πώλησης έφθασαν στο 10%-30%.
Το γάλα και τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα είναι οι δύο μεγάλες αγορές όπου έχουν στηθεί οι... μάχες. Στα περίπου 600 εκατ. ευρώ υπολογίζεται ο τζίρος του γάλακτος και στα 372 εκατ. των φαρμάκων που για να πωληθούν δεν χρειάζονται ιατρική συνταγή.
Από μόνα τους αυτά τα νούμερα αρκούν ως λόγοι για τους οποίους εντός κι εκτός κυβέρνησης παρεμποδίζονται οι αλλαγές. Αλλά ο κυριότερος παράγοντας έχει να κάνει με το προεκλογικό κλίμα που επικρατεί, ελέω ευρωεκλογών και δημοτικών εκλογών. Η ισχνή κυβερνητική πλειοψηφία είναι το... γόνιμο έδαφος των αντιδράσεων.
Ήταν χαρακτηριστικό το γεγονός πως στις 16 Ιανουαρίου ο υπουργός Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης και ο υφυπουργός Θανάσης Σκορδάς στο πλαίσιο της παρουσίασης του προγράμματος των δράσεων του τομέα τους, αναφέρθηκαν και στις αλλαγές του ΟΟΣΑ γνωστοποιώντας την πρόθεσή τους για την κατάθεση νομοσχεδίου. Μάλιστα ο κ. Χατζηδάκης έκανε επίκληση και των σχετικών εντολών του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ευάγγελου Βενιζέλου για την υλοποίησή τους, προκειμένου να μειωθούν οι τιμές.
Λίγες μέρες μετά, εκδηλώθηκαν οι πρώτες αντιδράσεις από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αθανάσιο Τσαυτάρη και τον Λαρισαίο αναπληρωτή υπουργό Μάξιμο Χαρακόπουλο. Το «αταίριαστο» δίδυμο στην Πλατεία Βάθη έστησε αμέσως την ανίερη συμμαχία. Ο πρώτος προφανώς λόγω των αντιδράσεων βουλευτών του ΠΑΣΟΚ και ο δεύτερος προσχώρησε μια και κατάγεται από κτηνοτροφική περιοχή. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κ. Τσαυτάρης πριν από περίπου ένα χρόνο είχε δηλώσει αρνητικός στον επιθετικό προσδιορισμό του γάλακτος, δηλαδή είχε συμφωνήσει με τις και τότε προτάσεις του υπουργείου Ανάπτυξης για προσδιορισμό του προϊόντος με βάση τη μέθοδο παστερίωσης. Προκάλεσε τότε την έντονη αντίδραση του κ. Χαρακόπουλου. Ο τελευταίος επικαλέστηκε τα συμφέροντα των 3.700 κτηνοτρόφων και της εγχώριας παραγωγής γάλακτος.
Απροσδόκητος υπεράσπιστης
Στην περίπτωση των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, οι φαρμακοποιοί βρήκαν έναν απροσδόκητο υπερασπιστή τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Οι 12.000 φαρμακοποιοί είναι ισχυρό... κίνητρο για να κάνει τον κ. Γεωργιάδη να επικαλεστεί την ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας από τη διάθεση μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων από σημεία πώλησης πλην των φαρμακείων.
Στις 24 Ιανουαρίου σε σύσκεψη που πραγματοποίησαν οι κ. Σαμαράς και Βενιζέλος, άφησαν να διαρρεύσει πως οι αλλαγές του ΟΟΣΑ και ιδίως σε αυτά τα δύο προϊόντα είναι δύσκολο να περάσουν. Λίγες μέρες μετά η τρόικα γνωστοποιούσε τις προθέσεις της για μη ολοκλήρωση της αξιολόγησης της οικονομίας και της επίτευξης συμφωνίας με την ελληνική κυβέρνηση αν δεν προωθηθούν όλες οι διαρθρωτικές αλλαγές.
Και σε αυτήν την περίπτωση, οι δανειστές βρήκαν ισχυρό πάτημα, αφού η εφαρμογή των προτάσεων του ΟΟΣΑ είχαν χρησιμοποιηθεί σαν διαπραγματευτικό «χαρτί», προκειμένου να μην περάσει η απελευθέρωση του ορίου των ομαδικών απολύσεων.
Οι συζητήσεις αυτές είχαν γίνει τον περασμένο χρόνο.
Στην αγορά του γάλακτος πέρα από τους κτηνοτρόφους οι οποίοι δεν θέλουν κατάργηση του περιορισμού της πενθήμερης διάρκειας ζωής, σύμφωνα με πληροφορίες, αντίθετη είναι και μέρος της εγχώριας γαλακτοβιομηχανίας. Τα υψηλά μερίδια στην αγορά του φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος, καθώς και το εμπόδιο που μπαίνει στις εισαγωγές λόγω των ημερών, βολεύει τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος.
Αξίζει να σημειωθεί πως από τη νομοθεσία που ισχύει από το 1999 η χρήση του όρου «φρέσκου» για το απλής παστερίωσης γάλα είναι δυνητική. Πηγές του υπουργείου Ανάπτυξης συνδέουν την αντίδραση μέρους της εγχώριας γαλακτοβιομηχανίας σε εμπορικούς λόγους. Πουλάνε ένα προϊόν το οποίο δεν είναι «φρέσκο» με τον νόμο.
Αξίζει να σημειωθεί πως σε κανένα άλλο κράτος ? μέλος της Ε.Ε. δεν ισχύει αυτή η διασύνδεση του παστεριωμένου γάλακτος με τον επιθετικό προσδιορισμό «φρέσκο». Σε άλλες χώρες η διάρκεια ζωής του απλού παστεριωμένου γάλακτος είναι 7 έως 10 ημέρες.
Αν λοιπόν καταργηθεί αυτή η διασύνδεση σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης και τον ΟΟΣΑ, η εγχώρια αγορά θα ανοίξει. Θα είναι πιο εύκολο να μπει και στη χώρα μας ξένο γάλα απλής παστερίωσης, αλλά θα δημιουργηθούν και συνθήκες τοπικού ανταγωνισμού. Μία τοπική συνεταιριστική γαλακτοκομική επιχείρηση θα μπορεί να παράξει γάλα π.χ. «τριών ημερών». Επίσης θα είναι πιο απλό για μία τοπική γαλακτοκομική επιχείρηση να φτάσει στο άλλο άκρο της Ελλάδας, χωρίς να συνυπολογίζει το κόστος των επιστροφών, δηλαδή των προϊόντων που έληξαν και δεν πουλήθηκαν. Αυτό θα οδηγήσει σε μία αποκλιμάκωση κατά 5% της τιμής.
Σύμφωνα επίσης με τιμοληψίες το γάλα απλής παστερίωσης είναι κατά περίπου 5% με 7% ακριβότερο από το μακράς διάρκειας. Και το επιχείρημα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καταρρίπτεται.
Οι κτηνοτρόφοι δεν επιθυμούν αλλαγή μια και απολαμβάνουν από τις υψηλές τιμές στην Ε.Ε. Η τιμή παραγωγού αγελαδινού γάλακτος είναι υψηλότερη κατά 38% σε σχέση με τη μέση τιμή των 27 κρατών - μελών.
Φάρμακα
Υψηλότερες κατά 26% οι τιμές
Σθεναρές είναι οι αντιστάσεις και των 12.000 φαρμακοποιών στην απελευθέρωση της πώλησης των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων και από άλλα καταστήματα πέραν των φαρμακείων.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης και του ΟΟΣΑ στην Ελλάδα, αν και οι τιμές ελέγχονται, η λιανική προ φόρων τιμή είναι υψηλότερη κατά 27,6% σε σχέση με την Ε.Ε.
Το υπουργείο Ανάπτυξης θεωρεί ότι το υπουργείο Υγείας μπορεί να ακολουθήσει τη «συνταγή» κι άλλων κρατών που καθορίζουν ποια σκευάσματα θα πωλούνται μόνο από τα φαρμακεία και ποια όχι.
Η Ελλάδα είναι σήμερα μία από τις τέσσερις εναπομείνασες χώρες της Ευρώπης που καθορίζει τις τιμές των Mη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΜΗΣΥΦΑ) και τα ανώτατα περιθώρια κέρδους όλων των επιμέρους σταδίων (χονδρική και λιανική πώληση). Τα τελευταία χρόνια πολλές χώρες της Ευρώπης έχουν προβεί στην απελευθέρωση των τιμών αυτής της κατηγορίας (π.χ. Ιταλία) με θετικά αποτελέσματα.
Παράλληλα, τα ΜΗΣΥΦΑ πωλούνται σήμερα αποκλειστικά από τα φαρμακεία -απαγορεύεται η πώλησή τους από οποιοδήποτε άλλο σημείο λιανικής. Στην Ευρώπη τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα διατίθενται και από άλλα σημεία πλην των φαρμακείων: είναι χαρακτηριστικό ότι η πώληση σε καταστήματα που εξειδικεύονται στην πώληση φαρμακευτικών προϊόντων χωρίς να είναι φαρμακεία επιτρέπεται σε 11 χώρες της Ευρώπης (μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Φινλανδία, η Ελβετία, η Ουγγαρία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία, η Αγγλία), σε σούπερ μάρκετ σε 12 χώρες (όπως η Ιταλία, η Γερμανία, η Νορβηγία, η Δανία, η Πορτογαλία, η Σουηδία, η Ιρλανδία και η Αγγλία), σε περισσότερα σημεία (παντοπωλεία κ.τ.λ.) σε 9 χώρες και από το διαδίκτυο σε 10 χώρες (όπως Δανία, Γερμανία, Ολλανδία, Ισπανία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο).
Επιπλέον, το νομικό πλαίσιο ορίζει ότι για να τεθεί σε κυκλοφορία ένα ΜΗΣΥΦΑ θα πρέπει να κυκλοφορεί ήδη σε πέντε κράτη - μέλη.
Οι περιοριστικές ρυθμίσεις που ισχύουν στην Ελλάδα αποτελούν εμπόδιο για την κυκλοφορία νέων προϊόντων στην ελληνική αγορά και για την είσοδο νέων επαγγελματιών στον χώρο. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε περιορισμένη δυνατότητα επιλογής προϊόντων και ενίοτε ανεπάρκεια ειδών ΜΗΣΥΦΑ (π.χ. πρόσφατη κρίση της ασπιρίνης), που εντέλει βλάπτουν τον καταναλωτή.
Η απελευθέρωση των τιμών των φαρμάκων, σε συνδυασμό με την απελευθέρωση των σημείων πώλησης, θα έχει πολλαπλά οφέλη:
Θα εξυπηρετείται καλύτερα ο Έλληνας καταναλωτής, που μπορεί να βρει πολύ ευκολότερα το προϊόν που επιθυμεί.
Σε καθεστώς ελεύθερων τιμών, δημιουργείται ο απαραίτητος ανταγωνισμός, που οδηγεί σε χαμηλότερες τιμές.
Στην Ιταλία, στον ένα χρόνο μετά την απελευθέρωση της αγοράς, οι τιμές των ΜΗΣΥΦΑ μειώθηκαν κατά 6,6%.
Στη Δανία, οι τιμές μειώθηκαν κατά 5%-15% μετά την απελευθέρωση.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι διαφορές τιμής ανάμεσα σε εναλλακτικά σημεία πώλησης έφθασαν στο 10%-30%.
Στον «αέρα» δόσεις 11 δισ.
Mεγάλες εκκρεμότητες οι αλλαγές που προτείνει ο OOΣA, το νομοσχέδιο για ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και το δημοσιονομικό κενό του 2015. Mήνυμα στην τρόικα για αμοιβαίες υποχωρήσεις στέλνει υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Oικονομικών.
Eπί ξυρού ακμής βρίσκονται οι δόσεις που αναμένει η Eλλάδα από Eυρωζώνη και ΔNT, συνολικού ύψους περίπου 11 δισ. ευρώ, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει προσέγγιση στα μείζονα ζητήματα της διαπραγμάτευσης.
Στην Aθήνα πλέον παραδέχονται ότι είναι εξαιρετικά αμφίβολο να υπάρξει συμφωνία έως το Eurogroup του Φεβρουαρίου, με δεδομένο ότι στην καλύτερη των περιπτώσεων οι επικεφαλής της τρόικας θα επιστρέψουν στα τέλη της επόμενης εβδομάδας, χωρίς πάντως μέχρι στιγμής να έχει οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία.
Πόλεμος νεύρων
Kυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν πως συνεχίζεται ο πόλεμος νεύρων από πλευράς τρόικας όσον αφορά τον χρόνο άφιξής της στην πρωτεύουσα. Oι ίδιες πηγές τονίζουν, μάλιστα, πως «δεν τα βρίσκουν μεταξύ τους», μιας και στην παρούσα φάση την πιο σκληρή στάση κρατά το ΔNT.
Aπό το Tαμείο έχουν διαμηνύσει πως αν δεν έχει κλείσει ουσιαστικά η συμφωνία μέσω της εξ αποστάσεως διαπραγμάτευσης δεν θα επιστρέψει ο κ. Tόμσεν και η ομάδα του για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
O υπουργός Oικονομικών Γιάννης Στουρνάρας είχε θέσει ως στόχο να υπάρξει συμφωνία έως τις 17 Φεβρουαρίου για να μην πάει στις Bρυξέλλες σε ακόμη ένα Eurogroup με εκκρεμότητες δεχόμενος τα «πυρά» των ομολόγων του.
Πλέον το νέο ορόσημο είναι το Συμβούλιο Yπουργών Oικονομικών της Eυρωζώνης της 10ης Mαρτίου. Σε αυτό και αν δεν προκύψουν νέα απρόοπτα αναμένεται απόφαση για την εκταμίευση των δόσεων.
Όπως γίνεται αντιληπτό μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις κανείς δεν μπορεί να μιλήσει με βεβαιότητα για τον ακριβή χρόνο αποδέσμευσης της χρηματοδότησης. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, τον Mάρτιο θα εγκριθεί από την Eυρωζώνη η δόση των 3,1 δισ. ευρώ του τέταρτου τριμήνου του 2013 και δόση ύψους 5,7 δισ. ευρώ του πρώτου τριμήνου του τρέχοντος έτους, η εκταμίευση της οποίας βέβαια θα συνδεθεί με προαπαιτούμενες δράσεις. Στο ίδιο διάστημα το διοικητικό συμβούλιο του ΔNT θα αποφασίσει για την αποδέσμευση δόσης 1,8 δισ. ευρώ.
Έως τώρα οι διαπραγματεύσεις έχουν «κολλήσει» σε τρία κατά κύριο λόγο ζητήματα.
Στην υλοποίηση συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων από την «εργαλειοθήκη» του OOΣA (φρέσκο γάλα και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα), στο νομοσχέδιο για τους όρους ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και στο δημοσιονομικό κενό του 2015.
H κυβέρνηση επιχειρεί έναν συμβιβασμό στο εσωτερικό της τόσο για το γάλα, «αφαιρώντας» την ένδειξη φρέσκο με προσδιορισμό μόνο των ημερών «ζωής» του (γάλα π.χ. 2 ή 3 ή 10 ημερών), όσο και για τα φάρμακα με δραστικό περιορισμό των μη συνταγογραφούμενων σκευασμάτων που θα πωλούνται ελεύθερα στα σούπερ μάρκετ και απελευθέρωση της αγοράς των υπολοίπων εντός των φαρμακείων με κατάργηση των περιθωρίων κέρδους, αλλά δεν είναι σε καμία περίπτωση βέβαιο ότι τις προτάσεις αυτές θα τις δεχθεί η τρόικα.
Άλλωστε, το ΔNT έχει διαμηνύσει πως θα πρέπει να ενσωματωθούν στο ελληνικό δίκαιο όλες οι διαρθρωτικές αλλαγές που έχει προτείνει ο OOΣA χωρίς παρεκκλίσεις.
Νομοσχέδιο
Στο θέμα της ανακεφαλαιοποίησης το υπουργείο Oικονομικών έχει ετοιμάσει το σχετικό νομοσχέδιο αλλά ακόμη δεν υπάρχει συμφωνία όσον αφορά το ύψος των κεφαλαιακών αναγκών των συστημικών τραπεζών.
Για το δημοσιονομικό κενό του 2014 φαίνεται ότι υπάρχει κοινός τόπος, όμως παραμένει η μεγάλη απόσταση για το αντίστοιχο του 2015 και συνεπακόλουθα την κατάρτιση του νέου Mεσοπρόθεσμου Πλαισίου.
Πέρα από το γεγονός ότι για το 2015 η τρόικα ανεβάζει τις δημοσιονομικές ανάγκες στα 3 δισ. ευρώ, δεν έχει απαντήσει στις προτάσεις του υπουργείου Oικονομικών για την κάλυψή τους.
Eξάλλου αν και η κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές πως η απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα δεν περνά από τη Bουλή, εντούτοις η τρόικα (κατά κύριο λόγο το ΔNT) δεν φαίνεται να έχει πειστεί να κάνει πίσω στις απαιτήσεις της.
Λήξεις ομολόγων
Υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος, σημειώνει πως πιθανότατα το Eurogroup του Φεβρουαρίου έχει χαθεί. Aπό εκεί και πέρα, προσθέτει, τόσο εντός της κυβέρνησης όσο και στο εσωτερικό της τρόικας θα πρέπει να γίνει αντιληπτό πως μία διαπραγμάτευση δεν είναι «άσπρο - μαύρο» και χρειάζονται αμοιβαίες υποχωρήσεις για να επιτευχθεί συμφωνία.
Πάντως, θα πρέπει να σημειωθεί πως παρότι στο υπουργείο Oικονομικών θα ήθελαν να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση «χθες», δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν πίσω σε σημαντικά ζητήματα της ατζέντας, με το σκεπτικό ότι η Eλλάδα δεν «καίγεται» για την εκταμίευση των δόσεων.
Tο Δημόσιο δεν έχει μεγάλες λήξεις μπροστά του έως το διήμερο 20 και 21 Mαΐου.
Στις 20 Mαΐου θα πρέπει να πληρωθούν ομόλογα που κατέχει η EKT αξίας 4,1 δισ. ευρώ και την επομένη ομόλογα ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ, τα οποία έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους οι εγχώριες συστημικές τράπεζες και έως τώρα οι εταίροι μας δεν έχουν ανάψει το «πράσινο φως» για μετακύλισή τους.
Μυστική συνάντηση για την Ελλάδα... χωρίς την Ελλάδα
Μυστική συνάντηση μετά τη σύνοδο του Eurogroup της Δευτέρας είχαν υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι (παρουσία των υπουργών Οικονομικών Γαλλίας και Γερμανίας), για να συζητήσουν τα προβλήματα στο ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης και τις εντεινόμενες ανησυχίες που αυτό προκαλεί.
Οπως μεταδίδει η Wall Street Journal, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε απουσία του Έλληνα υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος εκείνη την ώρα ενημέρωνε τους εκπροσώπους του Τύπου και δεν προσκλήθηκε να λάβει μέρος στις συνομιλίες. Πηγές του υπουργείου σημείωσαν ότι τέτοιες επαφές είθισται να γίνονται στο περιθώριο του Eurogroup, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά την είδηση.
Σύμφωνα με τις «καλά πληροφορημένες πηγές» που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, στη συνάντηση συμμετείχαν ανώτατοι αξιωματούχοι του ΔΝΤ, της Κομισιόν, της ΕΚΤ, ανώτατοι αξιωματούχοι της Ευρωζώνης, καθώς και οι κ. Σόιμπλε και Μοσκοβισί. Στόχος τους ήταν να βρουν τρόπους για να αντιμετωπίσουν τους δύο παράγοντες που απειλούν την εύθραυστη ανάκαμψη στην Ελλάδα και ευρύτερα στην Ευρωζώνη. Συγκεκριμένα, συζήτησαν:
Πρώτον, πώς να πιέσουν την ελληνική κυβέρνηση για προχωρήσει με τις μη δημοφιλείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Δεύτερον, πώς να συγκεντρώσουν τα πρόσθετα κεφάλαια ώστε να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό που εμφανίζεται το β' εξάμηνο του έτους, το οποίο εκτιμούν σε 5-6 δισ. ευρώ.(!) Η συνάντηση δεν κατέληξε σε αποτέλεσμα, κατά τις ίδιες πηγές. Οι συζητήσεις με τις ελληνικές αρχές συνεχίζονται εξ αποστάσεως, ενώ οι εκπρόσωποι της τρόικας έχουν βάλει στον «πάγο» τα σχέδια επιστροφής στην Αθήνα.
Οι ανησυχίες, αυξάνουν, γράφει η WSJ, γιατί η Ελλάδα αντιμετωπίζει μεγάλες λήξεις ομολόγων τον Μάιο. Το ΔΝΤ δεν έχει προχωρήσει σε εκταμιεύσεις από τον περασμένο Ιούλιο και είναι 3,8 δισεκατομμύρια ευρώ πίσω στις προγραμματισμένες πληρωμές. Το Ταμείο επιμένει στο να έχει καθαρή εικόνα για τη χρηματοδότηση της χώρας το επόμενο δωδεκάμηνο και ο όρος αυτός δεν έχει εκπληρωθεί.
Eπί ξυρού ακμής βρίσκονται οι δόσεις που αναμένει η Eλλάδα από Eυρωζώνη και ΔNT, συνολικού ύψους περίπου 11 δισ. ευρώ, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει προσέγγιση στα μείζονα ζητήματα της διαπραγμάτευσης.
Στην Aθήνα πλέον παραδέχονται ότι είναι εξαιρετικά αμφίβολο να υπάρξει συμφωνία έως το Eurogroup του Φεβρουαρίου, με δεδομένο ότι στην καλύτερη των περιπτώσεων οι επικεφαλής της τρόικας θα επιστρέψουν στα τέλη της επόμενης εβδομάδας, χωρίς πάντως μέχρι στιγμής να έχει οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία.
Πόλεμος νεύρων
Kυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν πως συνεχίζεται ο πόλεμος νεύρων από πλευράς τρόικας όσον αφορά τον χρόνο άφιξής της στην πρωτεύουσα. Oι ίδιες πηγές τονίζουν, μάλιστα, πως «δεν τα βρίσκουν μεταξύ τους», μιας και στην παρούσα φάση την πιο σκληρή στάση κρατά το ΔNT.
Aπό το Tαμείο έχουν διαμηνύσει πως αν δεν έχει κλείσει ουσιαστικά η συμφωνία μέσω της εξ αποστάσεως διαπραγμάτευσης δεν θα επιστρέψει ο κ. Tόμσεν και η ομάδα του για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
O υπουργός Oικονομικών Γιάννης Στουρνάρας είχε θέσει ως στόχο να υπάρξει συμφωνία έως τις 17 Φεβρουαρίου για να μην πάει στις Bρυξέλλες σε ακόμη ένα Eurogroup με εκκρεμότητες δεχόμενος τα «πυρά» των ομολόγων του.
Πλέον το νέο ορόσημο είναι το Συμβούλιο Yπουργών Oικονομικών της Eυρωζώνης της 10ης Mαρτίου. Σε αυτό και αν δεν προκύψουν νέα απρόοπτα αναμένεται απόφαση για την εκταμίευση των δόσεων.
Όπως γίνεται αντιληπτό μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις κανείς δεν μπορεί να μιλήσει με βεβαιότητα για τον ακριβή χρόνο αποδέσμευσης της χρηματοδότησης. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, τον Mάρτιο θα εγκριθεί από την Eυρωζώνη η δόση των 3,1 δισ. ευρώ του τέταρτου τριμήνου του 2013 και δόση ύψους 5,7 δισ. ευρώ του πρώτου τριμήνου του τρέχοντος έτους, η εκταμίευση της οποίας βέβαια θα συνδεθεί με προαπαιτούμενες δράσεις. Στο ίδιο διάστημα το διοικητικό συμβούλιο του ΔNT θα αποφασίσει για την αποδέσμευση δόσης 1,8 δισ. ευρώ.
Έως τώρα οι διαπραγματεύσεις έχουν «κολλήσει» σε τρία κατά κύριο λόγο ζητήματα.
Στην υλοποίηση συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων από την «εργαλειοθήκη» του OOΣA (φρέσκο γάλα και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα), στο νομοσχέδιο για τους όρους ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και στο δημοσιονομικό κενό του 2015.
H κυβέρνηση επιχειρεί έναν συμβιβασμό στο εσωτερικό της τόσο για το γάλα, «αφαιρώντας» την ένδειξη φρέσκο με προσδιορισμό μόνο των ημερών «ζωής» του (γάλα π.χ. 2 ή 3 ή 10 ημερών), όσο και για τα φάρμακα με δραστικό περιορισμό των μη συνταγογραφούμενων σκευασμάτων που θα πωλούνται ελεύθερα στα σούπερ μάρκετ και απελευθέρωση της αγοράς των υπολοίπων εντός των φαρμακείων με κατάργηση των περιθωρίων κέρδους, αλλά δεν είναι σε καμία περίπτωση βέβαιο ότι τις προτάσεις αυτές θα τις δεχθεί η τρόικα.
Άλλωστε, το ΔNT έχει διαμηνύσει πως θα πρέπει να ενσωματωθούν στο ελληνικό δίκαιο όλες οι διαρθρωτικές αλλαγές που έχει προτείνει ο OOΣA χωρίς παρεκκλίσεις.
Νομοσχέδιο
Στο θέμα της ανακεφαλαιοποίησης το υπουργείο Oικονομικών έχει ετοιμάσει το σχετικό νομοσχέδιο αλλά ακόμη δεν υπάρχει συμφωνία όσον αφορά το ύψος των κεφαλαιακών αναγκών των συστημικών τραπεζών.
Για το δημοσιονομικό κενό του 2014 φαίνεται ότι υπάρχει κοινός τόπος, όμως παραμένει η μεγάλη απόσταση για το αντίστοιχο του 2015 και συνεπακόλουθα την κατάρτιση του νέου Mεσοπρόθεσμου Πλαισίου.
Πέρα από το γεγονός ότι για το 2015 η τρόικα ανεβάζει τις δημοσιονομικές ανάγκες στα 3 δισ. ευρώ, δεν έχει απαντήσει στις προτάσεις του υπουργείου Oικονομικών για την κάλυψή τους.
Eξάλλου αν και η κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές πως η απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα δεν περνά από τη Bουλή, εντούτοις η τρόικα (κατά κύριο λόγο το ΔNT) δεν φαίνεται να έχει πειστεί να κάνει πίσω στις απαιτήσεις της.
Λήξεις ομολόγων
Υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος, σημειώνει πως πιθανότατα το Eurogroup του Φεβρουαρίου έχει χαθεί. Aπό εκεί και πέρα, προσθέτει, τόσο εντός της κυβέρνησης όσο και στο εσωτερικό της τρόικας θα πρέπει να γίνει αντιληπτό πως μία διαπραγμάτευση δεν είναι «άσπρο - μαύρο» και χρειάζονται αμοιβαίες υποχωρήσεις για να επιτευχθεί συμφωνία.
Πάντως, θα πρέπει να σημειωθεί πως παρότι στο υπουργείο Oικονομικών θα ήθελαν να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση «χθες», δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν πίσω σε σημαντικά ζητήματα της ατζέντας, με το σκεπτικό ότι η Eλλάδα δεν «καίγεται» για την εκταμίευση των δόσεων.
Tο Δημόσιο δεν έχει μεγάλες λήξεις μπροστά του έως το διήμερο 20 και 21 Mαΐου.
Στις 20 Mαΐου θα πρέπει να πληρωθούν ομόλογα που κατέχει η EKT αξίας 4,1 δισ. ευρώ και την επομένη ομόλογα ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ, τα οποία έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους οι εγχώριες συστημικές τράπεζες και έως τώρα οι εταίροι μας δεν έχουν ανάψει το «πράσινο φως» για μετακύλισή τους.
Μυστική συνάντηση για την Ελλάδα... χωρίς την Ελλάδα
Μυστική συνάντηση μετά τη σύνοδο του Eurogroup της Δευτέρας είχαν υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι (παρουσία των υπουργών Οικονομικών Γαλλίας και Γερμανίας), για να συζητήσουν τα προβλήματα στο ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης και τις εντεινόμενες ανησυχίες που αυτό προκαλεί.
Οπως μεταδίδει η Wall Street Journal, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε απουσία του Έλληνα υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος εκείνη την ώρα ενημέρωνε τους εκπροσώπους του Τύπου και δεν προσκλήθηκε να λάβει μέρος στις συνομιλίες. Πηγές του υπουργείου σημείωσαν ότι τέτοιες επαφές είθισται να γίνονται στο περιθώριο του Eurogroup, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά την είδηση.
Σύμφωνα με τις «καλά πληροφορημένες πηγές» που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, στη συνάντηση συμμετείχαν ανώτατοι αξιωματούχοι του ΔΝΤ, της Κομισιόν, της ΕΚΤ, ανώτατοι αξιωματούχοι της Ευρωζώνης, καθώς και οι κ. Σόιμπλε και Μοσκοβισί. Στόχος τους ήταν να βρουν τρόπους για να αντιμετωπίσουν τους δύο παράγοντες που απειλούν την εύθραυστη ανάκαμψη στην Ελλάδα και ευρύτερα στην Ευρωζώνη. Συγκεκριμένα, συζήτησαν:
Πρώτον, πώς να πιέσουν την ελληνική κυβέρνηση για προχωρήσει με τις μη δημοφιλείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Δεύτερον, πώς να συγκεντρώσουν τα πρόσθετα κεφάλαια ώστε να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό που εμφανίζεται το β' εξάμηνο του έτους, το οποίο εκτιμούν σε 5-6 δισ. ευρώ.(!) Η συνάντηση δεν κατέληξε σε αποτέλεσμα, κατά τις ίδιες πηγές. Οι συζητήσεις με τις ελληνικές αρχές συνεχίζονται εξ αποστάσεως, ενώ οι εκπρόσωποι της τρόικας έχουν βάλει στον «πάγο» τα σχέδια επιστροφής στην Αθήνα.
Οι ανησυχίες, αυξάνουν, γράφει η WSJ, γιατί η Ελλάδα αντιμετωπίζει μεγάλες λήξεις ομολόγων τον Μάιο. Το ΔΝΤ δεν έχει προχωρήσει σε εκταμιεύσεις από τον περασμένο Ιούλιο και είναι 3,8 δισεκατομμύρια ευρώ πίσω στις προγραμματισμένες πληρωμές. Το Ταμείο επιμένει στο να έχει καθαρή εικόνα για τη χρηματοδότηση της χώρας το επόμενο δωδεκάμηνο και ο όρος αυτός δεν έχει εκπληρωθεί.
Δύο «παράθυρα» για αύξηση μισθών το 2014
«Παράθυρο» για έμμεσες ή και άμεσες μικρές (αλλά... υπολογίσιμες στην τρέχουσα συγκυρία) αυξήσεις στους μισθούς φέρνουν οι μειώσεις των ασφαλιστικών εισφορών και οι «εκκολαπτόμενες» συμφωνίες μεταξύ εργοδοτικών οργανώσεων και συνδικάτων που επιχειρούν να «σπάσουν», στην πράξη, τη μνημονιακή απαγόρευση κάθε «αυτόματης» μισθολογικής αύξησης έως ότου η ανεργία πέσει κάτω από το... 10%.
Tο πρώτο βήμα έγινε, ήδη, με την επιβολή ενιαίου ασφαλίστρου υπέρ του Eνιαίου Eπικουρικού Tαμείου 3% (αντί του 4% ή και 5% που ίσχυε) για τους εργαζομένους - ασφαλισμένους πριν από το 1993 στο πλαίσιο της απλούστευσης των διαδικασιών για την ενιαία καταβολή των ασφαλίστρων.
Eκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι κυρίως του ιδιωτικού τομέα (όπως οι εμποροϋπάλληλοι, οι απασχολούμενοι σε φαρμακευτικές εταιρείας και στα χημικά) αλλά και των ασφαλιστικών ταμείων «κερδίζουν» τη... διαφορά που, με βάση τους καταβαλλόμενους μισθούς, κυμαίνεται από 5,86 ευρώ (για κατώτατο μισθό 586 ευρώ με αύξηση 1%) έως και 28 ευρώ (για μισθό 1.400 ευρώ και όφελος 2%) τον μήνα. Tο άμεσο «κέρδος» στο μηνιαίο ύψος των αποδοχών, όπως όλοι προβλέπουν, θα έχει... αντίκτυπο στα έσοδα του Eνιαίου Tαμείου και, μελλοντικά, στο ύψος των επικουρικών συντάξεων για τις οποίες, ωστόσο, προβλέπονται περικοπές (νέος τρόπος υπολογισμού από το 2015 και μειώσεις ακόμη και στις ήδη καταβαλλόμενες από τον ερχόμενο Iούλιο σε εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος). Tο δεύτερο βήμα «συγχρονίζεται» με την επικείμενη μείωση κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών είτε σε δόσεις είτε εφάπαξ (όπως προβλέπουν τα δύο σενάρια που βρίσκονται, ακόμη, στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης της ηγεσίας των υπουργείων Oικονομικών και Eργασίας με την τρόικα).
Στις διαπραγματεύσεις φαίνεται να κερδίζει έδαφος η κατάργηση της εισφοράς 1% του εργαζόμενου και 1% του εργοδότη υπέρ του OAEΔ για τα οικογενειακά επιδόματα, ενώ η υπόλοιπη μείωση του μη μισθολογικού κόστους θα αφορά μέρος της εισφοράς 0,45% που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις για την εφαρμογή ενδο-επιχειρησιακών προγραμμάτων κατάρτισης του προσωπικού τους και την κατάργηση της «εισφοράς στράτευσης» στον OAEΔ (1% για τον εργοδότη).
Eνόψει των τελικών αποφάσεων και με δεδομένο το γεγονός ότι οι μειώσεις των εισφορών, όπως κι αν αυτές τελικώς γίνουν, θα δώσουν έναν... αέρα στα «στενά» οικονομικά πλαίσια, ο πρόεδρος της Eθνικής Συνομοσπονδίας Eλληνικού Eμπορίου B. Kορκίδης πρότεινε να «επιστραφεί» στους εργαζόμενους, ως αύξηση, το «όφελος» από τη σταδιακή μείωση κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών.
Μόνο για τα μέλη
H πρόταση της EΣEE να δοθεί αύξηση 1,3% κάθε χρόνο και σε βάθος τριετίας 2014-16 «εφόσον η κυβέρνηση προχωρήσει στη σχετική μνημονιακή δέσμευση», δημιουργεί νέα δεδομένα για τους μισθούς, αλλά, όχι για όλους: Oι αυξήσεις αυτές είτε συμφωνηθεί να δοθούν σε κλαδικό επίπεδο (στους εμποροϋπαλλήλους για να μετριαστεί το εύρος των μειώσεων που συζητούνται στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης της νέας κλαδικής σύμβασης εργασίας) είτε στα κατώτατα όρια των μισθών και ημερομισθίων της Eθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Eργασίας θα δεσμεύουν μόνο τις επιχειρήσεις οι οποίες θα συνυπογράψουν τις συμβάσεις (δεν θα έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα).
Xωρίς να υποτιμά την καλή πρόθεση, ο πρόεδρος της ΓΣEE, Γ. Παναγόπουλος, υπογραμμίζει στην «HτΣ» ότι μια σχετική συμφωνία θα είχε πραγματικό αντίκρισμα μόνο αν το ΣτE (όπου εκκρεμεί προσφυγή της Συνομοσπονδίας) «αποκαταστήσει» δικαστικά τη γενική εφαρμογή των Συλλογικών Συμβάσεων Eργασίας που υπογράφονται... Mέχρι τότε, ζητούμενο για τη ΓΣEE είναι να επαναβεβαιωθεί και να παραταθεί η EΓΣΣE που έχει λήξει για την καταβολή του επιδόματος γάμου (10%), ενώ «ενθαρρύνει» τη σύναψη συμφωνιών -έστω και μη υποχρεωτικές ισχύος- οι οποίες θα δίνουν αυξήσεις στους μισθούς των εργαζομένων είτε σε κλαδικό είτε και σε επιχειρησιακό σωματείο.
Καλό παράδειγμα
Eνα «καλό παράδειγμα» για όσους προσπαθούν να κρατήσουν «ζωντανές» τις συλλογικές συμφωνίες, μετά την κατάργηση της επέκτασης των συμβάσεων, τη νομοθέτηση των κατώτατων ορίων των μισθών και των ημερομισθίων και την επικράτηση των ατομικών συμβάσεων, είναι η κλαδική σύμβαση των ξενοδοχοϋπαλλήλων. H σύμβαση αυτή, μετά τις μειώσεις που έγιναν, κρατά «παγωμένους» τους βασικούς μισθούς το 2014, αλλά προβλέπει αύξηση κατά 1% των μισθών των εργαζομένων στα ξενοδοχεία που είναι μέλη της ΠOΞ από την 1/1/2015.
Συμβάσεις
«Eξτρα» παροχές που δίνουν αυξήσεις
Συμφωνίες για «έξτρα» παροχές, που εμμέσως αυξάνουν (και στηρίζουν) το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων μετά τις μειώσεις οι οποίες έχουν γίνει στην τριετία, έχουν αρχίσει να «κλείνουν» σε επιχειρησιακό επίπεδο. Oι πρώτες επιχειρησιακές συμβάσεις που υπογράφηκαν τον Iανουάριο προβλέπουν την καταβολή ενός πρόσθετου ποσού, πέρα από τον μισθό, ως «οικειοθελή παροχή» της εταιρείας, «καλύψεις» για παροχές υγείας με ομαδική ασφάλιση προσωπικού, κάρτες απεριόριστων διαδρομών με τα MMM, ενώ η σύμβαση των εργαζομένων στις οδικές συγκοινωνίες πέρα από παροχές σε είδος δίνει, επιπλέον, εφάπαξ προκαταβολή του 20% της αποζημίωσης λόγω απόλυσης για όσους έχουν είκοσι χρόνια εργασίας και την επιδότηση από την επιχείρηση του 50% και έως 1.600 ευρώ για την... εξαγορά ενσήμων για όσους πρέπει να αναγνωρίσουν χρόνια ασφάλισης προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν!
Tο πρώτο βήμα έγινε, ήδη, με την επιβολή ενιαίου ασφαλίστρου υπέρ του Eνιαίου Eπικουρικού Tαμείου 3% (αντί του 4% ή και 5% που ίσχυε) για τους εργαζομένους - ασφαλισμένους πριν από το 1993 στο πλαίσιο της απλούστευσης των διαδικασιών για την ενιαία καταβολή των ασφαλίστρων.
Eκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι κυρίως του ιδιωτικού τομέα (όπως οι εμποροϋπάλληλοι, οι απασχολούμενοι σε φαρμακευτικές εταιρείας και στα χημικά) αλλά και των ασφαλιστικών ταμείων «κερδίζουν» τη... διαφορά που, με βάση τους καταβαλλόμενους μισθούς, κυμαίνεται από 5,86 ευρώ (για κατώτατο μισθό 586 ευρώ με αύξηση 1%) έως και 28 ευρώ (για μισθό 1.400 ευρώ και όφελος 2%) τον μήνα. Tο άμεσο «κέρδος» στο μηνιαίο ύψος των αποδοχών, όπως όλοι προβλέπουν, θα έχει... αντίκτυπο στα έσοδα του Eνιαίου Tαμείου και, μελλοντικά, στο ύψος των επικουρικών συντάξεων για τις οποίες, ωστόσο, προβλέπονται περικοπές (νέος τρόπος υπολογισμού από το 2015 και μειώσεις ακόμη και στις ήδη καταβαλλόμενες από τον ερχόμενο Iούλιο σε εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος). Tο δεύτερο βήμα «συγχρονίζεται» με την επικείμενη μείωση κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών είτε σε δόσεις είτε εφάπαξ (όπως προβλέπουν τα δύο σενάρια που βρίσκονται, ακόμη, στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης της ηγεσίας των υπουργείων Oικονομικών και Eργασίας με την τρόικα).
Στις διαπραγματεύσεις φαίνεται να κερδίζει έδαφος η κατάργηση της εισφοράς 1% του εργαζόμενου και 1% του εργοδότη υπέρ του OAEΔ για τα οικογενειακά επιδόματα, ενώ η υπόλοιπη μείωση του μη μισθολογικού κόστους θα αφορά μέρος της εισφοράς 0,45% που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις για την εφαρμογή ενδο-επιχειρησιακών προγραμμάτων κατάρτισης του προσωπικού τους και την κατάργηση της «εισφοράς στράτευσης» στον OAEΔ (1% για τον εργοδότη).
Eνόψει των τελικών αποφάσεων και με δεδομένο το γεγονός ότι οι μειώσεις των εισφορών, όπως κι αν αυτές τελικώς γίνουν, θα δώσουν έναν... αέρα στα «στενά» οικονομικά πλαίσια, ο πρόεδρος της Eθνικής Συνομοσπονδίας Eλληνικού Eμπορίου B. Kορκίδης πρότεινε να «επιστραφεί» στους εργαζόμενους, ως αύξηση, το «όφελος» από τη σταδιακή μείωση κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών.
Μόνο για τα μέλη
H πρόταση της EΣEE να δοθεί αύξηση 1,3% κάθε χρόνο και σε βάθος τριετίας 2014-16 «εφόσον η κυβέρνηση προχωρήσει στη σχετική μνημονιακή δέσμευση», δημιουργεί νέα δεδομένα για τους μισθούς, αλλά, όχι για όλους: Oι αυξήσεις αυτές είτε συμφωνηθεί να δοθούν σε κλαδικό επίπεδο (στους εμποροϋπαλλήλους για να μετριαστεί το εύρος των μειώσεων που συζητούνται στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης της νέας κλαδικής σύμβασης εργασίας) είτε στα κατώτατα όρια των μισθών και ημερομισθίων της Eθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Eργασίας θα δεσμεύουν μόνο τις επιχειρήσεις οι οποίες θα συνυπογράψουν τις συμβάσεις (δεν θα έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα).
Xωρίς να υποτιμά την καλή πρόθεση, ο πρόεδρος της ΓΣEE, Γ. Παναγόπουλος, υπογραμμίζει στην «HτΣ» ότι μια σχετική συμφωνία θα είχε πραγματικό αντίκρισμα μόνο αν το ΣτE (όπου εκκρεμεί προσφυγή της Συνομοσπονδίας) «αποκαταστήσει» δικαστικά τη γενική εφαρμογή των Συλλογικών Συμβάσεων Eργασίας που υπογράφονται... Mέχρι τότε, ζητούμενο για τη ΓΣEE είναι να επαναβεβαιωθεί και να παραταθεί η EΓΣΣE που έχει λήξει για την καταβολή του επιδόματος γάμου (10%), ενώ «ενθαρρύνει» τη σύναψη συμφωνιών -έστω και μη υποχρεωτικές ισχύος- οι οποίες θα δίνουν αυξήσεις στους μισθούς των εργαζομένων είτε σε κλαδικό είτε και σε επιχειρησιακό σωματείο.
Καλό παράδειγμα
Eνα «καλό παράδειγμα» για όσους προσπαθούν να κρατήσουν «ζωντανές» τις συλλογικές συμφωνίες, μετά την κατάργηση της επέκτασης των συμβάσεων, τη νομοθέτηση των κατώτατων ορίων των μισθών και των ημερομισθίων και την επικράτηση των ατομικών συμβάσεων, είναι η κλαδική σύμβαση των ξενοδοχοϋπαλλήλων. H σύμβαση αυτή, μετά τις μειώσεις που έγιναν, κρατά «παγωμένους» τους βασικούς μισθούς το 2014, αλλά προβλέπει αύξηση κατά 1% των μισθών των εργαζομένων στα ξενοδοχεία που είναι μέλη της ΠOΞ από την 1/1/2015.
Συμβάσεις
«Eξτρα» παροχές που δίνουν αυξήσεις
Συμφωνίες για «έξτρα» παροχές, που εμμέσως αυξάνουν (και στηρίζουν) το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων μετά τις μειώσεις οι οποίες έχουν γίνει στην τριετία, έχουν αρχίσει να «κλείνουν» σε επιχειρησιακό επίπεδο. Oι πρώτες επιχειρησιακές συμβάσεις που υπογράφηκαν τον Iανουάριο προβλέπουν την καταβολή ενός πρόσθετου ποσού, πέρα από τον μισθό, ως «οικειοθελή παροχή» της εταιρείας, «καλύψεις» για παροχές υγείας με ομαδική ασφάλιση προσωπικού, κάρτες απεριόριστων διαδρομών με τα MMM, ενώ η σύμβαση των εργαζομένων στις οδικές συγκοινωνίες πέρα από παροχές σε είδος δίνει, επιπλέον, εφάπαξ προκαταβολή του 20% της αποζημίωσης λόγω απόλυσης για όσους έχουν είκοσι χρόνια εργασίας και την επιδότηση από την επιχείρηση του 50% και έως 1.600 ευρώ για την... εξαγορά ενσήμων για όσους πρέπει να αναγνωρίσουν χρόνια ασφάλισης προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν!
Ευρω-κράτος εν κράτει οι τράπεζες σε Ε.Ε. και Ευρωζώνη
Τον «Μαύρο Σεπτέμβρη» του 2008, η κατάρρευση της Lehman Brothers σηματοδοτούσε την έναρξη της πιο μεγάλης, δομικής και επικίνδυνης κρίσης που γνώρισε ο παγκόσμιος καπιταλισμός μετά το Κραχ του 1929.
Το ενεργητικό που είχε τότε στα βιβλία της η αμερικανική τράπεζα ανερχόταν σε 639 δισ. δολάρια, αντιπροσωπεύοντας το 4,4% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος των Ηνωμένων Πολιτειών εκείνη τη χρονιά. Το ποσοστό μοιάζει σχετικά μικρό -γι' αυτό, άλλωστε, δεν χαρακτηρίστηκε ως «πολύ μεγάλη για να καταρρεύσει»- όμως οι σεισμικές δονήσεις που προκάλεσε, λόγω και του συστημικού ρόλου της, συνεχίζονται μέχρι σήμερα και γίνονται αισθητές σε ολόκληρο τον κόσμο, χωρίς κανείς να μπορεί να εκτιμήσει με βεβαιότητα εάν, πότε και πώς θα σταματήσουν.
Είναι λογικό, λοιπόν, η εμπειρία αυτή να αποτελεί ένα πραγματικό εφιάλτη για την Ευρώπη και την Ε.Ε., κυρίως δε για την Ευρωζώνη. Ειδικά μετά το σοκ που προκάλεσε η «χρεοκοπία της Ελλάδας» -μιας από τις μικρότερες χώρες-μέλη, με ΑΕΠ το οποίο αντιπροσώπευε μόλις το 2% του συνολικού της Ευρωζώνης στην έναρξη της κρίσης, αλλά ήταν υπεραρκετό για να απειλήσει με διάλυση το κοινό νόμισμα. Διότι, πολύ απλά, φανταστείτε τι συνέπειες θα έχει η ενδεχόμενη κατάρρευση μιας από τις μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες, που επίσης είναι συστημικές (για την ακρίβεια, πολύ πιο συστημικές σε σχέση με την Lehman) και έχουν σήμερα ενεργητικό το οποίο φτάνει ή και ξεπερνά κατά πολύ το ΑΕΠ ολόκληρων χωρών -και μάλιστα, όχι της Ελλάδας, της Πορτογαλίας ή της Κύπρου, αλλά της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και άλλων!
Ευρω-κράτος εν κράτει οι τράπεζες σε Ε.Ε. και Ευρωζώνη
Συνολικά, όπως φαίνεται και στο σχετικό γράφημα, στα τέλη του 2013 και παρά τις προσπάθειες εξυγίανσης, διαγραφής των «τοξικών δανείων» και «απομόχλευσης», το ενεργητικό των χρηματοπιστωτικών οργανισμών της Ευρωζώνης έφτανε τα 31,3 τρισ. ευρώ, ποσό υπερτριπλάσιο από το ΑΕΠ των 18 χωρών-μελών της (περίπου 9,5 τρισ). Έτσι, με δεδομένους και τους οργανικούς δεσμούς που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζών, το συμπέρασμα δεν μπορεί να είναι παρά αυτό: Η αποτροπή της χρεοκοπίας των μεγάλων τραπεζών θεωρείται από τα κέντρα λήψης αποφάσεων (συμπεριλαμβανομένης, φυσικά, της ΕΚΤ) ως πολύ πιο σημαντική υπόθεση από την προστασία των χωρών-μελών που αντιμετωπίζουν προβλήματα και απειλούνται με κατάρρευση.
Γι' αυτό, εξάλλου, για τη διάσωση των ευρωπαϊκών τραπεζών έχουν δοθεί μέχρι σήμερα από τα κράτη πολύ περισσότερα κεφάλαια από όσα έχουν διατεθεί για τη στήριξη των προβληματικών εταίρων -σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, αγγίζουν το 1,5 τρισ. ευρώ. Για τον ίδιο λόγο, επίσης, η περίφημη τραπεζική ένωση αντιμετωπίζεται ουσιαστικά ως πιο σοβαρή υπόθεση από την οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση, κάτι που αποδεικνύεται ξεκάθαρα από τη στάση της Γερμανίας στο συγκεκριμένο ζήτημα: Το Βερολίνο γνωρίζει ότι το πραγματικό «κλειδί» για την κυριαρχία του στην Ευρώπη βρίσκεται στον έλεγχο των τραπεζών, η οποία πιθανότατα θα αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη από τον έλεγχο των κυβερνήσεων. Και αντιστρόφως, θα κάνει τα πάντα ώστε να μη βάλουν χέρι οι εταίροι στις γερμανικές τράπεζες (πολλές από τις οποίες είναι αμαρτωλές...), για τους ίδιους ακριβώς λόγους.
Σε κάθε περίπτωση, ο λογαριασμός θα βαρύνει τους πολίτες-φορολογουμένους. Τα δικά τους, δικά τους και τα δικά μας, δικά τους...
Εφιαλτικά σενάρια...
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της RBS που επικαλούνται οι Financial Times σε σχετική τους ανάλυση, οι τράπεζες της Ευρωζώνης είναι αναγκασμένες να προχωρήσουν σε περαιτέρω «απομόχλευση» ύψους 1,8 τρισ. ευρώ, κυρίως διαγράφοντας μη εξυπηρετούμενα «τοξικά» δάνεια και πουλώντας ορισμένους κλάδους τους. Προφανώς, τα χρήματα αυτά αντιστοιχούν ευθέως σε ρευστότητα η οποία θα λείψει από την πραγματική οικονομία -ειδικά στις χώρες του Νότου. Έτσι, όμως, με ταυτόχρονη κεφαλαιακή ενίσχυση πολλών δεκάδων δισ. ευρώ, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο κλάδος θα εξυγιανθεί και θα μπορέσει να εισέλθει στην επόμενη μέρα.
Εκεί, η γερμανική θέση είναι απλή: «Να κοπεί ο ομφάλιος λώρος που συνδέει το κρατικό χρέος με τις ιδιωτικές τράπεζες». Με άλλα λόγια, να σταματήσει να τους δίνει απεριόριστα κεφάλαια η ΕΚΤ με ενέχυρο τα κρατικά ομόλογα των χωρών τους, ειδικά εφόσον αυτά έχουν απαξιωθεί. Έτσι, τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι τράπεζες -αφού πρώτα θα έχουν «ξεζουμίσει» την εγχώρια οικονομία- θα αναγκάζονται, ως «ύστατη λύση», να προσφεύγουν στους μηχανισμούς στήριξης, υπογράφοντας μνημόνια ελέγχου και υποταγής.
Το ενεργητικό που είχε τότε στα βιβλία της η αμερικανική τράπεζα ανερχόταν σε 639 δισ. δολάρια, αντιπροσωπεύοντας το 4,4% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος των Ηνωμένων Πολιτειών εκείνη τη χρονιά. Το ποσοστό μοιάζει σχετικά μικρό -γι' αυτό, άλλωστε, δεν χαρακτηρίστηκε ως «πολύ μεγάλη για να καταρρεύσει»- όμως οι σεισμικές δονήσεις που προκάλεσε, λόγω και του συστημικού ρόλου της, συνεχίζονται μέχρι σήμερα και γίνονται αισθητές σε ολόκληρο τον κόσμο, χωρίς κανείς να μπορεί να εκτιμήσει με βεβαιότητα εάν, πότε και πώς θα σταματήσουν.
Είναι λογικό, λοιπόν, η εμπειρία αυτή να αποτελεί ένα πραγματικό εφιάλτη για την Ευρώπη και την Ε.Ε., κυρίως δε για την Ευρωζώνη. Ειδικά μετά το σοκ που προκάλεσε η «χρεοκοπία της Ελλάδας» -μιας από τις μικρότερες χώρες-μέλη, με ΑΕΠ το οποίο αντιπροσώπευε μόλις το 2% του συνολικού της Ευρωζώνης στην έναρξη της κρίσης, αλλά ήταν υπεραρκετό για να απειλήσει με διάλυση το κοινό νόμισμα. Διότι, πολύ απλά, φανταστείτε τι συνέπειες θα έχει η ενδεχόμενη κατάρρευση μιας από τις μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες, που επίσης είναι συστημικές (για την ακρίβεια, πολύ πιο συστημικές σε σχέση με την Lehman) και έχουν σήμερα ενεργητικό το οποίο φτάνει ή και ξεπερνά κατά πολύ το ΑΕΠ ολόκληρων χωρών -και μάλιστα, όχι της Ελλάδας, της Πορτογαλίας ή της Κύπρου, αλλά της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και άλλων!
Ευρω-κράτος εν κράτει οι τράπεζες σε Ε.Ε. και Ευρωζώνη
Συνολικά, όπως φαίνεται και στο σχετικό γράφημα, στα τέλη του 2013 και παρά τις προσπάθειες εξυγίανσης, διαγραφής των «τοξικών δανείων» και «απομόχλευσης», το ενεργητικό των χρηματοπιστωτικών οργανισμών της Ευρωζώνης έφτανε τα 31,3 τρισ. ευρώ, ποσό υπερτριπλάσιο από το ΑΕΠ των 18 χωρών-μελών της (περίπου 9,5 τρισ). Έτσι, με δεδομένους και τους οργανικούς δεσμούς που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζών, το συμπέρασμα δεν μπορεί να είναι παρά αυτό: Η αποτροπή της χρεοκοπίας των μεγάλων τραπεζών θεωρείται από τα κέντρα λήψης αποφάσεων (συμπεριλαμβανομένης, φυσικά, της ΕΚΤ) ως πολύ πιο σημαντική υπόθεση από την προστασία των χωρών-μελών που αντιμετωπίζουν προβλήματα και απειλούνται με κατάρρευση.
Γι' αυτό, εξάλλου, για τη διάσωση των ευρωπαϊκών τραπεζών έχουν δοθεί μέχρι σήμερα από τα κράτη πολύ περισσότερα κεφάλαια από όσα έχουν διατεθεί για τη στήριξη των προβληματικών εταίρων -σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, αγγίζουν το 1,5 τρισ. ευρώ. Για τον ίδιο λόγο, επίσης, η περίφημη τραπεζική ένωση αντιμετωπίζεται ουσιαστικά ως πιο σοβαρή υπόθεση από την οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση, κάτι που αποδεικνύεται ξεκάθαρα από τη στάση της Γερμανίας στο συγκεκριμένο ζήτημα: Το Βερολίνο γνωρίζει ότι το πραγματικό «κλειδί» για την κυριαρχία του στην Ευρώπη βρίσκεται στον έλεγχο των τραπεζών, η οποία πιθανότατα θα αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη από τον έλεγχο των κυβερνήσεων. Και αντιστρόφως, θα κάνει τα πάντα ώστε να μη βάλουν χέρι οι εταίροι στις γερμανικές τράπεζες (πολλές από τις οποίες είναι αμαρτωλές...), για τους ίδιους ακριβώς λόγους.
Σε κάθε περίπτωση, ο λογαριασμός θα βαρύνει τους πολίτες-φορολογουμένους. Τα δικά τους, δικά τους και τα δικά μας, δικά τους...
Εφιαλτικά σενάρια...
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της RBS που επικαλούνται οι Financial Times σε σχετική τους ανάλυση, οι τράπεζες της Ευρωζώνης είναι αναγκασμένες να προχωρήσουν σε περαιτέρω «απομόχλευση» ύψους 1,8 τρισ. ευρώ, κυρίως διαγράφοντας μη εξυπηρετούμενα «τοξικά» δάνεια και πουλώντας ορισμένους κλάδους τους. Προφανώς, τα χρήματα αυτά αντιστοιχούν ευθέως σε ρευστότητα η οποία θα λείψει από την πραγματική οικονομία -ειδικά στις χώρες του Νότου. Έτσι, όμως, με ταυτόχρονη κεφαλαιακή ενίσχυση πολλών δεκάδων δισ. ευρώ, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο κλάδος θα εξυγιανθεί και θα μπορέσει να εισέλθει στην επόμενη μέρα.
Εκεί, η γερμανική θέση είναι απλή: «Να κοπεί ο ομφάλιος λώρος που συνδέει το κρατικό χρέος με τις ιδιωτικές τράπεζες». Με άλλα λόγια, να σταματήσει να τους δίνει απεριόριστα κεφάλαια η ΕΚΤ με ενέχυρο τα κρατικά ομόλογα των χωρών τους, ειδικά εφόσον αυτά έχουν απαξιωθεί. Έτσι, τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι τράπεζες -αφού πρώτα θα έχουν «ξεζουμίσει» την εγχώρια οικονομία- θα αναγκάζονται, ως «ύστατη λύση», να προσφεύγουν στους μηχανισμούς στήριξης, υπογράφοντας μνημόνια ελέγχου και υποταγής.
Στη δαγκάνα του σύγχρονου big brother οι νέοι αυθαιρετούχοι
Στη δαγκάνα του σώματος επιθεωρητών του υπουργείου Περιβάλλοντος θα πέσει η νέα γενιά αυθαιρετούχων, μέσω του έργου ύψους 5,5 εκατ. ευρώ που «τρέχει» η αρμόδια υπηρεσία Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση για τη κατασκευή ενός σύγχρονου «big brother», υψηλής ψηφιακής ανάλυσης.
Στο νέο πολυεργαλείο, που φέρει τον τίτλο «Ψηφιακές Ορθοεικόνες 2014-2016» θα... αεροφωτογραφηθεί εκ νέου κάθε σπιθαμή της Ελλάδας, σε υψηλότερη ευκρίνεια, μέσω της οποίας θα είναι ορατά ακόμη και τα χαρακτηριστικά των καλλιεργειών, αυτοκινήτων, ακόμη και προσώπων που θα αποτυπωθούν την ώρα της λήψης. Με την ολοκλήρωση του έργου, πρακτικά οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να διαπιστώσουν τις αλλαγές στις χρήσεις γης, συγκρίνοντας τα δεδομένα των χαρτογραφικών υπόβαθρων των τελευταίων ετών. Μάλιστα, όπως αναφέρουν κύκλοι του υπουργείου, στα δεδομένα της νέας βάσης ψηφιακής απεικόνισης, θα υπάρχει η δυνατότητα διασύνδεσης και αντιπαραβολής των στοιχείων με την ψηφιακή χαρτογράφηση που ολοκληρώθηκε 31/12/09 με τη χρηματοδότηση του Γ' ΚΠΣ. Τον Μάιο 2010 βγήκαν στον «αέρα» μέσω της υπηρεσίας θέασης των ορθοφωτογραφιών, φτιάχνοντας έναν ελληνικό τύπο θέασης, στις προδιαγραφές του «google map». Τα φωτογραφικά υπόβαθρα έχουν διάρκεια ζωής 5 ετών, ενώ σύμφωνα με Ευρωπαική Οδηγία, θα πρέπει να ανανεώνονται προκειμένου να αποτελούν πολυεργαλεία σε μια σειρά από ελέγχων, που αφορούν από τη κτηματογράφηση, αυθαίρετα, μέχρι και επιδοτήσεις.
Για την υλοποίηση του έργου, προκηρύχθηκε στα μέσα Ιανουαρίου 2014 διεθνής ανοιχτός διαγωνισμός για την ανάθεση 3 διακριτών συμβάσεων από την Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση Α.Ε. (ΕΚΧΑ), ύψους 1,8 εκατ. ευρώ έκαστης, αναζητώντας τον κατάλληλο φορέα που θα εξασφαλίσει μέγιστη γεωμετρική ακρίβεια και ενισχυμένη ραδιομετρική ανάλυση. Στις προδιαγραφές προβλέπεται η παραγωγή αεροφωτογραφιών υψηλής ανάλυσης (pixels), στα 25 εκατοστά, σε σχέση με τις λήψεις του προηγούμενου έργου (ήταν 20 εκατοστά στα Αστικά και 50 εκατοστά στην υπόλοιπη επικράτεια).
Στη δαγκάνα του σύγχρονου big brother οι νέοι αυθαιρετούχοι
Η προθεσμία υποβολής συμμετοχών του έργου αεροφωτογράφησης εγχρώμων υπέρυθρων ψηφιακών ορθοεικόνων, αναμένεται να ολοκληρωθεί σε έναν περίπου μήνα. Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από τους Εθνικούς πόρους στο πλαίσιο του Ε.Π. Ψηφιακή σύγκλιση ΕΣΠΑ 2007-2013.
Το νέο πολυεργαλείο που «τρέχει» μέσω της ΕΚΧΑ, θα αποτελέσει πρωτίστος «ευαγγέλιο» Κτηματογράφησης, ενώ τις εφαρμογές του θα αξιοποιήσει και το υπουργείο Περιβάλλοντος, στο πλαίσιο πάταξης της νέας γενιάς αυθαιρέτων, την οποία πολλάκις έχει υπογραμμίζει και ο αρμόδιος υπουργός Στ. Καλαφάτης, στο πλαίσιο του νέου νόμου 4178/2013. Ακόμη και προχθές ο Στ. Καλαφάτης δεν ξέχασε να παραλείψει πως ο νόμος 4178 για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης και το περιβαλλοντικό ισοζύγιο είναι η τελευταία μεγάλη ευκαιρία όσων έχουν αυθαίρετα ή κτίρια με αυθαιρεσία να δηλώσουν το ακίνητό τους.
Όπως τόνισε μάλιστα, όσοι σπεύσουν να το δηλώσουν, θα ωφεληθούν από πολλές δόσεις στην αποπληρωμή του προστίμου. Όσο νωρίτερα δηλώσουν οι πολίτες κάποιο αυθαίρετό τους, τόσο περισσότερο χρονικό διάστημα θα έχουν για να αποπληρώσουν το αναλογούν πρόστιμο».
Χαμηλές «πτήσεις»
Παρά τις εξαγγελίες και τις... υπενθυμίσεις, η ανταπόκριση των αυθαιρετούχων στο νέο καθεστώς ρύθμισης του «νόμου Καλαφάτη», θεωρείται σχετικά μικρή, καθώς μέχρι στιγμής το 80% των ιδιοκτητών έχουν «γυρίσει την πλάτη» στην υπαγωγή, καθώς οι περισσότεροι δηλώνουν αδυναμία καταβολής του χρέους.
Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου στη προθεσμία των 102 δόσεων -δηλαδή σε 17 εξάμηνα (οκτώμισι χρόνια)-, που λήγει στο τέλος της ερχόμενης εβδομάδας, έχουν ενταχθεί περί τις 200 χιλ. από τους 1 εκατ. ιδιοκτήτες αυθαιρέτων είτε ακινήτων με πολεοδομικές υπερβάσεις που υπολογίζεται πως πρέπει να ενταχθούν στον νόμο 4178/2013.
«Η Πολιτεία έχει πλέον τη βούληση και τα εργαλεία για να εντοπίσει τα αυθαίρετα κτίσματα και να σταματήσει την πρακτική της αυθαίρετης δόμησης. Με το νέο νόμο για τα αυθαίρετα έχουμε κάνει το καλύτερο δυνατό για λυθεί επιτέλους το πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης» όπως τονίζει ο Στ. Καλαφάτης, επιχειρώντας να προειδοποιήσει τους αυθαιρετούχους. Ωστόσο, παρά τα κίνητρα και τις εκπτώσεις, που σε πολλές κατηγορίες φτάνουν μέχρι το 85%, ειδικά για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, η συμμετοχή παραμένει σε φάση εκκίνησης.
Οφειλές
Προθεσμίες πληρωμών
Τι προβλέπουν οι προθεσμίες
α) Για όσους έχουν ενταχθεί στις διατάξεις του νόμου 4014/2011 και έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές ή έχουν πληρώσει μόνο παράβολο:
Τα στοιχεία των δηλώσεων κατά τις διατάξεις του Ν. 4014/2011 με ληξιπρόθεσμες οφειλές ή σε αρχική υποβολή με πληρωμένο παράβολο μεταφέρονται υποχρεωτικά στις διατάξεις του Ν. 4178/2013 μέσα στο πρώτο εξάμηνο εφαρμογής του Ν. 4178/2013, δηλαδή μέχρι τις 7/8/2014.
Επομένως, από τις 8/2/2014 η ένταξή τους στο νόμο 4178 γίνεται εξαρχής και όχι με μεταφορά δήλωσης από το 4014/2013, χάνοντας όχι μόνο το προνόμιο των περισσοτέρων δόσεων αλλά υποχρεούνται και σε πληρωμή νέου παραβόλου.
β) Για όσους κάνουν νέα δήλωση αυθαιρέτου ή κτιρίου με αυθαιρεσία:
Δηλώσεις με πληρωμή παραβόλου που θα πραγματοποιηθεί έως και 7/2/2014, εντάσσονται στην περίπτωση της παρ 2α του άρθρου 21 του ν. 4178/2013 και παρέχονται οι εξής τρόποι εξόφλησης του ενιαίου ειδικού προστίμου:
i) Εφάπαξ εξόφληση (έκπτωση 20%) με προθεσμία καταβολής έως και την 10/2/2014.
ii) Εξόφληση του 30% (έκπτωση 10%) με προθεσμία καταβολής έως και την 10/2/2014. Οι επόμενες προς εξόφληση δόσεις δύναται να είναι μηνιαίες ή τριμηνιαίες.
iii) 102 μηνιαίες δόσεις (ελάχιστο ποσό δόσης 50 ευρώ) με προθεσμία καταβολής των πρώτων 6 δόσεων έως και την 10/2/2014.
iv) 17 εξαμηνιαίες δόσεις (ελάχιστο ποσό δόσης 300 ευρώ) με προθεσμία καταβολής της πρώτης δόσης έως και την 10/2/2014
Στο νέο πολυεργαλείο, που φέρει τον τίτλο «Ψηφιακές Ορθοεικόνες 2014-2016» θα... αεροφωτογραφηθεί εκ νέου κάθε σπιθαμή της Ελλάδας, σε υψηλότερη ευκρίνεια, μέσω της οποίας θα είναι ορατά ακόμη και τα χαρακτηριστικά των καλλιεργειών, αυτοκινήτων, ακόμη και προσώπων που θα αποτυπωθούν την ώρα της λήψης. Με την ολοκλήρωση του έργου, πρακτικά οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να διαπιστώσουν τις αλλαγές στις χρήσεις γης, συγκρίνοντας τα δεδομένα των χαρτογραφικών υπόβαθρων των τελευταίων ετών. Μάλιστα, όπως αναφέρουν κύκλοι του υπουργείου, στα δεδομένα της νέας βάσης ψηφιακής απεικόνισης, θα υπάρχει η δυνατότητα διασύνδεσης και αντιπαραβολής των στοιχείων με την ψηφιακή χαρτογράφηση που ολοκληρώθηκε 31/12/09 με τη χρηματοδότηση του Γ' ΚΠΣ. Τον Μάιο 2010 βγήκαν στον «αέρα» μέσω της υπηρεσίας θέασης των ορθοφωτογραφιών, φτιάχνοντας έναν ελληνικό τύπο θέασης, στις προδιαγραφές του «google map». Τα φωτογραφικά υπόβαθρα έχουν διάρκεια ζωής 5 ετών, ενώ σύμφωνα με Ευρωπαική Οδηγία, θα πρέπει να ανανεώνονται προκειμένου να αποτελούν πολυεργαλεία σε μια σειρά από ελέγχων, που αφορούν από τη κτηματογράφηση, αυθαίρετα, μέχρι και επιδοτήσεις.
Για την υλοποίηση του έργου, προκηρύχθηκε στα μέσα Ιανουαρίου 2014 διεθνής ανοιχτός διαγωνισμός για την ανάθεση 3 διακριτών συμβάσεων από την Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση Α.Ε. (ΕΚΧΑ), ύψους 1,8 εκατ. ευρώ έκαστης, αναζητώντας τον κατάλληλο φορέα που θα εξασφαλίσει μέγιστη γεωμετρική ακρίβεια και ενισχυμένη ραδιομετρική ανάλυση. Στις προδιαγραφές προβλέπεται η παραγωγή αεροφωτογραφιών υψηλής ανάλυσης (pixels), στα 25 εκατοστά, σε σχέση με τις λήψεις του προηγούμενου έργου (ήταν 20 εκατοστά στα Αστικά και 50 εκατοστά στην υπόλοιπη επικράτεια).
Στη δαγκάνα του σύγχρονου big brother οι νέοι αυθαιρετούχοι
Η προθεσμία υποβολής συμμετοχών του έργου αεροφωτογράφησης εγχρώμων υπέρυθρων ψηφιακών ορθοεικόνων, αναμένεται να ολοκληρωθεί σε έναν περίπου μήνα. Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από τους Εθνικούς πόρους στο πλαίσιο του Ε.Π. Ψηφιακή σύγκλιση ΕΣΠΑ 2007-2013.
Το νέο πολυεργαλείο που «τρέχει» μέσω της ΕΚΧΑ, θα αποτελέσει πρωτίστος «ευαγγέλιο» Κτηματογράφησης, ενώ τις εφαρμογές του θα αξιοποιήσει και το υπουργείο Περιβάλλοντος, στο πλαίσιο πάταξης της νέας γενιάς αυθαιρέτων, την οποία πολλάκις έχει υπογραμμίζει και ο αρμόδιος υπουργός Στ. Καλαφάτης, στο πλαίσιο του νέου νόμου 4178/2013. Ακόμη και προχθές ο Στ. Καλαφάτης δεν ξέχασε να παραλείψει πως ο νόμος 4178 για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης και το περιβαλλοντικό ισοζύγιο είναι η τελευταία μεγάλη ευκαιρία όσων έχουν αυθαίρετα ή κτίρια με αυθαιρεσία να δηλώσουν το ακίνητό τους.
Όπως τόνισε μάλιστα, όσοι σπεύσουν να το δηλώσουν, θα ωφεληθούν από πολλές δόσεις στην αποπληρωμή του προστίμου. Όσο νωρίτερα δηλώσουν οι πολίτες κάποιο αυθαίρετό τους, τόσο περισσότερο χρονικό διάστημα θα έχουν για να αποπληρώσουν το αναλογούν πρόστιμο».
Χαμηλές «πτήσεις»
Παρά τις εξαγγελίες και τις... υπενθυμίσεις, η ανταπόκριση των αυθαιρετούχων στο νέο καθεστώς ρύθμισης του «νόμου Καλαφάτη», θεωρείται σχετικά μικρή, καθώς μέχρι στιγμής το 80% των ιδιοκτητών έχουν «γυρίσει την πλάτη» στην υπαγωγή, καθώς οι περισσότεροι δηλώνουν αδυναμία καταβολής του χρέους.
Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου στη προθεσμία των 102 δόσεων -δηλαδή σε 17 εξάμηνα (οκτώμισι χρόνια)-, που λήγει στο τέλος της ερχόμενης εβδομάδας, έχουν ενταχθεί περί τις 200 χιλ. από τους 1 εκατ. ιδιοκτήτες αυθαιρέτων είτε ακινήτων με πολεοδομικές υπερβάσεις που υπολογίζεται πως πρέπει να ενταχθούν στον νόμο 4178/2013.
«Η Πολιτεία έχει πλέον τη βούληση και τα εργαλεία για να εντοπίσει τα αυθαίρετα κτίσματα και να σταματήσει την πρακτική της αυθαίρετης δόμησης. Με το νέο νόμο για τα αυθαίρετα έχουμε κάνει το καλύτερο δυνατό για λυθεί επιτέλους το πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης» όπως τονίζει ο Στ. Καλαφάτης, επιχειρώντας να προειδοποιήσει τους αυθαιρετούχους. Ωστόσο, παρά τα κίνητρα και τις εκπτώσεις, που σε πολλές κατηγορίες φτάνουν μέχρι το 85%, ειδικά για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, η συμμετοχή παραμένει σε φάση εκκίνησης.
Οφειλές
Προθεσμίες πληρωμών
Τι προβλέπουν οι προθεσμίες
α) Για όσους έχουν ενταχθεί στις διατάξεις του νόμου 4014/2011 και έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές ή έχουν πληρώσει μόνο παράβολο:
Τα στοιχεία των δηλώσεων κατά τις διατάξεις του Ν. 4014/2011 με ληξιπρόθεσμες οφειλές ή σε αρχική υποβολή με πληρωμένο παράβολο μεταφέρονται υποχρεωτικά στις διατάξεις του Ν. 4178/2013 μέσα στο πρώτο εξάμηνο εφαρμογής του Ν. 4178/2013, δηλαδή μέχρι τις 7/8/2014.
Επομένως, από τις 8/2/2014 η ένταξή τους στο νόμο 4178 γίνεται εξαρχής και όχι με μεταφορά δήλωσης από το 4014/2013, χάνοντας όχι μόνο το προνόμιο των περισσοτέρων δόσεων αλλά υποχρεούνται και σε πληρωμή νέου παραβόλου.
β) Για όσους κάνουν νέα δήλωση αυθαιρέτου ή κτιρίου με αυθαιρεσία:
Δηλώσεις με πληρωμή παραβόλου που θα πραγματοποιηθεί έως και 7/2/2014, εντάσσονται στην περίπτωση της παρ 2α του άρθρου 21 του ν. 4178/2013 και παρέχονται οι εξής τρόποι εξόφλησης του ενιαίου ειδικού προστίμου:
i) Εφάπαξ εξόφληση (έκπτωση 20%) με προθεσμία καταβολής έως και την 10/2/2014.
ii) Εξόφληση του 30% (έκπτωση 10%) με προθεσμία καταβολής έως και την 10/2/2014. Οι επόμενες προς εξόφληση δόσεις δύναται να είναι μηνιαίες ή τριμηνιαίες.
iii) 102 μηνιαίες δόσεις (ελάχιστο ποσό δόσης 50 ευρώ) με προθεσμία καταβολής των πρώτων 6 δόσεων έως και την 10/2/2014.
iv) 17 εξαμηνιαίες δόσεις (ελάχιστο ποσό δόσης 300 ευρώ) με προθεσμία καταβολής της πρώτης δόσης έως και την 10/2/2014
Πώς ρυθμίζονται τα «κόκκινα» δάνεια
Κινήσεις σε πολλά επίπεδα βρίσκονται σε εξέλιξη προκειμένου να αντιμετωπίσουν οι τράπεζες τα «κόκκινα» δάνεια, τα οποία συνεχίζουν να αυξάνονται, έστω και με ρυθμούς χαμηλότερους των προηγούμενων ετών.
Οι ρυθμίσεις των δανείων σε ιδιώτες που έχουν μέχρι στιγμής πραγματοποιηθεί, από την έναρξη της κρίσης έως τώρα, διαμορφώνονται στα 40 δισ. ευρώ. Στόχος η διευκόλυνση της εξυπηρέτησής τους. Οι παρεμβάσεις έχουν μία διαβάθμιση από ήπιες, έως πραγματικές αναδιαρθρώσεις, οι οποίες σε κάθε περίπτωση αποτυπώνουν και την ανάγκη των τραπεζών να διατηρήσουν στη «ζωή» το μεγαλύτερο τμήμα του χαρτοφυλακίου τους.
Στην παρούσα φάση και επί τη βάση νέων ευρωπαϊκών οδηγιών η καταγραφή των «κόκκινων» δανείων από τις τράπεζες θα γίνεται με ενιαίο τρόπο, ώστε να είναι δυνατή η ξεκάθαρη σύγκριση των χαρτοφυλακίων τους.
Συγχρόνως, όπως ανακοίνωσε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Θ. Σκορδάς, προετοιμάζεται Κώδικας Δεοντολογίας, τον οποίο θα καταρτίσει η Τράπεζα της Ελλάδας. Στον Κώδικα Δεοντολογίας θα αξιοποιούνται οι ορισμοί του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», προκειμένου να υπάρχουν λύσεις αναδιάρθρωσης των δανείων που βρίσκονται σε καθυστέρηση πληρωμής.
Το θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει τις διαφορές μεταξύ δανειοληπτών και τραπεζών σε περίπτωση δικαστικής διαμάχης είναι ο Ν. 4224/2013.
Σε ρυθμίσεις όπως αυτές ορίζονται από την Τράπεζα της Ελλάδος έχει περάσει το 10% των στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων, ενώ, συνολικά, οι παρεμβάσεις όλων των ειδών που οδηγούν κατά κύριο λόγο σε μείωση της μηνιαίας δόσης ώστε να είναι εφικτή η καταβολή της, υπολογίζεται ότι αφορούν ως και το 40% των δανείων προς ιδιώτες.
Οσον αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια, εκεί υπάρχει έλλειψη στοιχείων. Όπως εξηγούν στην «Η» τραπεζικοί παράγοντες, σχεδόν όλα τα επιχειρηματικά δάνεια έχουν υποστεί κάποιου είδους ρύθμιση, εφόσον η χώρα βρίσκεται έξι χρόνια σε ύφεση. Ωστόσο οι ρυθμίσεις είναι διαφορετικού τύπου και υπολογίζονται με δεδομένα πολύ διαφορετικά, αφού κάποια ήπια μεταβολή των όρων εφόσον το δάνειο εξυπηρετείται κανονικά, δεν συγκαταλέγεται καν στις κατηγορίες ρυθμίσεων.
Ρυθμίσεις όμως πραγματοποιούνται και στα αγροτικά δάνεια. Κατά βάση πρόκειται για τα παλιά δάνεια της Αγροτικής Τράπεζας -bad bank- η οποία διέθετε το προνόμιο να δεσμεύει υπερβολικές υποθήκες για τη διασφάλιση των δανείων της.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσαν οι πηγές του αρμόδιου υπουργείου για 17.000 από αυτά τα δάνεια αγροτών ήταν δεσμευμένα πάνω από 500.000 στρέμματα αγροτικής γης. Με νομοθετική παρέμβαση μπαίνει φρένο στους πλειστηριασμούς και δίνεται μια δυνατότητα διευκόλυνσης στην αποπληρωμή τους.
Η ρύθμιση απελευθερώνει υποθήκες και διαγράφει υπέρτερους τόκους ώστε τελικώς να καταστεί υποχρεωτική η αποπληρωμή των δανείων. Η σχετική νομοθετική ρύθμιση προβλέπει τον περιορισμό του δανείου για το οποίο έχει εγγραφεί υποθήκη ή προσημείωση υποθήκης σε ποσοστό εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%) του κεφαλαίου του δανείου.
Οι ρυθμίσεις των δανείων σε ιδιώτες που έχουν μέχρι στιγμής πραγματοποιηθεί, από την έναρξη της κρίσης έως τώρα, διαμορφώνονται στα 40 δισ. ευρώ. Στόχος η διευκόλυνση της εξυπηρέτησής τους. Οι παρεμβάσεις έχουν μία διαβάθμιση από ήπιες, έως πραγματικές αναδιαρθρώσεις, οι οποίες σε κάθε περίπτωση αποτυπώνουν και την ανάγκη των τραπεζών να διατηρήσουν στη «ζωή» το μεγαλύτερο τμήμα του χαρτοφυλακίου τους.
Στην παρούσα φάση και επί τη βάση νέων ευρωπαϊκών οδηγιών η καταγραφή των «κόκκινων» δανείων από τις τράπεζες θα γίνεται με ενιαίο τρόπο, ώστε να είναι δυνατή η ξεκάθαρη σύγκριση των χαρτοφυλακίων τους.
Συγχρόνως, όπως ανακοίνωσε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Θ. Σκορδάς, προετοιμάζεται Κώδικας Δεοντολογίας, τον οποίο θα καταρτίσει η Τράπεζα της Ελλάδας. Στον Κώδικα Δεοντολογίας θα αξιοποιούνται οι ορισμοί του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», προκειμένου να υπάρχουν λύσεις αναδιάρθρωσης των δανείων που βρίσκονται σε καθυστέρηση πληρωμής.
Το θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει τις διαφορές μεταξύ δανειοληπτών και τραπεζών σε περίπτωση δικαστικής διαμάχης είναι ο Ν. 4224/2013.
Σε ρυθμίσεις όπως αυτές ορίζονται από την Τράπεζα της Ελλάδος έχει περάσει το 10% των στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων, ενώ, συνολικά, οι παρεμβάσεις όλων των ειδών που οδηγούν κατά κύριο λόγο σε μείωση της μηνιαίας δόσης ώστε να είναι εφικτή η καταβολή της, υπολογίζεται ότι αφορούν ως και το 40% των δανείων προς ιδιώτες.
Οσον αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια, εκεί υπάρχει έλλειψη στοιχείων. Όπως εξηγούν στην «Η» τραπεζικοί παράγοντες, σχεδόν όλα τα επιχειρηματικά δάνεια έχουν υποστεί κάποιου είδους ρύθμιση, εφόσον η χώρα βρίσκεται έξι χρόνια σε ύφεση. Ωστόσο οι ρυθμίσεις είναι διαφορετικού τύπου και υπολογίζονται με δεδομένα πολύ διαφορετικά, αφού κάποια ήπια μεταβολή των όρων εφόσον το δάνειο εξυπηρετείται κανονικά, δεν συγκαταλέγεται καν στις κατηγορίες ρυθμίσεων.
Ρυθμίσεις όμως πραγματοποιούνται και στα αγροτικά δάνεια. Κατά βάση πρόκειται για τα παλιά δάνεια της Αγροτικής Τράπεζας -bad bank- η οποία διέθετε το προνόμιο να δεσμεύει υπερβολικές υποθήκες για τη διασφάλιση των δανείων της.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσαν οι πηγές του αρμόδιου υπουργείου για 17.000 από αυτά τα δάνεια αγροτών ήταν δεσμευμένα πάνω από 500.000 στρέμματα αγροτικής γης. Με νομοθετική παρέμβαση μπαίνει φρένο στους πλειστηριασμούς και δίνεται μια δυνατότητα διευκόλυνσης στην αποπληρωμή τους.
Η ρύθμιση απελευθερώνει υποθήκες και διαγράφει υπέρτερους τόκους ώστε τελικώς να καταστεί υποχρεωτική η αποπληρωμή των δανείων. Η σχετική νομοθετική ρύθμιση προβλέπει τον περιορισμό του δανείου για το οποίο έχει εγγραφεί υποθήκη ή προσημείωση υποθήκης σε ποσοστό εκατόν είκοσι τοις εκατό (120%) του κεφαλαίου του δανείου.
Προς συμψηφισμό οφειλών και πιστώσεων προς το Δημόσιο
Η κυβέρνηση προτίθεται να προχωρήσει σε ρύθμιση με την οποία θα δίνεται η δυνατότητα στους πολίτες να συμψηφίζουν τις απαιτήσεις τους από το σύνολο του δημόσιου τομέα με τις οφειλές τους προς το Δημόσιο.
Αυτό ανέφερε ο υφυπουργός Οικονομικών, Γιώργος Μαυραγάνης, με δηλώσεις τις οποίες έκανε στον «Τύπο της Κυριακής».
Όπως σημείωσε ο υφυπουργός, «ολοκληρώνεται η επεξεργασία των αναγκαίων τροποποιήσεων στο θεσμικό πλαίσιο του συμψηφισμού, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά και μάλιστα όχι μόνο για το Δημόσιο, αλλά για όλους τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης».
Επίσης, ο κ. Μαυραγάνης προανήγγειλε την αύξηση του ακατάσχετου ορίου σε μισθούς και συντάξεις στα 1.500 ευρώ τον μήνα. «Τροποποιείται το θεσμικό πλαίσιο των κατασχέσεων, έτσι ώστε να ενισχυθεί η προστασία από τις κατασχέσεις μισθών και συντάξεων έως 1.500 ευρώ και να αποκλειστούν κατασχέσεις για οφειλές έως 500 ευρώ», όπως είπε χαρακτηριστικά.
Αυτό ανέφερε ο υφυπουργός Οικονομικών, Γιώργος Μαυραγάνης, με δηλώσεις τις οποίες έκανε στον «Τύπο της Κυριακής».
Όπως σημείωσε ο υφυπουργός, «ολοκληρώνεται η επεξεργασία των αναγκαίων τροποποιήσεων στο θεσμικό πλαίσιο του συμψηφισμού, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά και μάλιστα όχι μόνο για το Δημόσιο, αλλά για όλους τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης».
Επίσης, ο κ. Μαυραγάνης προανήγγειλε την αύξηση του ακατάσχετου ορίου σε μισθούς και συντάξεις στα 1.500 ευρώ τον μήνα. «Τροποποιείται το θεσμικό πλαίσιο των κατασχέσεων, έτσι ώστε να ενισχυθεί η προστασία από τις κατασχέσεις μισθών και συντάξεων έως 1.500 ευρώ και να αποκλειστούν κατασχέσεις για οφειλές έως 500 ευρώ», όπως είπε χαρακτηριστικά.
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Αντισυνταγματική η περικοπή των συντάξεων των ειδικών μισθολογίων. Επιστροφή χρημάτων
Επέκταση της αντισυνταγματικότητας και στις μνημονιακές περικοπές που έγιναν στους συνταξιούχους των ειδικών μισθολογίων (ένστολοι, δικαστικοί, πανεπιστημιακοί, ιατροί διευθυντές ΕΣΥ κ.ά.)αναμένεται να προταθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
Στην πιλοτική δίκη που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τετάρτη ενώπιον της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η δικαστική πρόταση θα είναι, σύμφωνα με πληροφορίες του Έθνους της Κυριακής, να ανατραπούν ως αντισυνταγματικές οι περικοπές στους συνταξιούχους των ειδικών μισθολογίων και να επιστραφούν τα ποσά που έχουν παρακρατηθεί από 1ης Αυγούστου 2012.
Τις απόψεις αυτές αναμένεται να υποστηρίξει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο γενικός επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αν η πρόταση υιοθετηθεί από την Ολομέλεια, κάτι που θεωρείται πολύ πιθανό, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει να επιστρέψει αναδρομικά τα ποσά, ενώ με την επίσημη δημοσίευση της απόφασης θα πρέπει να αναπροσαρμόσει τις συντάξεις στα προς της 1ης Αυγούστου του 2012 επίπεδα.
Στην πιλοτική δίκη που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τετάρτη ενώπιον της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η δικαστική πρόταση θα είναι, σύμφωνα με πληροφορίες του Έθνους της Κυριακής, να ανατραπούν ως αντισυνταγματικές οι περικοπές στους συνταξιούχους των ειδικών μισθολογίων και να επιστραφούν τα ποσά που έχουν παρακρατηθεί από 1ης Αυγούστου 2012.
Τις απόψεις αυτές αναμένεται να υποστηρίξει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο γενικός επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αν η πρόταση υιοθετηθεί από την Ολομέλεια, κάτι που θεωρείται πολύ πιθανό, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει να επιστρέψει αναδρομικά τα ποσά, ενώ με την επίσημη δημοσίευση της απόφασης θα πρέπει να αναπροσαρμόσει τις συντάξεις στα προς της 1ης Αυγούστου του 2012 επίπεδα.
Νέο σύστημα ρύθμισης "κόκκινων" δανείων από την Εθνική
Ξεκινά την αναδιάρθρωση των «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων η Εθνική Τράπεζα, καθώς ανακοίνωσε τη σύσταση της νέας Μονάδας Εταιρικών Πιστοδοτήσεων Ειδικής Διαχείρισης.
Πρόκειται για την πρώτη υπερ-διεύθυνση, που θα κατηγοριοποιήσει όλα τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια ανά κλάδο και θα προτείνει συγκεκριμένες λύσεις για την καλύτερη διαχείριση τους.
Όπως ανακοίνωσε η ΕΤΕ, η Μονάδα Εταιρικών Πιστοδοτήσεων Ειδικής Διαχείρισης θα επικεντρωθεί, σε πρώτη φάση, σε μεσαίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις και σε επιλεγμένα χαρτοφυλάκια μεγάλων επιχειρήσεων. Στόχος της, μέσω της συνεργασίας τράπεζας και επιχειρήσεων, είναι η υλοποίηση αποτελεσματικών προγραμμάτων αναδιάρθρωσης που να συμβάλλουν στη βιωσιμότητα των ίδιων των επιχειρήσεων.
Για το λόγο αυτό η μονάδα θα πλαισιωθεί με επιλεγμένα στελέχη, με βάση τις γνώσεις, την εμπειρία και την εξειδίκευσή τους στη διαχείριση ειδικών και πολύπλοκων δανείων.
Αυτό σημαίνει, ότι οι λύσεις που θα προτείνονται θα είναι στοχευμένες, ανάλογα με τον κλάδο που δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις.
Θα προτείνεται για παράδειγμα η συγχώνευση ομοειδών επιχειρήσεων (πχ ιχθυοκαλλιέργειες), ή θα ζητείται από τους επιχειρηματίες να προχωρήσουν σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, ή να αναζητήσουν κάποιο στρατηγικό εταίρο (για παράδειγμα ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα να ενταχθούν κάτω από ένα ισχυρό brand name που θα τους εξασφαλίσει πελατεία).
Σε κάθε περίπτωση στόχος της τράπεζας είναι να βρεθεί η βέλτιστη λύση, να υπερκεραστούν οι αδυναμίες και να γίνουν βιώσιμες οι επιχειρήσεις.
Μάλιστα όπως αναφέρει στην ανακοίνωση της η Εθνική Τράπεζα, ο σχεδιασμός της οποίας έγινε με τη στήριξη εξειδικευμένων συμβούλων από την εταιρεία McKinsey & Company, προκειμένου να προχωρήσει στη βέλτιστη διαχείριση δανείων που χρήζουν ειδικής αντιμετώπισης, σύμφωνα με τα πρότυπα και τις πρακτικές αντίστοιχων μονάδων που λειτουργούν με επιτυχία σε μεγάλους τραπεζικούς ομίλους της Ευρώπης.
Επικεφαλής της μονάδας ορίστηκε ο Γενικός Διευθυντής κ. Πέτρος Φουρτούνης, ο οποίος θα αναφέρεται στο μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής, Γενικό Διευθυντή Διαχείρισης Κινδύνων του Ομίλου ΕΤΕ, κ. Παύλο Μυλωνά.
«Η μακρά και βαθειά ύφεση που έχει πλήξει την οικονομία επιτάσσει μια διαφορετική προσέγγιση, ώστε να ενισχυθεί η εύρυθμη λειτουργία του επιχειρηματικού κλάδου. Σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον τόσο οι τράπεζες όσο και οι επιχειρήσεις πρέπει να εφαρμόσουν καινοτόμες στρατηγικές στην επίλυση των προβλημάτων», σημειώνει στην ανακοίνωση της η Εθνική και ακόμα υπογραμμίζει πως: Η επιτυχία του εγχειρήματος θα ωθήσει την κερδοφορία της Εθνικής Τράπεζας μέσω της αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης των επισφαλειών. Παράλληλα, θα επιταχυνθεί ταυτόχρονα η εξυγίανση και η στήριξη κλάδων της ελληνικής οικονομίας και των ελληνικών επιχειρήσεων στην κρίσιμη φάση της ανάκαμψής τους.
Παράλληλα, η τράπεζα προβαίνει στην ενίσχυση του τρόπου λειτουργίας της υφιστάμενης Μονάδας Απαιτήσεων Λιανικής Τραπεζικής, με στόχο αντίστοιχο με αυτόν της νέας Μονάδας, δηλαδή την υλοποίηση μιας πιο αποτελεσματικής στρατηγικής διαχείρισης δανείων ιδιωτών, με διαφορετικά χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες.
Πρόκειται για την πρώτη υπερ-διεύθυνση, που θα κατηγοριοποιήσει όλα τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια ανά κλάδο και θα προτείνει συγκεκριμένες λύσεις για την καλύτερη διαχείριση τους.
Όπως ανακοίνωσε η ΕΤΕ, η Μονάδα Εταιρικών Πιστοδοτήσεων Ειδικής Διαχείρισης θα επικεντρωθεί, σε πρώτη φάση, σε μεσαίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις και σε επιλεγμένα χαρτοφυλάκια μεγάλων επιχειρήσεων. Στόχος της, μέσω της συνεργασίας τράπεζας και επιχειρήσεων, είναι η υλοποίηση αποτελεσματικών προγραμμάτων αναδιάρθρωσης που να συμβάλλουν στη βιωσιμότητα των ίδιων των επιχειρήσεων.
Για το λόγο αυτό η μονάδα θα πλαισιωθεί με επιλεγμένα στελέχη, με βάση τις γνώσεις, την εμπειρία και την εξειδίκευσή τους στη διαχείριση ειδικών και πολύπλοκων δανείων.
Αυτό σημαίνει, ότι οι λύσεις που θα προτείνονται θα είναι στοχευμένες, ανάλογα με τον κλάδο που δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις.
Θα προτείνεται για παράδειγμα η συγχώνευση ομοειδών επιχειρήσεων (πχ ιχθυοκαλλιέργειες), ή θα ζητείται από τους επιχειρηματίες να προχωρήσουν σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, ή να αναζητήσουν κάποιο στρατηγικό εταίρο (για παράδειγμα ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα να ενταχθούν κάτω από ένα ισχυρό brand name που θα τους εξασφαλίσει πελατεία).
Σε κάθε περίπτωση στόχος της τράπεζας είναι να βρεθεί η βέλτιστη λύση, να υπερκεραστούν οι αδυναμίες και να γίνουν βιώσιμες οι επιχειρήσεις.
Μάλιστα όπως αναφέρει στην ανακοίνωση της η Εθνική Τράπεζα, ο σχεδιασμός της οποίας έγινε με τη στήριξη εξειδικευμένων συμβούλων από την εταιρεία McKinsey & Company, προκειμένου να προχωρήσει στη βέλτιστη διαχείριση δανείων που χρήζουν ειδικής αντιμετώπισης, σύμφωνα με τα πρότυπα και τις πρακτικές αντίστοιχων μονάδων που λειτουργούν με επιτυχία σε μεγάλους τραπεζικούς ομίλους της Ευρώπης.
Επικεφαλής της μονάδας ορίστηκε ο Γενικός Διευθυντής κ. Πέτρος Φουρτούνης, ο οποίος θα αναφέρεται στο μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής, Γενικό Διευθυντή Διαχείρισης Κινδύνων του Ομίλου ΕΤΕ, κ. Παύλο Μυλωνά.
«Η μακρά και βαθειά ύφεση που έχει πλήξει την οικονομία επιτάσσει μια διαφορετική προσέγγιση, ώστε να ενισχυθεί η εύρυθμη λειτουργία του επιχειρηματικού κλάδου. Σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον τόσο οι τράπεζες όσο και οι επιχειρήσεις πρέπει να εφαρμόσουν καινοτόμες στρατηγικές στην επίλυση των προβλημάτων», σημειώνει στην ανακοίνωση της η Εθνική και ακόμα υπογραμμίζει πως: Η επιτυχία του εγχειρήματος θα ωθήσει την κερδοφορία της Εθνικής Τράπεζας μέσω της αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης των επισφαλειών. Παράλληλα, θα επιταχυνθεί ταυτόχρονα η εξυγίανση και η στήριξη κλάδων της ελληνικής οικονομίας και των ελληνικών επιχειρήσεων στην κρίσιμη φάση της ανάκαμψής τους.
Παράλληλα, η τράπεζα προβαίνει στην ενίσχυση του τρόπου λειτουργίας της υφιστάμενης Μονάδας Απαιτήσεων Λιανικής Τραπεζικής, με στόχο αντίστοιχο με αυτόν της νέας Μονάδας, δηλαδή την υλοποίηση μιας πιο αποτελεσματικής στρατηγικής διαχείρισης δανείων ιδιωτών, με διαφορετικά χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες.
Κλονίζουν την πολιτική σταθερότητα παροχολογία και κυβερνητικές αρρυθμίες
Φαινόμενα έντονης αρρυθμίας της κυβερνητικής «μηχανής» καταγράφονται τα τελευταία 24ωρα, που σε συνδυασμό με μια εντεινόμενη προεκλογική «παραλυσία» επιτείνουν την ανησυχία για κλονισμό της πολιτικής σταθερότητας που έχει ανάγκη ο τόπος, με φόντο πάντα ένα ρευστό πολιτικό σκηνικό.
Tα φαινόμενα αυτά επιτείνονται από μια έκδηλη προχειρότητα στον κυβερνητικό σχεδιασμό, καθώς το Mαξίμου εμφανίζει συμπτώματα αγωνίας και αβεβαιότητας εν όψει των εκλογών του Mαΐου.
H νευρικότητα εκδηλώθηκε με την υλοποίηση μιας σωστής εκτίμησης από τις δημοσκοπήσεις, ότι δηλαδή πρέπει να αξιοποιηθεί το προβάδισμα που εμφανίζει ο Aντ. Σαμαράς έναντι του Aλ. Tσίπρα, σε αντίθεση με τους δημοσκοπικούς συσχετισμούς των κομμάτων, που ευνοούν τον ΣYPIZA. Ωστόσο, η επιχείρηση «έκτακτη προσγείωση στη σεισμόπληκτη Kεφαλλονιά» έδειξε σοβαρές επικοινωνιακές αδυναμίες, όπως και η κατάχρηση των «εντολών Σαμαρά» προς υπουργούς... Στη βάση, ωστόσο, του προβλήματος υπάρχει το σοβαρό έλλειμμα έργου της κυβέρνησης: Tο Yπουργικό Συμβούλιο είναι «κλινικά νεκρό», την ώρα που οι διαφωνίες υπουργών παραμένουν στην πρώτη γραμμή. Eνδεικτικό είναι το «ρήγμα» των υπουργών για τα μέτρα που προτείνει ο OOΣA. Mάλιστα, το Mαξίμου έχει επιδοθεί σε μια προσπάθεια «στρογγυλέματος» των μέτρων που θα φτάσουν στη Bουλή. «Kι αν οι υπουργοί διαφωνούν κάθετα για βασικές ρυθμίσεις, ας φανταστούμε τι θα συμβεί όταν έρθει η ώρα να πάρουν τον λόγο οι βουλευτές στο Kοινοβούλιο», είναι το σχόλιο βουλευτή της NΔ...
Πολλοί υπουργοί έχουν κατεβάσει ρολά με σχεδόν μηδενική παραγωγή έργου. Eίναι ενδεικτικός ο θυμός υπουργού για συνάδελφό του, «που τα δίνει όλα» για να διασφαλίσει εκλογική πελατεία στην ίδια εκλογική περιφέρεια, αναλώνοντας πολλές ώρες εκτός υπουργικού γραφείου. Άλλοι παίρνουν τα μέτρα τους ώστε να μην υποστούν το πολιτικό κόστος επώδυνων αλλαγών: κατά τη διαδικασία συλλογής των NΠIΔ προς κατάργηση, υπουργός ναι μεν έδωσε πρόταση για συγκεκριμένο οργανισμό, διαμήνυσε, όμως, ότι δημοσίως θα εκφράσει τις επιφυλάξεις του για την κατάργησή του!
Tο έλλειμμα «κυβερνησιμότητας» καθιστά το κυβερνητικό σχήμα αδύναμο και ευάλωτο στις επιθέσεις της αντιπολίτευσης -και όχι μόνο. Στη δίνη της προεκλογικής «κούρσας» για τους προσεχείς τέσσερις μήνες, το Mαξίμου αντιδρά με δέσμη εξαγγελιών και παροχών, με αμφίβολη αποτελεσματικότητα και αμφισβήτηση εκ των έσω. Στην εξαγγελία για 10.000 διορισμούς το 2014, προστέθηκαν την περασμένη Tετάρτη οι δηλώσεις για τις 440.000 «ευκαιρίες απασχόλησης», ενώ η ανάρτηση αφίσας στα social media για το μοίρασμα των «κλεμμένων» σε Yγεία και Παιδεία -στα οποία αναφέρθηκε και την Πέμπτη στην K.O. ο πρωθυπουργός- προκάλεσε ένταση με το ΠAΣOK.
Aκόμα πιο εσπευσμένη κρίνεται η εμμονή του Mαξίμου να προεξοφλήσει τις παροχές σε ένστολους και χαμηλοσυνταξιούχους από το πρωτογενές πλεόνασμα, που όμως θα πρέπει πρώτα να επικυρωθεί τον Aπρίλιο από τα ευρωπαϊκά όργανα. Oι αποφάσεις του ΣτE για τα αναδρομικά των στρατιωτικών αλλά και τα επιδόματα πανεπιστημιακών προκάλεσαν αρχικά σκεπτικισμό και ανησυχία στο Mαξίμου, καθώς το πρωθυπουργικό επιτελείο διέκρινε άμεσο κίνδυνο να «εξανεμιστούν» οι εξαγγελίες για παροχές στην πιο κρίσιμη προεκλογική περίοδο. Φαίνεται, όμως, πως παρά το κόστος των αποφάσεων αυτών, νεότερες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πρωτογενές πλεόνασμα που θα ξεπερνά κατά πολύ ακόμα και την προχθεσινή αναφορά του κ. Σαμαρά στην K.O. για ένα δισ. ευρώ. Aπό το Mαξίμου θεωρούν ότι πολλοί θα εκπλαγούν από το τελικό νούμερο, ενώ μια τέτοια εξέλιξη δίνει -πάντα κατά τους επιτελείς του πρωθυπουργού- άλλο διαπραγματευτικό αέρα στις επικείμενες διαπραγματεύσεις με την τρόικα.
Ωστόσο, ο κίνδυνος να υποσκελιστεί η θετική αυτή εξέλιξη με το πρωτογενές πλεόνασμα υπό το πρίσμα των προεκλογικών σκοπιμοτήτων, είναι κάτι που επισημαίνουν κυβερνητικοί παράγοντες. Έτσι, δεν φαίνεται να λαμβάνονται υπόψη προτάσεις που να διασφαλίζουν, για παράδειγμα, ρευστότητα στην αγορά ή τη διοχέτευση πόρων σε πιο παραγωγικές και αναπτυξιακές δράσεις, που θα αποφέρουν και θέσεις εργασίας -πάντα σε συνδυασμό με την ανακούφιση κυρίως των χαμηλοσυνταξιούχων.
O κίνδυνος που διαγράφεται -κατά τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου- είναι να χαθούν στο προεκλογικό σκηνικό οι όποιες θετικές κινήσεις αρχίζουν να παγιώνονται. Eκτιμάται, για παράδειγμα, πως μια συνετή διαχείριση του πλεονάσματος θα οδηγήσει στη σταθεροποίησή του για τα επόμενα τρία ή τέσσερα χρόνια, ακόμα και αν φέτος καταγραφεί μηδενική αύξηση του AEΠ. O αντίλογος από το Mαξίμου είναι πως οι παροχές είναι «οξυγόνο» για την κυβερνητική παράταξη ενόψει εκλογών και αντίβαρο στη βαριά φορολογία που υφίστανται οι πολίτες από την αρχή του χρόνου.
Με παλιές συνταγές
Δύσκολο παιχνίδι
Το προεκλογικό παιχνίδι δείχνει ολοένα και πιο δύσκολο να ελεγχθεί από τη NΔ με παραδοσιακά μέσα -παροχολογία, τόνωση του αρχηγικού προφίλ του πρωθυπουργού- αλλά και με έντονη την επίδραση σεναρίων από τα media και των δημοσκοπικών μετρήσεων. Γίνεται ακόμα δυσκολότερο από τους συνεχείς «χρησμούς» για βουλευτικές εκλογές, προερχόμενους ακόμα και από το εξωτερικό -η JP Morgan, μάλιστα, έφτασε να προβλέψει και πόσες έδρες θα πάρουν τα κόμματα! Mέσα σε τέτοιο κλίμα, ελλοχεύει ο κίνδυνος πολιτικής αστάθειας, καθώς κυβέρνηση και αντιπολίτευση έχουν πάρει ήδη θέσεις μάχης, ποντάροντας στην πόλωση αναζητώντας ευνοϊκούς συσχετισμούς την επομένη των αυτοδιοικητικών εκλογών και της ευρωκάλπης. Kι αυτό σε μια φάση κρίσιμης και μακρόχρονης διαβούλευσης με τους δανειστές μας...
Tα φαινόμενα αυτά επιτείνονται από μια έκδηλη προχειρότητα στον κυβερνητικό σχεδιασμό, καθώς το Mαξίμου εμφανίζει συμπτώματα αγωνίας και αβεβαιότητας εν όψει των εκλογών του Mαΐου.
H νευρικότητα εκδηλώθηκε με την υλοποίηση μιας σωστής εκτίμησης από τις δημοσκοπήσεις, ότι δηλαδή πρέπει να αξιοποιηθεί το προβάδισμα που εμφανίζει ο Aντ. Σαμαράς έναντι του Aλ. Tσίπρα, σε αντίθεση με τους δημοσκοπικούς συσχετισμούς των κομμάτων, που ευνοούν τον ΣYPIZA. Ωστόσο, η επιχείρηση «έκτακτη προσγείωση στη σεισμόπληκτη Kεφαλλονιά» έδειξε σοβαρές επικοινωνιακές αδυναμίες, όπως και η κατάχρηση των «εντολών Σαμαρά» προς υπουργούς... Στη βάση, ωστόσο, του προβλήματος υπάρχει το σοβαρό έλλειμμα έργου της κυβέρνησης: Tο Yπουργικό Συμβούλιο είναι «κλινικά νεκρό», την ώρα που οι διαφωνίες υπουργών παραμένουν στην πρώτη γραμμή. Eνδεικτικό είναι το «ρήγμα» των υπουργών για τα μέτρα που προτείνει ο OOΣA. Mάλιστα, το Mαξίμου έχει επιδοθεί σε μια προσπάθεια «στρογγυλέματος» των μέτρων που θα φτάσουν στη Bουλή. «Kι αν οι υπουργοί διαφωνούν κάθετα για βασικές ρυθμίσεις, ας φανταστούμε τι θα συμβεί όταν έρθει η ώρα να πάρουν τον λόγο οι βουλευτές στο Kοινοβούλιο», είναι το σχόλιο βουλευτή της NΔ...
Πολλοί υπουργοί έχουν κατεβάσει ρολά με σχεδόν μηδενική παραγωγή έργου. Eίναι ενδεικτικός ο θυμός υπουργού για συνάδελφό του, «που τα δίνει όλα» για να διασφαλίσει εκλογική πελατεία στην ίδια εκλογική περιφέρεια, αναλώνοντας πολλές ώρες εκτός υπουργικού γραφείου. Άλλοι παίρνουν τα μέτρα τους ώστε να μην υποστούν το πολιτικό κόστος επώδυνων αλλαγών: κατά τη διαδικασία συλλογής των NΠIΔ προς κατάργηση, υπουργός ναι μεν έδωσε πρόταση για συγκεκριμένο οργανισμό, διαμήνυσε, όμως, ότι δημοσίως θα εκφράσει τις επιφυλάξεις του για την κατάργησή του!
Tο έλλειμμα «κυβερνησιμότητας» καθιστά το κυβερνητικό σχήμα αδύναμο και ευάλωτο στις επιθέσεις της αντιπολίτευσης -και όχι μόνο. Στη δίνη της προεκλογικής «κούρσας» για τους προσεχείς τέσσερις μήνες, το Mαξίμου αντιδρά με δέσμη εξαγγελιών και παροχών, με αμφίβολη αποτελεσματικότητα και αμφισβήτηση εκ των έσω. Στην εξαγγελία για 10.000 διορισμούς το 2014, προστέθηκαν την περασμένη Tετάρτη οι δηλώσεις για τις 440.000 «ευκαιρίες απασχόλησης», ενώ η ανάρτηση αφίσας στα social media για το μοίρασμα των «κλεμμένων» σε Yγεία και Παιδεία -στα οποία αναφέρθηκε και την Πέμπτη στην K.O. ο πρωθυπουργός- προκάλεσε ένταση με το ΠAΣOK.
Aκόμα πιο εσπευσμένη κρίνεται η εμμονή του Mαξίμου να προεξοφλήσει τις παροχές σε ένστολους και χαμηλοσυνταξιούχους από το πρωτογενές πλεόνασμα, που όμως θα πρέπει πρώτα να επικυρωθεί τον Aπρίλιο από τα ευρωπαϊκά όργανα. Oι αποφάσεις του ΣτE για τα αναδρομικά των στρατιωτικών αλλά και τα επιδόματα πανεπιστημιακών προκάλεσαν αρχικά σκεπτικισμό και ανησυχία στο Mαξίμου, καθώς το πρωθυπουργικό επιτελείο διέκρινε άμεσο κίνδυνο να «εξανεμιστούν» οι εξαγγελίες για παροχές στην πιο κρίσιμη προεκλογική περίοδο. Φαίνεται, όμως, πως παρά το κόστος των αποφάσεων αυτών, νεότερες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πρωτογενές πλεόνασμα που θα ξεπερνά κατά πολύ ακόμα και την προχθεσινή αναφορά του κ. Σαμαρά στην K.O. για ένα δισ. ευρώ. Aπό το Mαξίμου θεωρούν ότι πολλοί θα εκπλαγούν από το τελικό νούμερο, ενώ μια τέτοια εξέλιξη δίνει -πάντα κατά τους επιτελείς του πρωθυπουργού- άλλο διαπραγματευτικό αέρα στις επικείμενες διαπραγματεύσεις με την τρόικα.
Ωστόσο, ο κίνδυνος να υποσκελιστεί η θετική αυτή εξέλιξη με το πρωτογενές πλεόνασμα υπό το πρίσμα των προεκλογικών σκοπιμοτήτων, είναι κάτι που επισημαίνουν κυβερνητικοί παράγοντες. Έτσι, δεν φαίνεται να λαμβάνονται υπόψη προτάσεις που να διασφαλίζουν, για παράδειγμα, ρευστότητα στην αγορά ή τη διοχέτευση πόρων σε πιο παραγωγικές και αναπτυξιακές δράσεις, που θα αποφέρουν και θέσεις εργασίας -πάντα σε συνδυασμό με την ανακούφιση κυρίως των χαμηλοσυνταξιούχων.
O κίνδυνος που διαγράφεται -κατά τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου- είναι να χαθούν στο προεκλογικό σκηνικό οι όποιες θετικές κινήσεις αρχίζουν να παγιώνονται. Eκτιμάται, για παράδειγμα, πως μια συνετή διαχείριση του πλεονάσματος θα οδηγήσει στη σταθεροποίησή του για τα επόμενα τρία ή τέσσερα χρόνια, ακόμα και αν φέτος καταγραφεί μηδενική αύξηση του AEΠ. O αντίλογος από το Mαξίμου είναι πως οι παροχές είναι «οξυγόνο» για την κυβερνητική παράταξη ενόψει εκλογών και αντίβαρο στη βαριά φορολογία που υφίστανται οι πολίτες από την αρχή του χρόνου.
Με παλιές συνταγές
Δύσκολο παιχνίδι
Το προεκλογικό παιχνίδι δείχνει ολοένα και πιο δύσκολο να ελεγχθεί από τη NΔ με παραδοσιακά μέσα -παροχολογία, τόνωση του αρχηγικού προφίλ του πρωθυπουργού- αλλά και με έντονη την επίδραση σεναρίων από τα media και των δημοσκοπικών μετρήσεων. Γίνεται ακόμα δυσκολότερο από τους συνεχείς «χρησμούς» για βουλευτικές εκλογές, προερχόμενους ακόμα και από το εξωτερικό -η JP Morgan, μάλιστα, έφτασε να προβλέψει και πόσες έδρες θα πάρουν τα κόμματα! Mέσα σε τέτοιο κλίμα, ελλοχεύει ο κίνδυνος πολιτικής αστάθειας, καθώς κυβέρνηση και αντιπολίτευση έχουν πάρει ήδη θέσεις μάχης, ποντάροντας στην πόλωση αναζητώντας ευνοϊκούς συσχετισμούς την επομένη των αυτοδιοικητικών εκλογών και της ευρωκάλπης. Kι αυτό σε μια φάση κρίσιμης και μακρόχρονης διαβούλευσης με τους δανειστές μας...
«Στα σκαριά» το πρώτο βήμα της ΕΚΤ για εκτύπωση χρήματος
Πρόκειται για την πρακτική βάσει της οποίας η ΕΚΤ αντιστάθμιζε τα ποσά που αντιστοιχούσαν στις αγορές κρατικών ομολόγων τα τελευταία χρόνια με απόσυρση ισόποσης ρευστότητας από το διατραπεζικό σύστημα, ώστε να μην αυξάνει την προσφορά χρήματος και να μην μπορεί να κατηγορηθεί ότι εκτυπώνει χρήμα.
Υπενθυμίζεται ότι βάσει του προγράμματος SMP που ενεργοποίησε ο προκάτοχος του Ντράγκι Ζαν-Κλοντ Τρισέ, η ΕΚΤ αγόρασε κρατικά ομόλογα των χωρών της περιφέρειας της Ευρωζώνης (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία) ύψους 200 δισ. ευρώ περίπου την περίοδο 2010-2012.
Η WSJ επικαλούμενη καλά πληροφορημένες πηγές υποστηρίζει ότι η BuBa δεν έχει τώρα αντίρρηση στο να εγκαταλειφθεί η «αποστείρωση», κάτι που θα οδηγούσε σε άμεση τόνωση της ρευστότητας στο σύστημα και θα άμβλυνε τις έντονες διακυμάνσεις που παρουσίαζαν εσχάτως τα βραχυπρόθεσμα διατραπεζικά επιτόκια, προκαλώντας πονοκεφάλους στον πρόεδρο της Τράπεζας Μάριο Ντράγκι. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι, όπως επισημαίνει και σε πρόσφατη έκθεσή της η Morgan Stanley, ότι εάν η EKT σταματήσει να «αποστειρώνει» τις αγορές ομολόγων του παρελθόντος, αυτό θα ερμηνευόταν από την αγορά ως «σήμα» ότι ο δρόμος προς την ποσοτική νομισματική χαλάρωση (QE) στα πρότυπα της Fed ή της Τράπεζα της Ιαπωνίας δεν είναι πλέον ερμητικά κλειστός, όπως θεωρούνταν μέχρι πρότινος. Και εάν κάτι τέτοιο ισχύει, θα σηματοδοτούσε μια ριζική αλλαγή πλεύσης για την ΕΚΤ, που θα αποκτούσε τον ρόλο του δανειστή εσχάτου ανάγκης των κυβερνήσεων, με το whatever it takes που εκστόμισε ο Ντράγκι το καλοκαίρι του 2012 να αποκτά άλλο νόημα...
«Στα σκαριά» το πρώτο βήμα της ΕΚΤ για εκτύπωση χρήματος
Υπό εξέταση
Σύμφωνα πάντα με την αμερικανική εφημερίδα, δεν είναι σαφές εάν υπάρχει ευρεία συναίνεση στο Δ.Σ. της ΕΚΤ για να τερματιστεί η «αποστείρωση». Τον Δεκέμβριο, ο Ντράγκι είχε πει ότι το θέμα βρίσκεται «υπό εξέταση». Σε κάθε περίπτωση, οι πληροφορίες αυτές έρχονται εν μέσω ισχυρών ενδείξεων ότι ο Ντράγκι ξεσκονίζει την εργαλειοθήκη του και ετοιμάζεται να αναλάβει πάλι δράση: Ο πρόεδρος της ΕΚΤ είχε προϊδεάσει από το Συνέδριο του Νταβός την περασμένη εβδομάδα ότι επεξεργάζεται τη δική του συνταγή ποσοτικής νομισματικής χαλάρωσης (QE) (και το πώς θα την περάσει από τις... γερμανικές Συμπληγάδες), επισημαίνοντας ότι η ΕΚΤ είναι ανοιχτή στην ιδέα της αγοράς τιτλοποιημένων τραπεζικών δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, παρότι στην επόμενη φράση του υπογράμμισε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο στην παρούσα φάση.
Την ίδια στιγμή, δημοσιεύονται στοιχεία που πιστοποιούν ότι η απειλή του αποπληθωρισμού στην Ευρωζώνη (για την οποία έκρουσε προσφάτως τον κώδωνα του κινδύνου η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ και ο ΟΟΣΑ) είναι ορατή: Η Eurostat ανακοίνωσε χθες ότι ο πληθωρισμός στην περιοχή μειώθηκε αιφνιδιαστικά τον Ιανουάριο και επέστρεψε στο χαμηλό τετραετίας του 0,7% (έναντι 0,8% τον Δεκέμβριο) που είχε προσεγγίσει για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2013.
Η εξέλιξη αυτή ήγειρε έντονο προβληματισμό, καθώς όχι μόνο ήταν κόντρα στις προβλέψεις των αναλυτών για αύξηση 0,9%, αλλά και υποδεικνύει σταθεροποίηση του πληθωρισμού σε ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα: Το ποσοστό του δείκτη τιμών καταναλωτή παραμένει κάτω από το 1% για τέταρτο συνεχόμενο μήνα και δεν δείχνει καμία διάθεση να προσεγγίσει τα επίπεδά του «κοντά, αλλά κάτω από το 2%» που είναι συμβατά με τη σταθερότητα των τιμών κατά τη Φραγκφούρτη. Και μπορεί το φάσμα του αρνητικού πληθωρισμού (deflation) να μην είναι άμεσα ορατό για το σύνολο της Ευρωζώνης (αν και αποτελεί ήδη πραγματικότητα στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες, όπως την Κύπρο και την Λετονία), αλλά ο κίνδυνος μιας παρατεταμένης περιόδου πολύ χαμηλού πληθωρισμού είναι προ των πυλών. Και αποτελεί ωρολογιακή βόμβα στην εύθραυστη ανάκαμψη της Ευρωζώνης, στο μέτρο που δυσχεραίνει την προσπάθεια μείωσης τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου χρέους, ενώ οι καταναλωτές αναβάλλουν σημαντικές αγορές, προσβλέποντας σε περαιτέρω πτώση των τιμών. Οι αναταράξεις στις αναδυόμενες αγορές, μάλιστα, απειλούν να ενισχύσουν τις αποπληθωριστικές πιέσεις, καθώς είναι πιθανό να οδηγήσουν σε επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης στις χώρες αυτές και σε μείωση των τιμών των εμπορευμάτων.
Πιστωτική ασφυξία
Στην εικόνα αυτή πρέπει να προστεθεί ο παράγοντας «πιστωτική ασφυξία» (με τα δάνεια προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ιδίως στην περιφέρεια της Ευρωζώνης να μειώνονται κατά 2,3% τον Δεκέμβριο για 20ό συνεχόμενο μήνα) και οι ανησυχίες για ένταση του φαινομένου, καθώς ο χρόνος μετρά αντίστροφα για τη διεξαγωγή των σαρωτικών ελέγχων της ΕΚΤ και οι τράπεζες προσπαθούν να βελτιώσουν πάση θυσία την εικόνα των ισολογισμών τους. Κι ενώ ο έλεγχος στοιχείων ενεργητικού (AQR) και τα stress tests είχαν χαιρετιστεί ως καταλύτης για την αποκατάσταση στην εμπιστοσύνη του τραπεζικού συστήματος, το αντίθετο συμβαίνει, με τις εκθέσεις για «μαύρες τρύπες» δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ σε τραπεζικούς κολοσσούς της Γαλλίας και της Γερμανίας να διαδέχονται η μια την άλλη και την Ευρωζώνη να βρίσκεται ανοχύρωτη μπροστά στην προοπτική κατάρρευσης μιας μεγάλης τράπεζας, αφού η συμφωνία για την τραπεζική ένωση που προωθεί το Βερολίνο «μπάζει» και έχει προσκρούσει στις έντονες αντιδράσεις του Ευρωκοινοβουλίου. Δεν είναι τυχαίο που ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Βίτορ Κονστάνσιο προειδοποίησε πρόσφατα ότι οι έλεγχοι της ΕΚΤ μπορεί να πλήξουν την ανάκαμψη στην Ευρωζώνης, εκφράζοντας την ανησυχία του για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων για την ενιαία αρχή εκκαθάρισης τραπεζών.
Συστάσεις προς Ντράγκι
«Γρήγορα και αντισυμβατικά»
Αντιμέτωπος με το φάσμα του αποπληθωρισμού, της πιστωτικής ασφυξίας και μιας νέας τραπεζικής κρίσης, είναι προφανές ότι ο πρόεδρος της ΕΚΤ δεν έχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού. «Ο Ντράγκι πρέπει να κινηθεί γρήγορα και... αντισυμβατικά», έγραφαν στο κύριο άρθρο τους οι Financial Times προ ημερών. Ήδη καλλιεργούνται προσδοκίες στις αγορές ότι θα ξαναπάρει το όπλο του, αν όχι την επόμενη εβδομάδα, πιθανότατα κατά την επόμενη συνεδρίαση του Μαρτίου, όταν η ΕΚΤ θα επικαιροποιήσει τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Όπως προκύπτει και από τον πίνακα της Morgan Stanley, η εργαλειοθήκη της Φραγκφούρτης κάθε άλλο παρά άδεια είναι και υπάρχουν πολλά που μπορεί να κάνει η ΕΚΤ προτού εξετάσει την επιλογή της ενεργοποίησης του «μπαζούκα», δηλαδή της εκτύπωσης χρήματος. Και αν ακόμα υποτεθεί ότι πέσει το... γερμανικό τείχος των αντιρρήσεων, θα πρέπει να προσέχει κανείς τι εύχεται: Γιατί για να συμβεί κάτι τέτοιο, μάλλον η Ευρωζώνη θα έχει ξαναβυθιστεί σε ύφεση και η απειλή του αποπληθωρισμού θα έχει γίνει πραγματικότητα...
Υπενθυμίζεται ότι βάσει του προγράμματος SMP που ενεργοποίησε ο προκάτοχος του Ντράγκι Ζαν-Κλοντ Τρισέ, η ΕΚΤ αγόρασε κρατικά ομόλογα των χωρών της περιφέρειας της Ευρωζώνης (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία) ύψους 200 δισ. ευρώ περίπου την περίοδο 2010-2012.
Η WSJ επικαλούμενη καλά πληροφορημένες πηγές υποστηρίζει ότι η BuBa δεν έχει τώρα αντίρρηση στο να εγκαταλειφθεί η «αποστείρωση», κάτι που θα οδηγούσε σε άμεση τόνωση της ρευστότητας στο σύστημα και θα άμβλυνε τις έντονες διακυμάνσεις που παρουσίαζαν εσχάτως τα βραχυπρόθεσμα διατραπεζικά επιτόκια, προκαλώντας πονοκεφάλους στον πρόεδρο της Τράπεζας Μάριο Ντράγκι. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι, όπως επισημαίνει και σε πρόσφατη έκθεσή της η Morgan Stanley, ότι εάν η EKT σταματήσει να «αποστειρώνει» τις αγορές ομολόγων του παρελθόντος, αυτό θα ερμηνευόταν από την αγορά ως «σήμα» ότι ο δρόμος προς την ποσοτική νομισματική χαλάρωση (QE) στα πρότυπα της Fed ή της Τράπεζα της Ιαπωνίας δεν είναι πλέον ερμητικά κλειστός, όπως θεωρούνταν μέχρι πρότινος. Και εάν κάτι τέτοιο ισχύει, θα σηματοδοτούσε μια ριζική αλλαγή πλεύσης για την ΕΚΤ, που θα αποκτούσε τον ρόλο του δανειστή εσχάτου ανάγκης των κυβερνήσεων, με το whatever it takes που εκστόμισε ο Ντράγκι το καλοκαίρι του 2012 να αποκτά άλλο νόημα...
«Στα σκαριά» το πρώτο βήμα της ΕΚΤ για εκτύπωση χρήματος
Υπό εξέταση
Σύμφωνα πάντα με την αμερικανική εφημερίδα, δεν είναι σαφές εάν υπάρχει ευρεία συναίνεση στο Δ.Σ. της ΕΚΤ για να τερματιστεί η «αποστείρωση». Τον Δεκέμβριο, ο Ντράγκι είχε πει ότι το θέμα βρίσκεται «υπό εξέταση». Σε κάθε περίπτωση, οι πληροφορίες αυτές έρχονται εν μέσω ισχυρών ενδείξεων ότι ο Ντράγκι ξεσκονίζει την εργαλειοθήκη του και ετοιμάζεται να αναλάβει πάλι δράση: Ο πρόεδρος της ΕΚΤ είχε προϊδεάσει από το Συνέδριο του Νταβός την περασμένη εβδομάδα ότι επεξεργάζεται τη δική του συνταγή ποσοτικής νομισματικής χαλάρωσης (QE) (και το πώς θα την περάσει από τις... γερμανικές Συμπληγάδες), επισημαίνοντας ότι η ΕΚΤ είναι ανοιχτή στην ιδέα της αγοράς τιτλοποιημένων τραπεζικών δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, παρότι στην επόμενη φράση του υπογράμμισε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο στην παρούσα φάση.
Την ίδια στιγμή, δημοσιεύονται στοιχεία που πιστοποιούν ότι η απειλή του αποπληθωρισμού στην Ευρωζώνη (για την οποία έκρουσε προσφάτως τον κώδωνα του κινδύνου η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ και ο ΟΟΣΑ) είναι ορατή: Η Eurostat ανακοίνωσε χθες ότι ο πληθωρισμός στην περιοχή μειώθηκε αιφνιδιαστικά τον Ιανουάριο και επέστρεψε στο χαμηλό τετραετίας του 0,7% (έναντι 0,8% τον Δεκέμβριο) που είχε προσεγγίσει για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2013.
Η εξέλιξη αυτή ήγειρε έντονο προβληματισμό, καθώς όχι μόνο ήταν κόντρα στις προβλέψεις των αναλυτών για αύξηση 0,9%, αλλά και υποδεικνύει σταθεροποίηση του πληθωρισμού σε ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα: Το ποσοστό του δείκτη τιμών καταναλωτή παραμένει κάτω από το 1% για τέταρτο συνεχόμενο μήνα και δεν δείχνει καμία διάθεση να προσεγγίσει τα επίπεδά του «κοντά, αλλά κάτω από το 2%» που είναι συμβατά με τη σταθερότητα των τιμών κατά τη Φραγκφούρτη. Και μπορεί το φάσμα του αρνητικού πληθωρισμού (deflation) να μην είναι άμεσα ορατό για το σύνολο της Ευρωζώνης (αν και αποτελεί ήδη πραγματικότητα στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες, όπως την Κύπρο και την Λετονία), αλλά ο κίνδυνος μιας παρατεταμένης περιόδου πολύ χαμηλού πληθωρισμού είναι προ των πυλών. Και αποτελεί ωρολογιακή βόμβα στην εύθραυστη ανάκαμψη της Ευρωζώνης, στο μέτρο που δυσχεραίνει την προσπάθεια μείωσης τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου χρέους, ενώ οι καταναλωτές αναβάλλουν σημαντικές αγορές, προσβλέποντας σε περαιτέρω πτώση των τιμών. Οι αναταράξεις στις αναδυόμενες αγορές, μάλιστα, απειλούν να ενισχύσουν τις αποπληθωριστικές πιέσεις, καθώς είναι πιθανό να οδηγήσουν σε επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης στις χώρες αυτές και σε μείωση των τιμών των εμπορευμάτων.
Πιστωτική ασφυξία
Στην εικόνα αυτή πρέπει να προστεθεί ο παράγοντας «πιστωτική ασφυξία» (με τα δάνεια προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ιδίως στην περιφέρεια της Ευρωζώνης να μειώνονται κατά 2,3% τον Δεκέμβριο για 20ό συνεχόμενο μήνα) και οι ανησυχίες για ένταση του φαινομένου, καθώς ο χρόνος μετρά αντίστροφα για τη διεξαγωγή των σαρωτικών ελέγχων της ΕΚΤ και οι τράπεζες προσπαθούν να βελτιώσουν πάση θυσία την εικόνα των ισολογισμών τους. Κι ενώ ο έλεγχος στοιχείων ενεργητικού (AQR) και τα stress tests είχαν χαιρετιστεί ως καταλύτης για την αποκατάσταση στην εμπιστοσύνη του τραπεζικού συστήματος, το αντίθετο συμβαίνει, με τις εκθέσεις για «μαύρες τρύπες» δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ σε τραπεζικούς κολοσσούς της Γαλλίας και της Γερμανίας να διαδέχονται η μια την άλλη και την Ευρωζώνη να βρίσκεται ανοχύρωτη μπροστά στην προοπτική κατάρρευσης μιας μεγάλης τράπεζας, αφού η συμφωνία για την τραπεζική ένωση που προωθεί το Βερολίνο «μπάζει» και έχει προσκρούσει στις έντονες αντιδράσεις του Ευρωκοινοβουλίου. Δεν είναι τυχαίο που ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Βίτορ Κονστάνσιο προειδοποίησε πρόσφατα ότι οι έλεγχοι της ΕΚΤ μπορεί να πλήξουν την ανάκαμψη στην Ευρωζώνης, εκφράζοντας την ανησυχία του για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων για την ενιαία αρχή εκκαθάρισης τραπεζών.
Συστάσεις προς Ντράγκι
«Γρήγορα και αντισυμβατικά»
Αντιμέτωπος με το φάσμα του αποπληθωρισμού, της πιστωτικής ασφυξίας και μιας νέας τραπεζικής κρίσης, είναι προφανές ότι ο πρόεδρος της ΕΚΤ δεν έχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού. «Ο Ντράγκι πρέπει να κινηθεί γρήγορα και... αντισυμβατικά», έγραφαν στο κύριο άρθρο τους οι Financial Times προ ημερών. Ήδη καλλιεργούνται προσδοκίες στις αγορές ότι θα ξαναπάρει το όπλο του, αν όχι την επόμενη εβδομάδα, πιθανότατα κατά την επόμενη συνεδρίαση του Μαρτίου, όταν η ΕΚΤ θα επικαιροποιήσει τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Όπως προκύπτει και από τον πίνακα της Morgan Stanley, η εργαλειοθήκη της Φραγκφούρτης κάθε άλλο παρά άδεια είναι και υπάρχουν πολλά που μπορεί να κάνει η ΕΚΤ προτού εξετάσει την επιλογή της ενεργοποίησης του «μπαζούκα», δηλαδή της εκτύπωσης χρήματος. Και αν ακόμα υποτεθεί ότι πέσει το... γερμανικό τείχος των αντιρρήσεων, θα πρέπει να προσέχει κανείς τι εύχεται: Γιατί για να συμβεί κάτι τέτοιο, μάλλον η Ευρωζώνη θα έχει ξαναβυθιστεί σε ύφεση και η απειλή του αποπληθωρισμού θα έχει γίνει πραγματικότητα...
Στις ξένες αγορές με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ
Σε ένα από τα πιο ανταγωνιστικά μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων μετατρέπεται ο ελληνικός σιδηρόδρομος, ο οποίος με την υλοποίηση έργων πάνω από 4 δισ. ευρώ και τη σύνδεση με τα μεγαλύτερα λιμάνια της χώρας μας και τα ξένα σιδηροδρομικά δίκτυα αλλάζει όψη.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΤΡΑΙΝΟΣΕ προχωρεί σε σημαντικές συμφωνίες με διεθνείς κολοσσούς αλλά και μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς ο χρόνος μεταφοράς των εμπορευμάτων στο εξωτερικό έχει μειωθεί σημαντικά, Από το 2016 που ολοκληρώνονται βασικές παρεμβάσεις στο σιδηροδρομικό δίκτυο η μείωση στους χρόνους μεταφοράς θα είναι θεαματική.
Ήδη η σιδηροδρομική σύνδεση με το Ικόνιο έθεσε το Λιμένα του Πειραιά εντός σιδηροδρομικού δικτύου, επιτρέποντάς του να εξυπηρετεί προορισμούς της Κεντρικής Ευρώπης, των Βαλκανίων και της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας. Παράλληλα η περάτωση της διπλής ηλεκτροδοτημένης γραμμής του άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη (εκτίμηση 2017) αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση χωρητικότητας και μείωση κόστους λειτουργίας.
Στις ξένες αγορές με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ
Σημειώνεται ότι η κατοχή της ευρωπαϊκής σιδηροδρομικής άδειας από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ της επιτρέπει να εισέλθει στην αγορά της κεντρικής Ευρώπης μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας.Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υποδομών ο σιδηρόδρομος έχει ήδη ανοίξει τον δρόμο για μεταφορά εμπορευμάτων στο εξωτερικό με τα φορτία να απαιτούν μόλις 18 ώρες να προσεγγίσουν τα Σκόπια από το λιμάνι του Πειραιά, 24 ώρες για τη Σόφια, 2 ημέρες για το Βουκουρέστι και 4 ημέρες για Βιέννη και Βουδαπέστη.
Ιδιωτικοποίηση
Στην τελική ευθεία εισέρχονται οι αποκρατικοποιήσεις της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και της Rosco, καθώς το ΤΑΙΠΕΔ απέστειλε ήδη στους ενδιαφερομένους την οριστική πρόσκληση για την κατάθεση των δεσμευτικών προσφορών τους, οι οποίες πρέπει να κατατεθούν μέχρι το τέλος Μαρτίου. Ήδη έχει δημιουργηθεί ένα εικονικό data room όπου αναρτώνται σταδιακά τα σχέδια των συμβάσεων μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου (ΟΣΕ - ΤΡΑΙΝΟΣΕ ROSCO- ΕΡΓΟΣΕ).
Στις ξένες αγορές με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ
Η δημιουργία του data room αναμένεται να προσελκύσει τα βλέμματα όλης της αγοράς, καθώς θα περιλαμβάνει όλες τις συμβάσεις και θα καθορίσει την οικονομική σχέση των εταιρειών του Ομίλου.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Υποδομών, πιο ξεκάθαρα είναι τα πράγματα για την εταιρεία τροχαίου υλικού, όπου αναμένεται να καταθέσουν προσφορά και οι τρεις ενδιαφερόμενοι που έχουν περάσει στη δεύτερη φάση.
Υπενθυμίζεται ότι τα επενδυτικά σχήματα που εκδήλωσαν ενδιαφέρον να αποκτήσουν το 100% της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, είναι οι ρουμανικοί, οι γαλλικοί SNCF και οι ρωσικοί σιδηρόδρομοι.
Για το 100% της εταιρείας συντήρησης τροχαίου υλικού την Rosco υποψήφιοι μνηστήρες είναι η γαλλική Alstom, η ρωσική RZD και η γερμανική Siemens. Στην υλοποίηση σιδηροδρομικών έργων 4,3 δισ. ευρώ προχωρεί η ΕΡΓΟΣΕ και ο ΟΣΕ με βασικό στόχο την ολοκλήρωσή του μέσα στο 2017.
Η σύνδεση του λιμένα της Αλεξανδρούπολης, η βελτίωση της σηματοδότησης στο τμήμα Δομοκός - Θεσσαλονίκη, το εμπορευματικό κέντρο στο Θριάσιο Πεδίο, η ηλεκτροκίνηση στα τμήματα Αθήνα - Τιθοράς και Λάρισα - Βόλος και οι βελτιώσεις στα τμήματα του δικτύου από το Αίγιο στο Ρίο, από τη Θεσσαλονίκη στην Ειδομένη και από την Κόρινθο στην Αγιά που θα έχουν ολοκληρωθεί το 2017, θα προσφέρουν αυξημένες ταχύτητες και μείωση των χρόνων διαδρομής, με το δρομολόγιο από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη να καλύπτεται σε μόλις 3,5 ώρες.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΤΡΑΙΝΟΣΕ προχωρεί σε σημαντικές συμφωνίες με διεθνείς κολοσσούς αλλά και μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς ο χρόνος μεταφοράς των εμπορευμάτων στο εξωτερικό έχει μειωθεί σημαντικά, Από το 2016 που ολοκληρώνονται βασικές παρεμβάσεις στο σιδηροδρομικό δίκτυο η μείωση στους χρόνους μεταφοράς θα είναι θεαματική.
Ήδη η σιδηροδρομική σύνδεση με το Ικόνιο έθεσε το Λιμένα του Πειραιά εντός σιδηροδρομικού δικτύου, επιτρέποντάς του να εξυπηρετεί προορισμούς της Κεντρικής Ευρώπης, των Βαλκανίων και της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας. Παράλληλα η περάτωση της διπλής ηλεκτροδοτημένης γραμμής του άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη (εκτίμηση 2017) αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση χωρητικότητας και μείωση κόστους λειτουργίας.
Στις ξένες αγορές με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ
Σημειώνεται ότι η κατοχή της ευρωπαϊκής σιδηροδρομικής άδειας από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ της επιτρέπει να εισέλθει στην αγορά της κεντρικής Ευρώπης μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας.Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υποδομών ο σιδηρόδρομος έχει ήδη ανοίξει τον δρόμο για μεταφορά εμπορευμάτων στο εξωτερικό με τα φορτία να απαιτούν μόλις 18 ώρες να προσεγγίσουν τα Σκόπια από το λιμάνι του Πειραιά, 24 ώρες για τη Σόφια, 2 ημέρες για το Βουκουρέστι και 4 ημέρες για Βιέννη και Βουδαπέστη.
Ιδιωτικοποίηση
Στην τελική ευθεία εισέρχονται οι αποκρατικοποιήσεις της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και της Rosco, καθώς το ΤΑΙΠΕΔ απέστειλε ήδη στους ενδιαφερομένους την οριστική πρόσκληση για την κατάθεση των δεσμευτικών προσφορών τους, οι οποίες πρέπει να κατατεθούν μέχρι το τέλος Μαρτίου. Ήδη έχει δημιουργηθεί ένα εικονικό data room όπου αναρτώνται σταδιακά τα σχέδια των συμβάσεων μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου (ΟΣΕ - ΤΡΑΙΝΟΣΕ ROSCO- ΕΡΓΟΣΕ).
Στις ξένες αγορές με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ
Η δημιουργία του data room αναμένεται να προσελκύσει τα βλέμματα όλης της αγοράς, καθώς θα περιλαμβάνει όλες τις συμβάσεις και θα καθορίσει την οικονομική σχέση των εταιρειών του Ομίλου.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Υποδομών, πιο ξεκάθαρα είναι τα πράγματα για την εταιρεία τροχαίου υλικού, όπου αναμένεται να καταθέσουν προσφορά και οι τρεις ενδιαφερόμενοι που έχουν περάσει στη δεύτερη φάση.
Υπενθυμίζεται ότι τα επενδυτικά σχήματα που εκδήλωσαν ενδιαφέρον να αποκτήσουν το 100% της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, είναι οι ρουμανικοί, οι γαλλικοί SNCF και οι ρωσικοί σιδηρόδρομοι.
Για το 100% της εταιρείας συντήρησης τροχαίου υλικού την Rosco υποψήφιοι μνηστήρες είναι η γαλλική Alstom, η ρωσική RZD και η γερμανική Siemens. Στην υλοποίηση σιδηροδρομικών έργων 4,3 δισ. ευρώ προχωρεί η ΕΡΓΟΣΕ και ο ΟΣΕ με βασικό στόχο την ολοκλήρωσή του μέσα στο 2017.
Η σύνδεση του λιμένα της Αλεξανδρούπολης, η βελτίωση της σηματοδότησης στο τμήμα Δομοκός - Θεσσαλονίκη, το εμπορευματικό κέντρο στο Θριάσιο Πεδίο, η ηλεκτροκίνηση στα τμήματα Αθήνα - Τιθοράς και Λάρισα - Βόλος και οι βελτιώσεις στα τμήματα του δικτύου από το Αίγιο στο Ρίο, από τη Θεσσαλονίκη στην Ειδομένη και από την Κόρινθο στην Αγιά που θα έχουν ολοκληρωθεί το 2017, θα προσφέρουν αυξημένες ταχύτητες και μείωση των χρόνων διαδρομής, με το δρομολόγιο από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη να καλύπτεται σε μόλις 3,5 ώρες.
Αρρώστησε όλη η... Ελλάδα
Ρεκόρ-εξετάσεων καταγράφηκε τον περασμένο Οκτώβριο και Νοέμβριο, με σχεδόν όλους τους Έλληνες να είναι... ασθενείς!
Ειδικότερα, τον Οκτώβριο του 2013 κόπηκαν 10.682.892 παραπεμπτικά, δαπάνης 77.247.260 ευρώ, και τον Νοέμβριο κόπηκαν 9.335.388 παραπεμπτικά ύψους 68.117.310 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε χθες η διοίκηση του ΕΟΠΥΥ.
Σε ανακοίνωσή της επιρρίπτει ευθύνες στους γιατρούς για συνταγογράφηση περιττών εξετάσεων, επισημαίνοντας μάλιστα ότι μέτρα όπως «το rebate και το clawback είναι αποτέλεσμα και ανάγκη που προέκυψαν από τον εξαιρετικά υψηλό αριθμό των παραπεμπτικών». Σύμφωνα με τη διοίκηση του Οργανισμού, «είμαστε αποφασισμένοι να πάρουμε όλα τα αναγκαία μέτρα που θα διασφαλίζουν τον προϋπολογισμό του ΕΟΠΥΥ, τα χρήματα δηλαδή των ασφαλισμένων και των φορολογουμένων». Στο πλαίσιο αυτό, ήδη έχει ξεκινήσει και εισάγει σταδιακά θεραπευτικά και διαγνωστικά πρωτόκολλα και θεσπίζει όρια (πλαφόν) στα παραπεμπτικά για διαγνωστικές εξετάσεις.
Ειδικότερα, τον Οκτώβριο του 2013 κόπηκαν 10.682.892 παραπεμπτικά, δαπάνης 77.247.260 ευρώ, και τον Νοέμβριο κόπηκαν 9.335.388 παραπεμπτικά ύψους 68.117.310 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε χθες η διοίκηση του ΕΟΠΥΥ.
Σε ανακοίνωσή της επιρρίπτει ευθύνες στους γιατρούς για συνταγογράφηση περιττών εξετάσεων, επισημαίνοντας μάλιστα ότι μέτρα όπως «το rebate και το clawback είναι αποτέλεσμα και ανάγκη που προέκυψαν από τον εξαιρετικά υψηλό αριθμό των παραπεμπτικών». Σύμφωνα με τη διοίκηση του Οργανισμού, «είμαστε αποφασισμένοι να πάρουμε όλα τα αναγκαία μέτρα που θα διασφαλίζουν τον προϋπολογισμό του ΕΟΠΥΥ, τα χρήματα δηλαδή των ασφαλισμένων και των φορολογουμένων». Στο πλαίσιο αυτό, ήδη έχει ξεκινήσει και εισάγει σταδιακά θεραπευτικά και διαγνωστικά πρωτόκολλα και θεσπίζει όρια (πλαφόν) στα παραπεμπτικά για διαγνωστικές εξετάσεις.
«Κύκλωμα» σε διευθύνσεις μεταφορών με πλαστά και παράνομα παράβολα
Πάρτι πολλών εκατομμυρίων έχει στηθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, στις Διευθύνσεις Μεταφορών σε όλη την Επικράτεια, καθώς πολλά από τα παράβολα που πρέπει να προσκομίσουν οι ιδιοκτήτες οχημάτων για να το μεταβιβάσουν στο νέο ιδιοκτήτη είναι είτε πλαστά, είτε δεν κατατίθενται καθόλου.
Το κόστος του παραβόλου στα ΙΧ είναι ανάλογο του κυβισμού του κινητήρα και ξεκινά από τα 105 ευρώ για οχήματα έως 400 κ.εκ. και μπορεί να ανέλθει έως και τα 280 ευρώ στα αυτοκίνητα με κινητήρες από 2.500 κ.εκ. και άνω. Στα επαγγελματικά οχήματα και τα φορτηγά τα εν λόγω παράβολα μπορεί να αγγίξουν ακόμη και τα 660 ευρώ.
Τα συγκεκριμένα έσοδα αποτελούν πόρους για τις Περιφέρειες αλλά όπως φαίνεται τα «κυκλώματα» που έχουν στηθεί εδώ και πολλά χρόνια δεν μπορεί να τα «αγγίξει» κανείς.
Ωστόσο όποιον και αν ρωτήσει κανείς στην αγορά αυτοκινήτου γνωρίζει πώς λειτουργεί το σύστημα, αλλά κανείς δεν τολμά να το καταγγείλει.
«Κύκλωμα» σε διευθύνσεις μεταφορών με πλαστά και παράνομα παράβολα
Παράλληλα, πολλοί περιφερειάρχες έχουν προσπαθήσει να ανακαλύψουν τα συγκεκριμένα κυκλώματα, αλλά οι μέχρι τώρα προσπάθειές τους έχουν αποβεί άκαρπες...
Πάντως αρκετοί υπάλληλοι Διευθύνσεων Μεταφορών που δεν εμπλέκονται με τα συγκεκριμένα κυκλώματα αναφέρουν στην «ΗτΣ» πως μπορεί από τις 50 ή περισσότερες μεταβιβάσεις που πραγματοποιούνται στις κατά τόπους Διευθύνσεις καθημερινά να έχουν κοπεί μόλις 5-10 παράβολα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις τα παράβολα είναι πλαστά. Αλλωστε από τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί η μεταβίβαση κάποιου οχήματος, τα συγκεκριμένα παράβολα τοποθετούνται στο φάκελο του οχήματος, ο οποίος θα ξαναδεί το «φως» μόνο σε περίπτωση μεταπώλησης, ακινησίας, εξαγωγής ή αίτησης του ιδιοκτήτη. Επειδή όμως κανένας ιδιοκτήτης δεν κάνει αίτηση για να δει αν υπάρχει παράβολο μεταβίβασης στον φάκελο του οχήματός του είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν οι δράστες. Σύμφωνα με στελέχη των Διευθύνσεων Μεταφορών ακόμη και αν υπάρξει αίτηση από ιδιοκτήτη οι υπάλληλοι που εμπλέκονται σε τέτοιες υποθέσεις έχουν τον χρόνο να «καλύψουν» με διάφορους τρόπους το όποιο πρόβλημα... Βέβαια όταν το «παιχνίδι» τείνει να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις υπάρχει και η «πρόβλεψη» της ανακύκλωσης των στοιχείων ή της «απώλειας».
Το κόλπο με τα παράβολα
Οταν πουλά κανείς το μεταχειρισμένο του όχημα, θα πρέπει πρώτα να προμηθευτεί το παράβολο που προσκομίζει στην αρμόδια Διεύθυνση Μεταφορών, ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Ο τρόπος προμήθειας του παραβόλου γίνεται μέσω τράπεζας από το γκισέ ή μέσω του online banking.
Με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η «ΗτΣ» κάτοχος που έκανε αίτηση παραλαβής του ακριβούς αντίγραφου του φακέλου του οχήματός του με μεγάλη του έκπληξη αντίκρισε και το παράβολο μεταβίβασης του ΙΧ του από τράπεζα που βρίσκονταν μέσα σε αυτόν.
Κατόπιν με το συγκεκριμένο έγγραφο-παράβολο μετέβη στην τράπεζα που φαίνεται πως το είχε εκδώσει και ο διευθυντής του υποκαταστήματος τον διαβεβαίωσε πως το συγκεκριμένο παράβολο ουδέποτε το έχει εκδώσει το υποκατάστημά του και πιστοποίησε πως είναι πλαστό. Το συγκεκριμένο περιστατικό αφορά σε περίπτωση ιδιοκτήτη ΙΧ, ο οποίος ποτέ δεν είχε επισκεφθεί τη συγκεκριμένη τράπεζα για να προμηθευτεί το συγκεκριμένο παράβολο...
Το e-banking
Οταν στις Διευθύνσεις Μεταφορών επετράπη η προμήθεια του παραβόλου μεταβίβασης μέσω της ηλεκτρονικής τραπεζικής, πολλοί ήταν εκείνοι που τόνιζαν πως το συγκεκριμένο σύστημα εγκυμονεί πολλούς κινδύνους, καθώς δεν πιστοποιείται από τους υπαλλήλους των Διευθύνσεων. Ωστόσο οι ενστάσεις τους δεν εισακούσθηκαν και σήμερα όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς αλλά και των Διευθύνσεων Μεταφορών έχουν δημιουργηθεί τόσο μεγάλα κυκλώματα που εξαιτίας της πολύ μεγάλης οικονομικής τους άνεσης αγοράζουν και πουλάνε τους πάντες και τα πάντα.
Επίσης εκτιμούν πως είναι πολύ εύκολο να «σκανάρει» κανείς ένα παράβολο που έχει προέλθει από ηλεκτρονική τραπεζική και απλά αλλάζοντας κάποια στοιχεία να μην μπορούν ούτε οι υπάλληλοι να γνωρίζουν αν είναι γνήσιο ή πλαστό.
Πάντως όσοι υπάλληλοι δεν συμμετέχουν στις παραπάνω δραστηριότητες είτε απομακρύνονται από τις συγκεκριμένες θέσεις «κλειδιά», είτε δέχονται απειλές με πολλούς τρόπους.
Ελπίζουν σε ένα θαύμα
Πολλοί υπάλληλοι Διευθύνσεων Μεταφορών που δεν συμμετέχουν στα κυκλώματα εύχονται να γίνει ένα θαύμα, ώστε να αποκαλυφθούν όσοι εμπλέκονται και να τιμωρηθούν παραδειγματικά. Οπως επισημαίνουν αν με κάποιο τρόπο κάποια Δευτέρα πρωί κατέφθανε ένα κλιμάκιο αδιάφθορων ελεγκτών ένας Θεός ξέρει τι θα έβρισκαν μέσα στους φακέλους των οχημάτων που είχαν φθάσει στις κατά τόπους Διευθύνσεις την Παρασκευή...
300.000 μεταβιβάσεις τον χρόνο
Περισσότερες από 300.000 μεταβιβάσεις οχημάτων πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στις Διευθύνσεις Μεταφορών οι οποίες αφορούν εγχώρια μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, ενώ αν συνυπολογίσει κανείς και τα φορτηγά, ο συγκεκριμένος αριθμός αυξάνεται ανάλογα. Το παράβολο για το κάθε όχημα που μεταβιβάζεται κατά μέσο όρο ανέρχεται σε περίπου 160 ευρώ. Τα έσοδα από τις μεταβιβάσεις οχημάτων στις Περιφέρειες όλης της χώρας θα πρέπει να υπερβαίνουν τα 50 εκατ. ευρώ ετησίως. Τώρα αν λείπουν και κανένα ή δύο εκατομμύρια ποιος θα το αντιληφθεί...
Πινακίδες κυκλοφορίας
Ενα άλλο θέμα που διαχειρίζονται τα κυκλώματα που δρουν στις Διευθύνσεις Μεταφορών έχει να κάνει με τις πινακίδες κυκλοφορίας των αυτοκινήτων. Ειδικότερα όταν κάποιος θέλει τον τετραψήφιο αριθμό του οχήματός του να έχει 2 ζευγάρια όμοια ψηφία (2525) το κόστος είναι ανάλογο. Αν βέβαια επιθυμείς η πινακίδα κυκλοφορίας του να έχει 4 όμοια ψηφία τότε το κόστος ανεβαίνει πολύ υψηλότερα. Φθηνότερα όλων κοστολογούνται οι πινακίδες κυκλοφορίας, τα ψηφία των οποίων να αποτελούν συνεχόμενους αριθμούς.
Μόνο τυχαίο δεν είναι βέβαια το γεγονός πως κανένα μικρό και φθηνό αυτοκίνητο δεν έχει καμία από τις παραπάνω πινακίδες κυκλοφορίας σε αντίθεση με τα ακριβά μοντέλα που οι ιδιοκτήτες τους πληρώνουν κάτι παραπάνω για να τις αποκτήσουν. Ακόμη και σε αυτό το θέμα οι Διευθύνσεις Μεταφορών θα μπορούσαν να πωλούν οι ίδιες ακριβότερα τις συγκεκριμένες πινακίδες κυκλοφορίας όπως κάνουν άλλα ευρωπαϊκά κράτη και τα έσοδα να καταλήγουν στα κρατικά ταμεία αντί για τις... «παράγκες».
Το κόστος του παραβόλου στα ΙΧ είναι ανάλογο του κυβισμού του κινητήρα και ξεκινά από τα 105 ευρώ για οχήματα έως 400 κ.εκ. και μπορεί να ανέλθει έως και τα 280 ευρώ στα αυτοκίνητα με κινητήρες από 2.500 κ.εκ. και άνω. Στα επαγγελματικά οχήματα και τα φορτηγά τα εν λόγω παράβολα μπορεί να αγγίξουν ακόμη και τα 660 ευρώ.
Τα συγκεκριμένα έσοδα αποτελούν πόρους για τις Περιφέρειες αλλά όπως φαίνεται τα «κυκλώματα» που έχουν στηθεί εδώ και πολλά χρόνια δεν μπορεί να τα «αγγίξει» κανείς.
Ωστόσο όποιον και αν ρωτήσει κανείς στην αγορά αυτοκινήτου γνωρίζει πώς λειτουργεί το σύστημα, αλλά κανείς δεν τολμά να το καταγγείλει.
«Κύκλωμα» σε διευθύνσεις μεταφορών με πλαστά και παράνομα παράβολα
Παράλληλα, πολλοί περιφερειάρχες έχουν προσπαθήσει να ανακαλύψουν τα συγκεκριμένα κυκλώματα, αλλά οι μέχρι τώρα προσπάθειές τους έχουν αποβεί άκαρπες...
Πάντως αρκετοί υπάλληλοι Διευθύνσεων Μεταφορών που δεν εμπλέκονται με τα συγκεκριμένα κυκλώματα αναφέρουν στην «ΗτΣ» πως μπορεί από τις 50 ή περισσότερες μεταβιβάσεις που πραγματοποιούνται στις κατά τόπους Διευθύνσεις καθημερινά να έχουν κοπεί μόλις 5-10 παράβολα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις τα παράβολα είναι πλαστά. Αλλωστε από τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί η μεταβίβαση κάποιου οχήματος, τα συγκεκριμένα παράβολα τοποθετούνται στο φάκελο του οχήματος, ο οποίος θα ξαναδεί το «φως» μόνο σε περίπτωση μεταπώλησης, ακινησίας, εξαγωγής ή αίτησης του ιδιοκτήτη. Επειδή όμως κανένας ιδιοκτήτης δεν κάνει αίτηση για να δει αν υπάρχει παράβολο μεταβίβασης στον φάκελο του οχήματός του είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν οι δράστες. Σύμφωνα με στελέχη των Διευθύνσεων Μεταφορών ακόμη και αν υπάρξει αίτηση από ιδιοκτήτη οι υπάλληλοι που εμπλέκονται σε τέτοιες υποθέσεις έχουν τον χρόνο να «καλύψουν» με διάφορους τρόπους το όποιο πρόβλημα... Βέβαια όταν το «παιχνίδι» τείνει να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις υπάρχει και η «πρόβλεψη» της ανακύκλωσης των στοιχείων ή της «απώλειας».
Το κόλπο με τα παράβολα
Οταν πουλά κανείς το μεταχειρισμένο του όχημα, θα πρέπει πρώτα να προμηθευτεί το παράβολο που προσκομίζει στην αρμόδια Διεύθυνση Μεταφορών, ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Ο τρόπος προμήθειας του παραβόλου γίνεται μέσω τράπεζας από το γκισέ ή μέσω του online banking.
Με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η «ΗτΣ» κάτοχος που έκανε αίτηση παραλαβής του ακριβούς αντίγραφου του φακέλου του οχήματός του με μεγάλη του έκπληξη αντίκρισε και το παράβολο μεταβίβασης του ΙΧ του από τράπεζα που βρίσκονταν μέσα σε αυτόν.
Κατόπιν με το συγκεκριμένο έγγραφο-παράβολο μετέβη στην τράπεζα που φαίνεται πως το είχε εκδώσει και ο διευθυντής του υποκαταστήματος τον διαβεβαίωσε πως το συγκεκριμένο παράβολο ουδέποτε το έχει εκδώσει το υποκατάστημά του και πιστοποίησε πως είναι πλαστό. Το συγκεκριμένο περιστατικό αφορά σε περίπτωση ιδιοκτήτη ΙΧ, ο οποίος ποτέ δεν είχε επισκεφθεί τη συγκεκριμένη τράπεζα για να προμηθευτεί το συγκεκριμένο παράβολο...
Το e-banking
Οταν στις Διευθύνσεις Μεταφορών επετράπη η προμήθεια του παραβόλου μεταβίβασης μέσω της ηλεκτρονικής τραπεζικής, πολλοί ήταν εκείνοι που τόνιζαν πως το συγκεκριμένο σύστημα εγκυμονεί πολλούς κινδύνους, καθώς δεν πιστοποιείται από τους υπαλλήλους των Διευθύνσεων. Ωστόσο οι ενστάσεις τους δεν εισακούσθηκαν και σήμερα όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς αλλά και των Διευθύνσεων Μεταφορών έχουν δημιουργηθεί τόσο μεγάλα κυκλώματα που εξαιτίας της πολύ μεγάλης οικονομικής τους άνεσης αγοράζουν και πουλάνε τους πάντες και τα πάντα.
Επίσης εκτιμούν πως είναι πολύ εύκολο να «σκανάρει» κανείς ένα παράβολο που έχει προέλθει από ηλεκτρονική τραπεζική και απλά αλλάζοντας κάποια στοιχεία να μην μπορούν ούτε οι υπάλληλοι να γνωρίζουν αν είναι γνήσιο ή πλαστό.
Πάντως όσοι υπάλληλοι δεν συμμετέχουν στις παραπάνω δραστηριότητες είτε απομακρύνονται από τις συγκεκριμένες θέσεις «κλειδιά», είτε δέχονται απειλές με πολλούς τρόπους.
Ελπίζουν σε ένα θαύμα
Πολλοί υπάλληλοι Διευθύνσεων Μεταφορών που δεν συμμετέχουν στα κυκλώματα εύχονται να γίνει ένα θαύμα, ώστε να αποκαλυφθούν όσοι εμπλέκονται και να τιμωρηθούν παραδειγματικά. Οπως επισημαίνουν αν με κάποιο τρόπο κάποια Δευτέρα πρωί κατέφθανε ένα κλιμάκιο αδιάφθορων ελεγκτών ένας Θεός ξέρει τι θα έβρισκαν μέσα στους φακέλους των οχημάτων που είχαν φθάσει στις κατά τόπους Διευθύνσεις την Παρασκευή...
300.000 μεταβιβάσεις τον χρόνο
Περισσότερες από 300.000 μεταβιβάσεις οχημάτων πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στις Διευθύνσεις Μεταφορών οι οποίες αφορούν εγχώρια μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, ενώ αν συνυπολογίσει κανείς και τα φορτηγά, ο συγκεκριμένος αριθμός αυξάνεται ανάλογα. Το παράβολο για το κάθε όχημα που μεταβιβάζεται κατά μέσο όρο ανέρχεται σε περίπου 160 ευρώ. Τα έσοδα από τις μεταβιβάσεις οχημάτων στις Περιφέρειες όλης της χώρας θα πρέπει να υπερβαίνουν τα 50 εκατ. ευρώ ετησίως. Τώρα αν λείπουν και κανένα ή δύο εκατομμύρια ποιος θα το αντιληφθεί...
Πινακίδες κυκλοφορίας
Ενα άλλο θέμα που διαχειρίζονται τα κυκλώματα που δρουν στις Διευθύνσεις Μεταφορών έχει να κάνει με τις πινακίδες κυκλοφορίας των αυτοκινήτων. Ειδικότερα όταν κάποιος θέλει τον τετραψήφιο αριθμό του οχήματός του να έχει 2 ζευγάρια όμοια ψηφία (2525) το κόστος είναι ανάλογο. Αν βέβαια επιθυμείς η πινακίδα κυκλοφορίας του να έχει 4 όμοια ψηφία τότε το κόστος ανεβαίνει πολύ υψηλότερα. Φθηνότερα όλων κοστολογούνται οι πινακίδες κυκλοφορίας, τα ψηφία των οποίων να αποτελούν συνεχόμενους αριθμούς.
Μόνο τυχαίο δεν είναι βέβαια το γεγονός πως κανένα μικρό και φθηνό αυτοκίνητο δεν έχει καμία από τις παραπάνω πινακίδες κυκλοφορίας σε αντίθεση με τα ακριβά μοντέλα που οι ιδιοκτήτες τους πληρώνουν κάτι παραπάνω για να τις αποκτήσουν. Ακόμη και σε αυτό το θέμα οι Διευθύνσεις Μεταφορών θα μπορούσαν να πωλούν οι ίδιες ακριβότερα τις συγκεκριμένες πινακίδες κυκλοφορίας όπως κάνουν άλλα ευρωπαϊκά κράτη και τα έσοδα να καταλήγουν στα κρατικά ταμεία αντί για τις... «παράγκες».
«Ατμομηχανή» ο σιδηρόδρομος στην ανάπτυξη της χώρας
«Άγκυρα» σε επτά λιμάνια της χώρας ρίχνει ο ελληνικός σιδηρόδρομος διεκδικώντας πλέον μία σημαντική θέση στις συνδυασμένες μεταφορές παγκοσμίως και αξιοποιώντας για πρώτη φορά τη γεωπολιτική θέση της χώρας μας στο νοτιότερο άκρο της Βαλκανικής Χερσονήσου.
Τα λιμάνια του Πειραιά, του Λαυρίου, της Θεσσαλονίκης, της Αλεξανδρούπολης, του Βόλου, της Πάτρας και της Καβάλας συνδέονται με το σιδηροδρομικό δίκτυο και ανοίγουν νέους δρόμους για τις εμπορευματικές μεταφορές στην Ελλάδα.
Οι συνδέσεις με τα λιμάνια αλλάζουν τη μέχρι σήμερα μορφή του ελληνικού σιδηρόδρομου, ο οποίος πλέον μπορεί να αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά ενός γενικότερου συστήματος μεταφορών διοχετεύοντας εμπορεύματα προς κάθε κατεύθυνση της γης.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, η οποία διαχειρίζεται το σιδηροδρομικό δίκτυο και βρίσκεται σε διαδικασία αποκρατικοποίησης από το ΤΑΙΠΕΔ, έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον τριών επενδυτών. Υπενθυμίζεται ότι τα επενδυτικά σχήματα που εκδήλωσαν ενδιαφέρον να αποκτήσουν το 100% της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, είναι οι ρουμανικοί (Caile Ferate Romane - CFR), οι γαλλικοί SNCF (Societe Nationale des Chemins de fer Francais) και οι ρωσικοί σιδηρόδρομοι (RZD), που κατέβηκαν μαζί με τον ελληνικό όμιλο της ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ.
«Ατμομηχανή» ο σιδηρόδρομος στην ανάπτυξη της χώρας
Τα λιμάνια
Λιμένας Ν. Ικονίου του Πειραιά: Από τον Απρίλιο του 2013 ο εμπορευματικός λιμένας στο Νέο Ικόνιο διαθέτει σύνδεση με το βασικό σιδηροδρομικό δίκτυο στην περιοχή του Θριασίου. Πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας καθώς το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας συνδέεται με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο και κατ' επέκταση με το δίκτυο της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης. Η παρουσία της COSCO στο λιμάνι και η σημαντική ανάπτυξη της δραστηριότητάς της σε αυτό καθιστούν τη νέα σιδηροδρομική γραμμή βασική οδό διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων και αυτοκινήτων προς την Ευρώπη, εξασφαλίζοντας σημαντικές οικονομίες χρόνου και κόστους μεταφοράς με περιβαλλοντικά και ενεργειακά οφέλη. Ωθηση στην εκμετάλλευση της γραμμής θα δώσει η ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης των έργων που εκτελούνται στο Θριάσιο, όπου σε περίπου ενάμιση χρόνο αναμένεται ότι θα είναι έτοιμο το εμπορευματικό κέντρο.
Το συγκρότημα εγκαταστάσεων του Θριασίου Πεδίου αποτελεί ένα ολοκληρωμένο κέντρο διαχείρισης και προώθησης εμπορευματοκιβωτίων, αυτοκινήτων και γενικού φορτίου εμπορευμάτων και περιλαμβάνει σιδηροδρομικό σταθμό διαλογής, χώρους εναπόθεσης φορτίων, χώρους τελωνείου και γραφείων, αποθήκευσης, μεταφόρτωσης.
Λιμένας Θεσσαλονίκης: Το λιμάνι διαθέτει σιδηροδρομική σύνδεση, η οποία χρησιμοποιείται ήδη για τη μετακίνηση εμπορευμάτων. Παράλληλα, όμως, προωθούνται έργα που αφορούν τη βελτίωση της υφιστάμενης σύνδεσης, καθώς και την κατασκευή νέας γραμμής σύνδεσης του 6ου προβλήτα του εμπορευματικού λιμένα Θεσσαλονίκης με το σιδηροδρομικό δίκτυο, εκτιμώμενου μήκους 5 χλμ. Η Θεσσαλονίκη έχει, όπως όλοι συμφωνούν, εξαιρετικές προοπτικές αφού μπορεί να αποτελέσει το κέντρο του εμπορίου για την ενδοχώρα των Βαλκανίων αλλά και για την Ευρώπη.
Η σύμβαση για την α' φάση μελετών του έργου χρηματοδοτείται από πιστώσεις των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών και θα ακολουθήσει η β΄ φάση των οριστικών μελετών. Η αναβάθμιση της σιδηροδρομικής σύνδεσης με το λιμάνι θα δώσει δυνατότητες ανάληψης από τον σιδηρόδρομο σημαντικού όγκου διακινούμενων φορτίων και εκμετάλλευσης των υφιστάμενων συνεργειών. Στόχος της ΕΡΓΟΣΕ είναι τα έργα του λιμανιού της πόλης να περιληφθούν στο ΣΕΣ της περιόδου 2014 - 2020.
Λιμένας Αλεξανδρούπολης: Οι εργασίες κατασκευής έχουν ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο του 2013 και ολοκληρώνονται σε ένα έτος. Πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας καθώς θα παρέχει τη δυνατότητα διακίνησης μέσω του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου σημαντικού όγκου εμπορευματικών φορτίων μεταξύ αφενός των χωρών της ανατολικής Μεσογείου και αφετέρου των χωρών της βορειοανατολικής Ευρώπης και της Μαύρης Θάλασσας.
Η σύνδεση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης με την υπάρχουσα γραμμή θα συνδέσει το σιδηροδρομικό δίκτυο με τη Βουλγαρία (Βάρνα), ουσιαστικά παρακάμπτοντας τη θαλάσσια μεταφορά μέσω Βοσπόρου. Η απευθείας σύνδεση με Βάρνα θα λειτουργήσει σαν εναλλακτικό πέρασμα των προϊόντων από τον Βόσπορο, μειώνοντας τις περίπου 2,5 ημέρες που χρειάζεται σήμερα η μεταφορά σε περίπου 6 ώρες.
Σήμερα, η σύνδεση του Αιγαίου με τη Μαύρη Θάλασσα πραγματοποιείται μέσω των στενών του Βοσπόρου. Η σύνδεση αυτή, όμως, λόγω της μοναδικότητας αλλά και της γεωγραφίας της (περιορισμένο πλάτος σε πολλά σημεία), συνοδεύεται από σειρά προβλημάτων.
Μεταξύ αυτών, τα σημαντικότερα είναι το υψηλό κόστος (είτε με τη μορφή τελών διέλευσης είτε με τη μορφή αυξημένου χρόνου διέλευσης) και ο αυξημένος κίνδυνος ατυχημάτων (θέματα ασφάλειας και περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε περίπτωση κάποιου ατυχήματος), ως αποτελέσματα της υψηλής συμφόρησής της.
Λιμένας Πάτρας: Το έργο βρίσκεται σε φάση σχεδιασμού. Με την υλοποίηση του έργου εξασφαλίζεται σιδηροδρομική σύνδεση με την Ευρώπη, μέσω Ιταλίας. Έως σήμερα έχουν προωθηθεί οι μελέτες και οι αδειοδοτήσεις, ενώ το έργα αναμένεται να προωθηθεί ταυτόχρονα με την αναβάθμιση της γραμμής, η οποία απασχολεί το τελευταίο διάστημα την ΕΡΓΟΣΕ.
Σήμερα, ούτε το παλιό, ούτε το νέο λιμάνι της Πάτρας συνδέονται με το δίκτυο του σιδηροδρόμου. Με δεδομένο μάλιστα ότι το λιμάνι της πόλης είναι το μόνο στη Δυτική Ελλάδα που έχει την προοπτική να συνδεθεί με τον σιδηρόδρομο, τουλάχιστον σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για προώθηση των σχετικών διαδικασιών με ταχύτητα.
Λιμένας Βόλου: Το λιμάνι του Βόλου, παρότι απέχει μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα από τον σιδηροδρομικό σταθμό, δεν έχει σήμερα σύνδεση με το δίκτυο. Ωστόσο, αυτό αναμένεται να γίνει στο πλαίσιο των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη και αφορούν τη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τον Βόλο με τη Λάρισα.
Ο προαστιακός «φλερτάρει» με το λιμάνι του Λαυρίου, που θα αποσσυμφορήσει τον Πειραιά
Το «πράσινο φως» για την υλοποίηση της επέκτασης του προαστιακού σιδηρόδρομου στο λιμάνι του Λαυρίου έδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ενέκρινε την ενίσχυση της μελέτης της β΄ φάσης του έργου με 1,8 εκατ. ευρώ.
Η σχετική απόφαση της Ε.Ε. ουσιαστικά «ξεμπλοκάρει» το έργο της κατασκευής του δικτύου από το Κορωπί στο Λαύριο ως τμήμα του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΤΕΝ-Τ).
Το σχέδιο της επέκτασης προς το Λαύριο προβλέπει την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής μήκους 31 χιλιομέτρων, που θα ξεκινά από τον κόμβο Κορωπίου και θα καταλήγει στον Νέο Λιμένα Λαυρίου, έργο που αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί πριν από το 2020.
Εως την Κερατέα
Η μελέτη του έργου ανατέθηκε το 2006 με συγχρηματοδότηση από πιστώσεις των Διευρωπαϊκών Δικτύων. Ωστόσο, προβλήματα και καθυστερήσεις στην υλοποίηση της μελέτης και στην προώθηση του έργου προκάλεσε το γεγονός ότι υπήρξαν διαφωνίες με τη χάραξη της γραμμής.
Η γραμμή θα φτάνει στην Κερατέα, ακολουθώντας την παλιά χάραξη του τρένου της Λαυρεωτικής, όμως στη συνέχεια θα συνεχίζει με νέα χάραξη με κατεύθυνση νοτιοανατολικά, θα περνάει από σήραγγα μήκους 1,4 χλμ. στα Βίλια, θα παρακάμπτει τον αρχαιολογικό χώρο του Θωρικού, θα διασχίζει το Μαρκόπουλο και θα καταλήγει στο λιμάνι του Λαυρίου. Η διαδρομή Αθήνα - Λαύριο θα γίνεται σε λιγότερο από μία ώρα, σε 55 λεπτά.
Η νέα γραμμή προβλέπεται να διαθέτει δύο σιδηροδρομικούς σταθμούς (στο Μαρκόπουλο και στο Λιμάνι του Λαυρίου) και επτά στάσεις (Καλύβια, Κουβαρά, Κερατέα, Αμφιτρόπη, Περιγιάλι Θορικό, Εκπαιδευτικό Κέντρο Λαυρίου). Θα είναι η πρώτη φορά που το Λαύριο εξυπηρετείται από σιδηρόδρομο μετά την κατάργηση του Λαυρεωτικού Σιδηρόδρομου (γραμμή Λαυρίου - Αγίων Αναργύρων) σταδιακά μεταξύ του 1957 - 1962.
Η επέκταση του σιδηροδρόμου προς το λιμάνι του Λαυρίου δεν θα εξυπηρετήσει μόνο μεγάλες περιοχές με έντονη οικιστική ανάπτυξη, οι οποίες σήμερα δεν έχουν πρόσβαση σε μέσο σταθερής τροχιάς, αλλά θα συμβάλει ιδιαίτερα και στην ανάπτυξη του τοπικού λιμανιού, το οποίο κάποιοι σχεδιασμοί προορίζουν ως βασικό λιμάνι ακτοπλοΐας για την περιοχή της Αττικής.
Μάλιστα, θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση του λιμένα Πειραιά και την εξυπηρέτηση των νησιών των Κυκλάδων με χαμηλότερο κόστος.
Λιμένας Καβάλας: Και σε αυτό το έργο υπήρξε παρέμβαση της Ε.Ε. όπως και στην περίπτωση του Λαυρίου. Η Ε.Ε. ενέκρινε κονδύλια με στόχο την ολοκλήρωση των μελετών του έργου μέχρι το 2015 και την ολοκλήρωση της σιδηροδρομικής σύνδεσης μέχρι το 2020. Με τη σιδηροδρομική σύνδεση θα μπορούν τα εμπορεύματα να μετακινούνται με μικρότερο κόστος από το σημερινό από και προς την Καβάλα, εξασφαλίζοντας αξιόπιστη μεταφορά προς Βουλγαρία, Σκόπια, Ρουμανία, Σερβία κ.λπ.
Νέα γραμμή μήκους 39 χλμ.
Το έργο αφορά τη σύνδεση του σιδηροδρομικού δικτύου στην περιοχή Τοξοτών Ξάνθης, με τον εμπορικό λιμένα της Καβάλας Φίλιππο με νέα μονή γραμμή μήκους 39 χλμ. Έχουν εκπονηθεί η α΄ και η β' φάση των μελετών, ενώ η γ' φάση βρίσκεται σε διαδικασία δημοπράτησης, με χρηματοδότηση από τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών.
Το έργο χαρακτηρίζεται κρίσιμο για την ανάπτυξη του λιμένα, αφού θα τον μετατρέψει σε ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια όχι μόνο της χώρας, αλλά και των Βαλκανίων. Με τη σιδηροδρομική σύνδεση θα μπορούν τα εμπορεύματα να μετακινούνται με μικρότερο κόστος από το σημερινό.
Μάλιστα, θα αποτελέσει το τέρμα της υπό σχεδιασμό μελλοντικής «σιδηροδρομικής Εγνατίας» που θα συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τη Θράκη και θα κινείται παράλληλα με την Εγνατία Οδό.
Τα λιμάνια του Πειραιά, του Λαυρίου, της Θεσσαλονίκης, της Αλεξανδρούπολης, του Βόλου, της Πάτρας και της Καβάλας συνδέονται με το σιδηροδρομικό δίκτυο και ανοίγουν νέους δρόμους για τις εμπορευματικές μεταφορές στην Ελλάδα.
Οι συνδέσεις με τα λιμάνια αλλάζουν τη μέχρι σήμερα μορφή του ελληνικού σιδηρόδρομου, ο οποίος πλέον μπορεί να αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά ενός γενικότερου συστήματος μεταφορών διοχετεύοντας εμπορεύματα προς κάθε κατεύθυνση της γης.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, η οποία διαχειρίζεται το σιδηροδρομικό δίκτυο και βρίσκεται σε διαδικασία αποκρατικοποίησης από το ΤΑΙΠΕΔ, έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον τριών επενδυτών. Υπενθυμίζεται ότι τα επενδυτικά σχήματα που εκδήλωσαν ενδιαφέρον να αποκτήσουν το 100% της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, είναι οι ρουμανικοί (Caile Ferate Romane - CFR), οι γαλλικοί SNCF (Societe Nationale des Chemins de fer Francais) και οι ρωσικοί σιδηρόδρομοι (RZD), που κατέβηκαν μαζί με τον ελληνικό όμιλο της ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ.
«Ατμομηχανή» ο σιδηρόδρομος στην ανάπτυξη της χώρας
Τα λιμάνια
Λιμένας Ν. Ικονίου του Πειραιά: Από τον Απρίλιο του 2013 ο εμπορευματικός λιμένας στο Νέο Ικόνιο διαθέτει σύνδεση με το βασικό σιδηροδρομικό δίκτυο στην περιοχή του Θριασίου. Πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας καθώς το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας συνδέεται με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο και κατ' επέκταση με το δίκτυο της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης. Η παρουσία της COSCO στο λιμάνι και η σημαντική ανάπτυξη της δραστηριότητάς της σε αυτό καθιστούν τη νέα σιδηροδρομική γραμμή βασική οδό διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων και αυτοκινήτων προς την Ευρώπη, εξασφαλίζοντας σημαντικές οικονομίες χρόνου και κόστους μεταφοράς με περιβαλλοντικά και ενεργειακά οφέλη. Ωθηση στην εκμετάλλευση της γραμμής θα δώσει η ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης των έργων που εκτελούνται στο Θριάσιο, όπου σε περίπου ενάμιση χρόνο αναμένεται ότι θα είναι έτοιμο το εμπορευματικό κέντρο.
Το συγκρότημα εγκαταστάσεων του Θριασίου Πεδίου αποτελεί ένα ολοκληρωμένο κέντρο διαχείρισης και προώθησης εμπορευματοκιβωτίων, αυτοκινήτων και γενικού φορτίου εμπορευμάτων και περιλαμβάνει σιδηροδρομικό σταθμό διαλογής, χώρους εναπόθεσης φορτίων, χώρους τελωνείου και γραφείων, αποθήκευσης, μεταφόρτωσης.
Λιμένας Θεσσαλονίκης: Το λιμάνι διαθέτει σιδηροδρομική σύνδεση, η οποία χρησιμοποιείται ήδη για τη μετακίνηση εμπορευμάτων. Παράλληλα, όμως, προωθούνται έργα που αφορούν τη βελτίωση της υφιστάμενης σύνδεσης, καθώς και την κατασκευή νέας γραμμής σύνδεσης του 6ου προβλήτα του εμπορευματικού λιμένα Θεσσαλονίκης με το σιδηροδρομικό δίκτυο, εκτιμώμενου μήκους 5 χλμ. Η Θεσσαλονίκη έχει, όπως όλοι συμφωνούν, εξαιρετικές προοπτικές αφού μπορεί να αποτελέσει το κέντρο του εμπορίου για την ενδοχώρα των Βαλκανίων αλλά και για την Ευρώπη.
Η σύμβαση για την α' φάση μελετών του έργου χρηματοδοτείται από πιστώσεις των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών και θα ακολουθήσει η β΄ φάση των οριστικών μελετών. Η αναβάθμιση της σιδηροδρομικής σύνδεσης με το λιμάνι θα δώσει δυνατότητες ανάληψης από τον σιδηρόδρομο σημαντικού όγκου διακινούμενων φορτίων και εκμετάλλευσης των υφιστάμενων συνεργειών. Στόχος της ΕΡΓΟΣΕ είναι τα έργα του λιμανιού της πόλης να περιληφθούν στο ΣΕΣ της περιόδου 2014 - 2020.
Λιμένας Αλεξανδρούπολης: Οι εργασίες κατασκευής έχουν ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο του 2013 και ολοκληρώνονται σε ένα έτος. Πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας καθώς θα παρέχει τη δυνατότητα διακίνησης μέσω του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου σημαντικού όγκου εμπορευματικών φορτίων μεταξύ αφενός των χωρών της ανατολικής Μεσογείου και αφετέρου των χωρών της βορειοανατολικής Ευρώπης και της Μαύρης Θάλασσας.
Η σύνδεση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης με την υπάρχουσα γραμμή θα συνδέσει το σιδηροδρομικό δίκτυο με τη Βουλγαρία (Βάρνα), ουσιαστικά παρακάμπτοντας τη θαλάσσια μεταφορά μέσω Βοσπόρου. Η απευθείας σύνδεση με Βάρνα θα λειτουργήσει σαν εναλλακτικό πέρασμα των προϊόντων από τον Βόσπορο, μειώνοντας τις περίπου 2,5 ημέρες που χρειάζεται σήμερα η μεταφορά σε περίπου 6 ώρες.
Σήμερα, η σύνδεση του Αιγαίου με τη Μαύρη Θάλασσα πραγματοποιείται μέσω των στενών του Βοσπόρου. Η σύνδεση αυτή, όμως, λόγω της μοναδικότητας αλλά και της γεωγραφίας της (περιορισμένο πλάτος σε πολλά σημεία), συνοδεύεται από σειρά προβλημάτων.
Μεταξύ αυτών, τα σημαντικότερα είναι το υψηλό κόστος (είτε με τη μορφή τελών διέλευσης είτε με τη μορφή αυξημένου χρόνου διέλευσης) και ο αυξημένος κίνδυνος ατυχημάτων (θέματα ασφάλειας και περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε περίπτωση κάποιου ατυχήματος), ως αποτελέσματα της υψηλής συμφόρησής της.
Λιμένας Πάτρας: Το έργο βρίσκεται σε φάση σχεδιασμού. Με την υλοποίηση του έργου εξασφαλίζεται σιδηροδρομική σύνδεση με την Ευρώπη, μέσω Ιταλίας. Έως σήμερα έχουν προωθηθεί οι μελέτες και οι αδειοδοτήσεις, ενώ το έργα αναμένεται να προωθηθεί ταυτόχρονα με την αναβάθμιση της γραμμής, η οποία απασχολεί το τελευταίο διάστημα την ΕΡΓΟΣΕ.
Σήμερα, ούτε το παλιό, ούτε το νέο λιμάνι της Πάτρας συνδέονται με το δίκτυο του σιδηροδρόμου. Με δεδομένο μάλιστα ότι το λιμάνι της πόλης είναι το μόνο στη Δυτική Ελλάδα που έχει την προοπτική να συνδεθεί με τον σιδηρόδρομο, τουλάχιστον σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για προώθηση των σχετικών διαδικασιών με ταχύτητα.
Λιμένας Βόλου: Το λιμάνι του Βόλου, παρότι απέχει μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα από τον σιδηροδρομικό σταθμό, δεν έχει σήμερα σύνδεση με το δίκτυο. Ωστόσο, αυτό αναμένεται να γίνει στο πλαίσιο των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη και αφορούν τη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τον Βόλο με τη Λάρισα.
Ο προαστιακός «φλερτάρει» με το λιμάνι του Λαυρίου, που θα αποσσυμφορήσει τον Πειραιά
Το «πράσινο φως» για την υλοποίηση της επέκτασης του προαστιακού σιδηρόδρομου στο λιμάνι του Λαυρίου έδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ενέκρινε την ενίσχυση της μελέτης της β΄ φάσης του έργου με 1,8 εκατ. ευρώ.
Η σχετική απόφαση της Ε.Ε. ουσιαστικά «ξεμπλοκάρει» το έργο της κατασκευής του δικτύου από το Κορωπί στο Λαύριο ως τμήμα του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΤΕΝ-Τ).
Το σχέδιο της επέκτασης προς το Λαύριο προβλέπει την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής μήκους 31 χιλιομέτρων, που θα ξεκινά από τον κόμβο Κορωπίου και θα καταλήγει στον Νέο Λιμένα Λαυρίου, έργο που αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί πριν από το 2020.
Εως την Κερατέα
Η μελέτη του έργου ανατέθηκε το 2006 με συγχρηματοδότηση από πιστώσεις των Διευρωπαϊκών Δικτύων. Ωστόσο, προβλήματα και καθυστερήσεις στην υλοποίηση της μελέτης και στην προώθηση του έργου προκάλεσε το γεγονός ότι υπήρξαν διαφωνίες με τη χάραξη της γραμμής.
Η γραμμή θα φτάνει στην Κερατέα, ακολουθώντας την παλιά χάραξη του τρένου της Λαυρεωτικής, όμως στη συνέχεια θα συνεχίζει με νέα χάραξη με κατεύθυνση νοτιοανατολικά, θα περνάει από σήραγγα μήκους 1,4 χλμ. στα Βίλια, θα παρακάμπτει τον αρχαιολογικό χώρο του Θωρικού, θα διασχίζει το Μαρκόπουλο και θα καταλήγει στο λιμάνι του Λαυρίου. Η διαδρομή Αθήνα - Λαύριο θα γίνεται σε λιγότερο από μία ώρα, σε 55 λεπτά.
Η νέα γραμμή προβλέπεται να διαθέτει δύο σιδηροδρομικούς σταθμούς (στο Μαρκόπουλο και στο Λιμάνι του Λαυρίου) και επτά στάσεις (Καλύβια, Κουβαρά, Κερατέα, Αμφιτρόπη, Περιγιάλι Θορικό, Εκπαιδευτικό Κέντρο Λαυρίου). Θα είναι η πρώτη φορά που το Λαύριο εξυπηρετείται από σιδηρόδρομο μετά την κατάργηση του Λαυρεωτικού Σιδηρόδρομου (γραμμή Λαυρίου - Αγίων Αναργύρων) σταδιακά μεταξύ του 1957 - 1962.
Η επέκταση του σιδηροδρόμου προς το λιμάνι του Λαυρίου δεν θα εξυπηρετήσει μόνο μεγάλες περιοχές με έντονη οικιστική ανάπτυξη, οι οποίες σήμερα δεν έχουν πρόσβαση σε μέσο σταθερής τροχιάς, αλλά θα συμβάλει ιδιαίτερα και στην ανάπτυξη του τοπικού λιμανιού, το οποίο κάποιοι σχεδιασμοί προορίζουν ως βασικό λιμάνι ακτοπλοΐας για την περιοχή της Αττικής.
Μάλιστα, θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση του λιμένα Πειραιά και την εξυπηρέτηση των νησιών των Κυκλάδων με χαμηλότερο κόστος.
Λιμένας Καβάλας: Και σε αυτό το έργο υπήρξε παρέμβαση της Ε.Ε. όπως και στην περίπτωση του Λαυρίου. Η Ε.Ε. ενέκρινε κονδύλια με στόχο την ολοκλήρωση των μελετών του έργου μέχρι το 2015 και την ολοκλήρωση της σιδηροδρομικής σύνδεσης μέχρι το 2020. Με τη σιδηροδρομική σύνδεση θα μπορούν τα εμπορεύματα να μετακινούνται με μικρότερο κόστος από το σημερινό από και προς την Καβάλα, εξασφαλίζοντας αξιόπιστη μεταφορά προς Βουλγαρία, Σκόπια, Ρουμανία, Σερβία κ.λπ.
Νέα γραμμή μήκους 39 χλμ.
Το έργο αφορά τη σύνδεση του σιδηροδρομικού δικτύου στην περιοχή Τοξοτών Ξάνθης, με τον εμπορικό λιμένα της Καβάλας Φίλιππο με νέα μονή γραμμή μήκους 39 χλμ. Έχουν εκπονηθεί η α΄ και η β' φάση των μελετών, ενώ η γ' φάση βρίσκεται σε διαδικασία δημοπράτησης, με χρηματοδότηση από τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών.
Το έργο χαρακτηρίζεται κρίσιμο για την ανάπτυξη του λιμένα, αφού θα τον μετατρέψει σε ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια όχι μόνο της χώρας, αλλά και των Βαλκανίων. Με τη σιδηροδρομική σύνδεση θα μπορούν τα εμπορεύματα να μετακινούνται με μικρότερο κόστος από το σημερινό.
Μάλιστα, θα αποτελέσει το τέρμα της υπό σχεδιασμό μελλοντικής «σιδηροδρομικής Εγνατίας» που θα συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τη Θράκη και θα κινείται παράλληλα με την Εγνατία Οδό.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)